Original Title: Automatic Programme of Computer for Leaf and Fruit Surface Area
Source: doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2005.9
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

កម្មវិធីកុំព្យូទ័រស្វ័យប្រវត្តិសម្រាប់វាស់ផ្ទៃស្លឹក និងសំបកផ្លែឈើ

ចំណងជើងដើម៖ Automatic Programme of Computer for Leaf and Fruit Surface Area

អ្នកនិពន្ធ៖ Bandit Jarimopas, Jutamas Boosarakumwadee, Urai Theerapithayanon

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2004, Thai Agricultural Research Journal

វិស័យសិក្សា៖ Agricultural Engineering

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការវាស់វែងផ្ទៃស្លឹក និងសំបកផ្លែឈើដោយប្រើវិធីសាស្ត្របុរាណដូចជាការរាប់ក្រឡា និងការប្រើឧបករណ៍ Planimeter ចំណាយពេលយូរ និងមានកម្រិតកំហុសខ្ពស់ ដែលទាមទារឱ្យមានដំណោះស្រាយតាមបែបស្វ័យប្រវត្តិដើម្បីចំណេញពេលវេលា។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអភិវឌ្ឍកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ និងធ្វើការប្រៀបធៀបភាពត្រឹមត្រូវព្រមទាំងល្បឿនរបស់វាជាមួយនឹងវិធីសាស្ត្រវាស់វែងដទៃទៀត។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Computer Programme (Visual Basic 6.0)
ការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រក្នុងការវិភាគរូបភាព
មានល្បឿនលឿន ងាយស្រួលប្រើប្រាស់ និងមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ (កំហុសតិចតួចបំផុត)។ វាអាចវាស់ស្ទង់ផ្ទៃក្រឡាដោយគ្រាន់តែប្រើរូបភាពដែលបានស្កេន។ ទាមទារឱ្យមានការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនស្កេនកុំព្យូទ័រ និងចំណេះដឹងផ្នែកកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ។ សំបកផ្លែឈើត្រូវតែកាត់ឱ្យរាបស្មើដើម្បីស្កេន។ មានកំហុសតិចជាង ១% និងមានល្បឿនលឿនជាងឧបករណ៍ Planimeter ពី ៥ ទៅ ១២ ដង ដោយមានតម្លៃតំរែតំរង់ (r²) = 0.9999។
Planimeter Method
ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ Planimeter
ជាវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារដែលធ្លាប់ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាទូទៅនាពេលកន្លងមក ហើយមិនទាមទារជំនាញសរសេរកូដកុំព្យូទ័រ។ ចំណាយពេលយូរ មានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការប្រើប្រាស់ និងងាយមានកំហុស ជាពិសេសនៅពេលវាស់សំបកផ្លែឈើដែលមានកម្រាស់ក្រាស់។ មានកម្រិតកំហុសរហូតដល់ ៦.២៧% និងប្រើពេលយូរជាងវិធីសាស្ត្រកុំព្យូទ័រយ៉ាងច្រើន។
Square Counting Method
ការរាប់ក្រឡានៅលើក្រដាសក្រាហ្វ
មិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍ថ្លៃៗ ឬចំណេះដឹងបច្ចេកវិទ្យាអ្វីទាំងអស់ ដោយគ្រាន់តែត្រូវការក្រដាសក្រាហ្វ។ ប្រើពេលវេលាយូរបំផុត មានភាពធុញទ្រាន់ និងងាយទទួលរងកំហុសដែលបង្កឡើងដោយមនុស្ស (Human Error)។ ប្រើពេលយូរបំផុតក្នុងការវាស់វែងធៀបនឹងវិធីសាស្ត្រទាំង២ខាងលើ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍សាមញ្ញ ងាយស្រួលរក និងមានតម្លៃសមរម្យ ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវក្នុងថវិកាមានកម្រិត។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់គំរូស្លឹក និងផ្លែឈើក្នុងស្រុកដូចជា ចេក ល្ហុង និងជម្ពូ។ ដោយសារកម្ពុជា និងថៃស្ថិតក្នុងតំបន់អាកាសធាតុដូចគ្នា និងមានប្រភេទដំណាំកសិកម្មស្រដៀងគ្នាខ្លាំង ទិន្នន័យ និងវិធីសាស្ត្រនេះអាចយកមកអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជាបានស្ទើរតែ ១០០% ដោយគ្មានបញ្ហាគម្លាតជីវសាស្ត្រ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រវិភាគរូបភាព (Image Analysis) សម្រាប់ការវាស់ផ្ទៃស្លឹក និងផ្លែឈើនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់នៅកម្ពុជា។

ការងាកចេញពីការវាស់វែងដោយដៃ មកប្រើបច្ចេកវិទ្យាកុំព្យូទ័រក្នុងកម្រិតចំណាយទាបនេះ នឹងជួយពន្លឿនការស្រាវជ្រាវសរីរវិទ្យារុក្ខជាតិនៅក្នុងស្ថាប័នកសិកម្មកម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ស្វែងយល់ពីគោលការណ៍សរីរវិទ្យារុក្ខជាតិ: និស្សិតត្រូវសិក្សាពីទ្រឹស្តីនៃការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិ និងយល់ដឹងថាហេតុអ្វីបានជាទំហំផ្ទៃស្លឹក (Leaf Area Index) មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការធ្វើរស្មីសំយោគ និងការវាយតម្លៃទិន្នផល។
  2. រៀនសូត្រពីការវិភាគរូបភាព (Image Analysis): ទោះបីជាការសិក្សាចាស់ប្រើ Visual Basic 6.0 ក៏ដោយ និស្សិតគួរតែចាប់ផ្តើមរៀនប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ទំនើបជាងដូចជា Python (OpenCV) ឬកម្មវិធីឥតគិតថ្លៃ ImageJ ដែលងាយស្រួលជាងក្នុងការកំណត់ផ្ទៃក្រឡា។
  3. រៀបចំការពិសោធន៍ និងប្រមូលទិន្នន័យជាក់ស្តែង: ប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនស្កេន ឬកាមេរ៉ាស្មាតហ្វូនដែលមានពន្លឺគ្រប់គ្រាន់ ថតរូបស្លឹកឈើ និងសំបកផ្លែឈើក្នុងស្រុក ដោយមានដាក់បន្ទាត់ខ្នាតរង្វាស់ (Ruler scale) នៅក្នុងរូបភាពជាឯកសារយោង។
  4. បង្កើតកម្មវិធី និងធ្វើការប្រៀបធៀបទិន្នន័យ: សរសេរកូដដើម្បីគណនាទំហំផ្ទៃពីភីកសែល (Pixels) ទៅជាសង់ទីម៉ែត្រការ៉េ បន្ទាប់មកធ្វើការប្រៀបធៀបលទ្ធផលជាមួយវិធីសាស្ត្ររាប់ក្រឡាដោយដៃ ដើម្បីគណនាភាគរយកំហុស (Error Percentage)។
  5. ចងក្រងជារបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវ (Thesis/Report): សរសេររបាយការណ៍សង្ខេបពីប្រសិទ្ធភាព ល្បឿន និងភាពត្រឹមត្រូវនៃកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលបានបង្កើត ហើយចែករំលែកវាជាមួយសាស្ត្រាចារ្យ ឬបោះពុម្ពផ្សាយនៅក្នុងទស្សនាវដ្តីស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Planimeter (ឧបករណ៍ផ្លានីម៉ែត្រ) ឧបករណ៍មេកានិកដែលប្រើសម្រាប់វាស់ក្រឡាផ្ទៃនៃរូបរាងមិនទៀងទាត់នៅលើប្លង់រាបស្មើ ដោយអូសទ្រនិចរបស់វាតាមគែមខាងក្រៅនៃរូបនោះ។ ក្នុងឯកសារនេះ គេប្រើវាជាវិធីសាស្ត្រប្រពៃណីដើម្បីវាស់ផ្ទៃស្លឹកឈើ និងសំបកផ្លែឈើ មុននឹងប្រៀបធៀបជាមួយកុំព្យូទ័រ។ វាប្រៀបដូចជាការយកប៊ិចទៅគូសតាមគែមវត្ថុមួយជុំ ហើយម៉ាស៊ីននឹងប្រាប់យើងថាវត្ថុនោះមានទំហំប៉ុនណា។
Linear regression (តម្រែតម្រង់លីនេអ៊ែរ) វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ទស្សន៍ទាយ ឬបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ (ឧទាហរណ៍ ផ្ទៃពិតប្រាកដ និងផ្ទៃដែលវាស់ដោយកុំព្យូទ័រ) ថាតើវាដើរស្របគ្នាជាលក្ខណៈបន្ទាត់ត្រង់កម្រិតណា។ តម្លៃ (r²) កាន់តែខិតជិត ១ មានន័យថាការទស្សន៍ទាយកាន់តែសុក្រឹត។ ដូចជាការគូសបន្ទាត់ត្រង់មួយដែលកាត់តាមចំណុចទិន្នន័យច្រើនបំផុត ដើម្បីមើលថាតើទិន្នន័យទាំងនោះមានទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមកយ៉ាងដូចម្តេច។
Square counting method (វិធីសាស្ត្ររាប់ក្រឡា) បច្ចេកទេសវាស់ផ្ទៃក្រឡាដោយយកវត្ថុ (ដូចជាស្លឹកឈើ) ទៅដាក់លើក្រដាសក្រាហ្វដែលមានក្រឡាការ៉េតូចៗ រួចគូសចំណាំ និងរាប់ចំនួនក្រឡាដែលវត្ថុនោះគ្របដណ្ដប់ដើម្បីគណនារកទំហំផ្ទៃសរុប។ ដូចជាការក្រាលការ៉ូលើកម្រាលឥដ្ឋ ហើយរាប់ចំនួនសន្លឹកការ៉ូដើម្បីដឹងថាបន្ទប់នោះមានទំហំប៉ុន្មានម៉ែត្រការ៉េអ៊ីចឹងដែរ។
Pixels (ភីកសែល / ចំណុចរូបភាព) ឯកតាតូចបំផុតនៃរូបភាពឌីជីថលនៅលើអេក្រង់។ កម្មវិធីកុំព្យូទ័រក្នុងការសិក្សានេះវាស់ផ្ទៃដោយការរាប់ចំនួនភីកសែលពណ៌ខ្មៅ (ដែលតំណាងឱ្យស្លឹកឈើ) រួចបំប្លែងចំនួននោះទៅជាខ្នាតសង់ទីម៉ែត្រការ៉េជាក់ស្តែង។ ប្រៀបដូចជាគ្រាប់អង្កាំតូចៗរាប់លានគ្រាប់ដែលយកមកតម្រៀបផ្គុំគ្នាបង្កើតបានជារូបភាពមួយផ្ទាំង។
Image Analysis (ការវិភាគរូបភាព) ដំណើរការនៃការទាញយកព័ត៌មាន ឬទិន្នន័យអត្ថន័យចេញពីរូបភាពដោយប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រ។ ក្នុងបរិបទនេះ គឺការបំប្លែងរូបភាពស្កេនរបស់ស្លឹកឈើទៅជាទិន្នន័យទំហំផ្ទៃក្រឡាដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ដូចជាការបង្រៀនកុំព្យូទ័រឱ្យចេះមើលរូបថត ហើយប្រាប់យើងថាវត្ថុក្នុងរូបថតនោះមានទំហំធំប៉ុនណា។
Visual Basic 6.0 (ភាសាសរសេរកម្មវិធី វីហ្សួលបេស៊ិក) ជាបរិស្ថានអភិវឌ្ឍន៍ និងជាភាសាសរសេរកម្មវិធីកុំព្យូទ័ររបស់ក្រុមហ៊ុន Microsoft ដែលក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីសរសេរកូដបង្កើតកម្មវិធីគណនាផ្ទៃស្លឹកឈើនេះឡើង។ វាគឺជាឧបករណ៍ ឬភាសាដែលមនុស្សប្រើដើម្បីបញ្ជាឱ្យកុំព្យូទ័របង្កើតកម្មវិធីអ្វីមួយ ដូចជាជាងឈើប្រើរណារនិងញញួរដើម្បីធ្វើតុអ៊ីចឹង។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖