Original Title: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản trị chuỗi cung ứng hàng nông sản
Source: jsde.nctu.edu.vn
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការអនុវត្តបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ក្នុងការគ្រប់គ្រងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់កសិផល

ចំណងជើងដើម៖ Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản trị chuỗi cung ứng hàng nông sản

អ្នកនិពន្ធ៖ Trần Trung Chuyển (Trường Đại học Nam Cần Thơ), Trần Thanh Huy (Trường Đại học Nam Cần Thơ), Hà Nguyễn Tuyết Minh (Trường Đại học Nam Cần Thơ)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2024, Tạp chí Khoa học và Kinh tế Phát Triển Trường Đại học Nam Cần Thơ

វិស័យសិក្សា៖ Agricultural Economics

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ អត្ថបទស្រាវជ្រាវនេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃពីសក្តានុពល និងបញ្ហាប្រឈមនៃការអនុវត្តបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) នៅក្នុងការគ្រប់គ្រងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលកសិកម្ម ជាពិសេសនៅក្នុងបរិបទប្រទេសវៀតណាម។ វាដោះស្រាយការលំបាកទាក់ទងនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ការចំណាយ និងកង្វះខាតការបណ្តុះបណ្តាល។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវគុណវិស័យ ដោយធ្វើការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំពីប្រភពឯកសារទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Traditional Agricultural Supply Chain Management
ការគ្រប់គ្រងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់កសិកម្មបែបប្រពៃណី
ងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់កសិករខ្នាតតូច និងមិនតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគខ្ពស់លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា។ វាពឹងផ្អែកលើចំណេះដឹងនិងបទពិសោធន៍ជាក់ស្តែងរបស់កសិករ។ ខ្វះព័ត៌មានទីផ្សារច្បាស់លាស់ ងាយប្រឈមនឹងការខ្ជះខ្ជាយធនធាន និងមានការលំបាកក្នុងការតាមដានប្រភពដើម។ ប្រាក់ចំណេញច្រើនតែធ្លាក់ទៅលើឈ្មួញកណ្តាល។ ដំណើរការផលិតនិងចែកចាយពឹងផ្អែកលើកម្លាំងពលកម្មផ្ទាល់ និងឈ្មួញកណ្តាល ដែលមានប្រសិទ្ធភាពទាប។
AI-Driven Agricultural Supply Chain Management
ការគ្រប់គ្រងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់កសិកម្មផ្អែកលើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)
បង្កើនប្រសិទ្ធភាពការព្យាករណ៍តម្រូវការទីផ្សារ កាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវការគ្រប់គ្រងការស្រោចស្រព និងជួយកំណត់តម្លៃសមស្រប។ វាផ្តល់នូវតម្លាភាពខ្ពស់ក្នុងការតាមដានប្រភពដើម។ ទាមទារការវិនិយោគហិរញ្ញវត្ថុខ្ពស់ ទាំងលើផ្នែករឹង ផ្នែកទន់ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញ។ ទាមទារអ្នកជំនាញនិងការបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតកសិករ។ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវផលិតភាព តម្លាភាព និងកាត់បន្ថយការចំណាយប្រតិបត្តិការក្នុងរយៈពេលវែង តាមរយៈការធ្វើស្វ័យប្រវត្តិកម្ម។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) នៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់កសិកម្មទាមទារការវិនិយោគធនធានយ៉ាងច្រើន ទាំងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ បច្ចេកវិទ្យា និងធនធានមនុស្ស ដែលជាឧបសគ្គដ៏ធំមួយសម្រាប់សហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម (SMEs)។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះគឺជាការស្រាវជ្រាវគុណវិស័យដែលផ្អែកលើការវិភាគទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ និងឯកសារគោលនយោបាយក្នុងបរិបទនៃវិស័យកសិកម្មនៅប្រទេសវៀតណាម។ ទោះបីជាកម្ពុជាមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាផ្នែកកសិកម្មក៏ដោយ ការសន្និដ្ឋានទាំងនេះចាំបាច់ត្រូវមានការកែតម្រូវ ដោយសារកម្រិតនៃការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល (ICT) និងលទ្ធភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់កសិករនៅកម្ពុជានៅមានកម្រិតទាបជាង។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់ AI នេះមានសក្តានុពលយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការជំរុញការធ្វើទំនើបកម្មកសិកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការផ្លាស់ប្តូរពីកសិកម្មប្រពៃណីទៅរកកសិកម្មឆ្លាតវៃ (Smart Agriculture)។

ជារួម ការអនុវត្ត AI នឹងជួយលើកកម្ពស់តម្លាភាព គុណភាព និងប្រសិទ្ធភាពទីផ្សារកសិផលកម្ពុជា ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគជាយុទ្ធសាស្ត្រពីរដ្ឋាភិបាលលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល និងការបណ្តុះបណ្តាលជាមុនសិន។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះវិទ្យាសាស្ត្រទិន្នន័យកសិកម្ម: និស្សិតគួរសិក្សាពីការសរសេរកូដដោយប្រើប្រាស់ Python និងបណ្ណាល័យ Pandas ទីដើម្បីប្រមូល សម្អាត និងវិភាគទិន្នន័យបើកទូលាយ (Open Data) ទាក់ទងនឹងអាកាសធាតុ ឬតម្លៃទីផ្សារកសិផលនៅកម្ពុជា។
  2. អភិវឌ្ឍម៉ូដែល Machine Learning សម្រាប់ការព្យាករណ៍: ចាប់ផ្តើមបង្កើតម៉ូដែលរៀនដោយម៉ាស៊ីន (Machine Learning) សាមញ្ញៗដោយប្រើ Scikit-Learn ដើម្បីព្យាករណ៍ពីតម្រូវការទីផ្សារ ឬតម្លៃស្រូវ ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យប្រវត្តិសាស្ត្រ។
  3. សាកល្បងបច្ចេកវិទ្យា Computer Vision លើដំណាំ: អនុវត្តការប្រើប្រាស់ TensorFlowOpenCV ដើម្បីបង្វឹកម៉ូដែល AI ឱ្យចេះស្គាល់រោគសញ្ញាជំងឺលើស្លឹកដំណាំ តាមរយៈការវិភាគរូបភាព (Image Classification) ដែលថតបានពីកសិដ្ឋាន។
  4. បង្កើតប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងព័ត៌មាន និងផ្ទាំងគ្រប់គ្រង (Dashboard): រៀបចំប្រព័ន្ធបង្ហាញទិន្នន័យ (Data Visualization) ដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដូចជា PowerBITableau ដើម្បីបង្កើតផ្ទាំងគ្រប់គ្រងដែលកសិករអាចមើលទិន្នន័យសីតុណ្ហភាព និងទីផ្សារបានយ៉ាងងាយស្រួល។
  5. សហការស្រាវជ្រាវផ្ទាល់ជាមួយសហគមន៍កសិកម្ម: ចុះកម្មសិក្សា ឬបង្កើតគម្រោងស្រាវជ្រាវ (Capstone Project) ជាមួយសហគមន៍កសិកម្មដោយផ្ទាល់ ដើម្បីសាកល្បងដំណោះស្រាយបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះ និងប្រមូលទិន្នន័យជាក់ស្តែងអំពីបញ្ហាប្រឈមរបស់ពួកគេ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Artificial Intelligence (AI) បច្ចេកវិទ្យាដែលអនុញ្ញាតឱ្យកុំព្យូទ័រ និងម៉ាស៊ីនធ្វើត្រាប់តាមសមត្ថភាពបញ្ញារបស់មនុស្ស ដូចជាការរៀនសូត្រ ការវិភាគទិន្នន័យ ការដោះស្រាយបញ្ហា និងការសម្រេចចិត្តដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ដូចជាការបង្រៀនកុំព្យូទ័រឱ្យចេះគិត និងធ្វើការដោយខ្លួនឯង ជំនួសឱ្យការប្រាប់វានូវរាល់ជំហាននីមួយៗ។
Machine learning ជាផ្នែកមួយនៃ AI ដែលប្រើប្រាស់ក្បួនដោះស្រាយ (Algorithms) ដើម្បីផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យកុំព្យូទ័ររៀនសូត្រពីទិន្នន័យដោយខ្លួនឯង ហើយកែតម្រូវសកម្មភាពរបស់វាដោយមិនចាំបាច់មានមនុស្សសរសេរកូដបញ្ជាគ្រប់ពេល។ ដូចជាការបង្រៀនសិស្សឱ្យចេះចំណាំមុខមនុស្សតាមរយៈការមើលរូបថតច្រើនសន្លឹក ជាជាងការប្រាប់ពណ៌នាសរសេរលើក្តារខៀន។
Deep learning វិធីសាស្ត្រមួយនៃ Machine learning ដែលប្រើប្រាស់បណ្តាញសរសៃប្រសាទសិប្បនិម្មិតច្រើនស្រទាប់ ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យស្មុគស្មាញ និងគ្មានរចនាសម្ព័ន្ធ (Unstructured Data) ដូចជារូបភាព ឬសំឡេង ដើម្បីស្វែងរកកំហុសឆ្គង។ ដូចជាការរៀនសូត្ររបស់ខួរក្បាលមនុស្សដែលមានស្រទាប់កោសិកាច្រើនតម្រួតគ្នា ដើម្បីវិភាគដោះស្រាយរឿងដ៏ស្មុគស្មាញ។
Neural Networks ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដែលត្រូវបានរចនាឡើងដោយធ្វើត្រាប់តាមរចនាសម្ព័ន្ធ និងដំណើរការនៃបណ្តាញសរសៃប្រសាទនៅក្នុងខួរក្បាលមនុស្ស ដើម្បីស្គាល់លំនាំ (Patterns) និងដោះស្រាយបញ្ហាដូចជាការសម្គាល់រូបភាព។ ដូចជាបណ្តាញខ្សែកាបខ្វាត់ខ្វែងដែលតភ្ជាប់គ្នាដើម្បីបញ្ជូនព័ត៌មាន និងជួយម៉ាស៊ីនឱ្យធ្វើការសម្រេចចិត្តរួមគ្នា។
Computer vision បច្ចេកវិទ្យា AI ដែលជួយឱ្យកុំព្យូទ័រមានសមត្ថភាព "មើលឃើញ" និងយល់ពីខ្លឹមសារនៃរូបភាព ឬវីដេអូ ដែលក្នុងវិស័យកសិកម្ម គេប្រើវាដើម្បីពិនិត្យមើលភាពទុំ ឬជម្ងឺរបស់ដំណាំកសិផល។ ដូចជាការបំពាក់ភ្នែកនិងខួរក្បាលឱ្យម៉ាស៊ីន ដើម្បីឱ្យវាអាចមើលដឹងថាផ្លែស្វាយណាទុំល្អ និងផ្លែណាមានដង្កូវស៊ី។
Traceability សមត្ថភាពក្នុងការតាមដានប្រវត្តិ ទីតាំង និងដំណើរការនៃផលិតផលកសិកម្មនីមួយៗយ៉ាងច្បាស់លាស់ តាំងពីកសិដ្ឋានផលិតរហូតដល់ដៃអ្នកប្រើប្រាស់ចុងក្រោយ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពនិងគុណភាព។ ដូចជាការមានសំបុត្រកំណើត និងកំណត់ហេតុប្រចាំថ្ងៃរបស់ផ្លែឈើមួយផ្លែ តាំងពីពេលដាំរហូតដល់ពេលញ៉ាំ។
Digital transformation ការផ្លាស់ប្តូរដំណើរការអាជីវកម្ម ការគ្រប់គ្រង និងការផលិតពីការធ្វើដោយដៃ ឬបែបប្រពៃណី ទៅជាការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលទំនើបៗ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព ល្បឿន និងផលិតភាព។ ដូចជាការបោះបង់ចោលការសរសេរបញ្ជីទិញលក់លើសៀវភៅ មកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រនិងអ៊ីនធឺណិតវិញ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖