បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាការវាយលុករបស់សត្វល្អិតចង្រៃ (Thrips និង Orchid midge) លើផ្កាអ័រគីដេ Dendrobium ដែលពិបាកកត់សម្គាល់ដោយភ្នែកទទេ និងទាមទារឧបករណ៍ស្វ័យប្រវត្តិដើម្បីកាត់បន្ថយកំហុសរបស់មនុស្ស។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានរចនានិងអភិវឌ្ឍឧបករណ៍គំរូសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យសត្វល្អិត ដោយពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាចក្ខុវិស័យកុំព្យូទ័រនិងរ៉ូបូតិ៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| CNN and 4-DOF Robot Arm Prototype គំរូឧបករណ៍បំពាក់ CNN និងដៃរ៉ូបូត ៤-អ័ក្ស |
មានស្ថិរភាពក្នុងការធ្វើការងារយូរ មិនចេះនឿយហត់ និងចំណាយពេលត្រួតពិនិត្យតិច (លឿនជាង) បើប្រៀបធៀបនឹងមនុស្សនៅពេលធ្វើការងារកាន់តែយូរ។ | មិនមានយន្តការក្នុងការបើកស្រទាប់ផ្កាដែលត្រួតស៊ីគ្នាដូចដៃមនុស្ស និងនៅតម្រូវឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បញ្ចូលកូអរដោណេទីតាំងដោយដៃនៅឡើយ។ | ភាពត្រឹមត្រូវក្នុងការរកឃើញ Thrips: ៨១,១% និង Orchid midge: ៨៨,១% ក្នុងល្បឿនជាមធ្យម ២៥,១០ វិនាទី/គុម្ព។ |
| Human Labor កម្លាំងពលកម្មមនុស្ស |
មានភាពបត់បែនខ្ពស់នៅពេលចាប់ផ្ដើមដំបូង ដោយអាចប្រើដៃបើកមើលស្រទាប់ផ្កាដែលកៀប ឬត្រួតស៊ីគ្នាបានល្អ។ | ងាយរងភាពនឿយហត់ (Human fatigue) ដែលធ្វើឱ្យមានកំហុសកាន់តែច្រើនឡើងនៅពេលធ្វើការយូរ និងចំណាយពេលយូរជាង។ | ភាពត្រឹមត្រូវក្នុងការរកឃើញ Thrips: ៧៥,៨% និង Orchid midge: ៨៣,៣% ក្នុងល្បឿនជាមធ្យម ៥៣,៣៧ វិនាទី/គុម្ព។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធនេះទាមទារធនធានផ្នែករឹងនិងផ្នែកទន់ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ជាពិសេសសម្រាប់ការដំណើរការបណ្ដាញសរសៃប្រសាទកុំព្យូទ័រ (CNN) សម្រាប់ការបែងចែករូបភាព និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងម៉ូទ័រ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងផ្ទះកញ្ចក់ដាំផ្កាអ័រគីដេ ក្នុងខេត្តនគរបឋម (Nakhon Pathom) ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់រូបភាពផ្កាអ័រគីដេប្រភេទ Dendrobium។ ដោយសារកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ និងលក្ខខណ្ឌកសិកម្មប្រហាក់ប្រហែលនឹងប្រទេសថៃ ទិន្នន័យនិងលទ្ធផលនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ ប៉ុន្តែម៉ូដែលនេះអាចត្រូវការការហ្វឹកហាត់បន្ថែមជាមួយទិន្នន័យជាក់ស្តែងពីកសិដ្ឋានក្នុងស្រុក ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុត។
ប្រព័ន្ធនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តនៅក្នុងវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់ដំណាំមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ដែលតម្រូវឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យសត្វល្អិតច្បាស់លាស់។
ជារួម បច្ចេកវិទ្យានេះអាចដើរតួជាកាតាលីករដ៏សំខាន់ក្នុងការជំរុញកសិកម្មឆ្លាតវៃ (Smart Agriculture) នៅកម្ពុជា តាមរយៈការជំនួសកម្លាំងពលកម្មមនុស្សដែលហត់នឿយ និងបង្កើនភាពត្រឹមត្រូវក្នុងការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតចង្រៃ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Convolutional Neural Network (បណ្ដាញសរសៃប្រសាទកុំព្យូទ័រប្រភេទ Convolutional) | ជាប្រភេទនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដែលត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងពិសេសសម្រាប់ការវិភាគនិងសម្គាល់រូបភាព ដោយវាធ្វើការទាញយកលក្ខណៈសម្បត្តិពិសេសៗ (ដូចជា ពណ៌ រូបរាង ឬទម្រង់) ពីរូបភាពដើម្បីធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ប្រភេទរបស់វា។ | ដូចជាភ្នែកនិងខួរក្បាលរបស់មនុស្សដែលរៀនចំណាំមុខមនុស្ស ឬវត្ថុផ្សេងៗតាមរយៈការមើលឃើញញឹកញាប់។ |
| 4-DOF robot arm (ដៃរ៉ូបូតមានសេរីភាពផ្លាស់ទី ៤ ទិសដៅ/អ័ក្ស) | ជាយន្តការដៃរ៉ូបូតដែលអាចធ្វើចលនាបង្វិល ឬពន្លូតបានចំនួន ៤ អ័ក្សកូអរដោណេ (Degree of Freedom) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកាមេរ៉ាដែលបំពាក់នៅលើចុងដៃរ៉ូបូតនោះ ផ្លាស់ទីទៅកាន់ទីតាំងគោលដៅក្នុងលំហបានយ៉ាងសុក្រឹត។ | ដូចជាដៃមនុស្សដែលមានសន្លាក់ស្មា កែងដៃ និងកដៃ ដែលអាចលូកចាប់វត្ថុក្នុងលំហបានតាមទិសដៅផ្សេងៗ។ |
| Inverse Kinematics (ចលនវិទ្យាច្រាស) | ជាវិធីសាស្ត្រគណនាគណិតវិទ្យាក្នុងផ្នែករ៉ូបូតិ៍ ដើម្បីទាញរកមើលមុំនៃសន្លាក់នីមួយៗរបស់ដៃរ៉ូបូត ផ្អែកលើទីតាំងចុងក្រោយ (X, Y, Z) ដែលយើងចង់ឱ្យចុងដៃរ៉ូបូតផ្លាស់ទីទៅដល់។ | ដូចជាការគិតក្នុងខួរក្បាលថាតើត្រូវបត់កែងដៃនិងស្មាប៉ុន្មានដឺក្រេ ទើបអាចលូកដៃទៅចាប់កែវទឹកនៅលើតុបានចំគោលដៅ។ |
| PID Controller (ឧបករណ៍បញ្ជា Proportional-Integral-Derivative) | ជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងយន្តការដោយប្រើរង្វិលជុំត្រឡប់ (Feedback Loop) ដែលប្រើសម្រាប់កែតម្រូវចលនារបស់ម៉ូទ័រឱ្យមានភាពរលូន និងកាត់បន្ថយភាពល្អៀងពេលវាផ្លាស់ទីទៅកាន់ទីតាំងដែលបានកំណត់។ | ដូចជាអ្នកបើកបរឡានដែលចេះបន្ថែមល្បឿនពេលផ្លូវទូលាយ និងបន្ថយល្បឿនបន្តិចម្តងៗពេលជិតដល់ភ្លើងស្តុប ដើម្បីកុំឱ្យឡានឈប់កន្ត្រាក់។ |
| Overfitting (ការហ្វឹកហាត់ម៉ូដែលចងចាំហួសកម្រិត) | ជាបាតុភូតក្នុង Machine Learning ដែលម៉ូដែល AI ទន្ទេញចាំទិន្នន័យហ្វឹកហាត់បានល្អឥតខ្ចោះពេក ប៉ុន្តែបែរជាមិនអាចធ្វើការទស្សន៍ទាយ ឬបែងចែកបានត្រឹមត្រូវនៅពេលជួបទិន្នន័យថ្មីដែលវាមិនធ្លាប់ឃើញពីមុនមក។ | ដូចជាសិស្សដែលខំទន្ទេញចាំចម្លើយវិញ្ញាសាចាស់ៗដើម្បីប្រឡង តែពេលគ្រូចេញលំហាត់ថ្មីដែលមានទម្រង់ខុសពីមុនបន្តិច ក៏ស្រាប់តែធ្វើមិនចេញ។ |
| Denavit-Hartenberg parameters (ប៉ារ៉ាម៉ែត្រ Denavit-Hartenberg) | ជាស្តង់ដារប្រព័ន្ធកូអរដោណេក្នុងវិស្វកម្មរ៉ូបូតិ៍ ដែលប្រើប្រាស់ប៉ារ៉ាម៉ែត្រចំនួន ៤ ដើម្បីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងធរណីមាត្ររវាងសន្លាក់មួយទៅសន្លាក់មួយទៀតរបស់រ៉ូបូត ជួយសម្រួលដល់ការគណនាចលនារបស់វា។ | ដូចជាផែនទីបង្ហាញផ្លូវនិងចម្ងាយពីចំណុចសន្លាក់មួយទៅចំណុចសន្លាក់មួយទៀត ដើម្បីឱ្យប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រអាចបញ្ជាចលនាបានត្រឹមត្រូវ។ |
| Thrips and Orchid midge (សត្វល្អិត Thrips និង រុយ Orchid midge / Contarinia sp.) | ជាប្រភេទសត្វល្អិតចង្រៃដែលមានទំហំតូចខ្លាំង ចូលចិត្តបំផ្លាញផ្កាអ័រគីដេដោយជញ្ជក់រុក្ខទឹករហូតធ្វើឱ្យផ្កាមានស្នាម កន្ត្រាញ់ ឬខូចខាតទម្រង់ដើម ដែលពិបាកមើលឃើញដោយភ្នែកទទេនៅដំណាក់កាលដំបូង។ | ដូចជាមូសខាំស្បែកមនុស្សដែលបន្សល់ទុកស្នាមកន្តួលក្រហម ប៉ុន្តែនេះវាកើតឡើងនៅលើស្រទាប់ផ្កាដែលធ្វើឱ្យផ្កាខូចរាង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
