Original Title: การทดสอบปลูกบร็อคโคลี่และกะหล่ำปลีเป็นผักอนามัยปลอดภัยสารพิษในช่วงฤดูฝน จังหวัดสงขลา (Yield Trial of Broccoli and Cabbage Grown as Hygenic Fresh Vegetables during Rainy Season in Songkhla)
Source: doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2000.3
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការសាកល្បងទិន្នផលនៃការដាំប្រូខូលី និងស្ពៃក្តោបជាបន្លែស្រស់អនាម័យក្នុងរដូវវស្សានៅខេត្តសុងក្លា

ចំណងជើងដើម៖ การทดสอบปลูกบร็อคโคลี่และกะหล่ำปลีเป็นผักอนามัยปลอดภัยสารพิษในช่วงฤดูฝน จังหวัดสงขลา (Yield Trial of Broccoli and Cabbage Grown as Hygenic Fresh Vegetables during Rainy Season in Songkhla)

អ្នកនិពន្ធ៖ Warawut Chootummatouch (Office of Agricultural Research and Development Region 8, Department of Agriculture), Pathom Maneenit, Charu Chaikwang, Wittayawat Kunchara Na Ayuttaya

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2000, Thai Agricultural Research Journal

វិស័យសិក្សា៖ Agriculture

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាការខូចខាតទិន្នផល និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលកសិកម្មក្នុងការដាំដុះបន្លែស្ពៃ (ប្រូខូលី និងស្ពៃក្តោប) ក្នុងអំឡុងរដូវវស្សានៅខេត្តសុងក្លា ប្រទេសថៃ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការសាកល្បងប្រៀបធៀបទិន្នផលបន្លែដែលដាំនៅក្នុង និងក្រៅរោងសំណាញ់នីឡុង ដោយបែងចែកជា៣ផ្នែកសំខាន់ៗ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Growing broccoli inside nylon net (Var. Top Green)
ការដាំប្រូខូលីក្នុងរោងសំណាញ់នីឡុង (ពូជ Top Green)		 ទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ កាត់បន្ថយការខូចខាតដោយសារជំងឺរលួយទន់ (Soft rot disease) ពីបាក់តេរី និងចំណាយលើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតតិចជាងមុន។ ទាមទារការវិនិយោគដើមទុនដំបូងលើការសាងសង់រោងសំណាញ់នីឡុង។ ទទួលបានទិន្នផល ១.៦០២ គីឡូក្រាម/រ៉ៃ អត្រាខូចខាតត្រឹមតែ ១៤,២៦% និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ ៤៦.២២០ បាត/រ៉ៃ (មិនទាន់គិតថ្លៃរោងសំណាញ់)។
Growing broccoli outside nylon net
ការដាំប្រូខូលីនៅខាងក្រៅរោងសំណាញ់		 មិនតម្រូវឱ្យមានការចំណាយដើមទុនដំបូងក្នុងការសាងសង់រោងសំណាញ់។ ទិន្នផលទាប រងការខូចខាតខ្លាំងដោយសារទឹកភ្លៀង និងជំងឺរលួយទន់ ព្រមទាំងត្រូវប្រើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតច្រើនជាង។ ទទួលបានទិន្នផល ១.១៩២ គីឡូក្រាម/រ៉ៃ អត្រាខូចខាតឡើងដល់ ៤១,២៧% និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ ២៩.៥៣២ បាត/រ៉ៃ។
Growing cabbage inside nylon net
ការដាំស្ពៃក្តោបក្នុងរោងសំណាញ់នីឡុង		 កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់សម្រាប់អ្នកបរិភោគ។ ទិន្នផលកើនឡើងមិនសូវច្រើនធៀបនឹងការដាំនៅខាងក្រៅ ដែលធ្វើឱ្យការប្រៀបធៀបប្រាក់ចំណេញមិនសូវមានភាពខុសគ្នាខ្លាំង។ ទទួលបានទិន្នផល ១.១៣២ គីឡូក្រាម/រ៉ៃ និងប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ ៤.៥៥៦ បាត/រ៉ៃ ធៀបនឹងការដាំក្រៅដែលចំណេញ ២.៩០០ បាត/រ៉ៃ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការចំណាយប្រតិបត្តិការផ្ទាល់សម្រាប់ការដាំដុះក្នុងរោងសំណាញ់មានកម្រិតទាបជាងការដាំនៅខាងក្រៅបន្តិច (ដោយសារកាត់បន្ថយការប្រើថ្នាំគីមី) ប៉ុន្តែរបាយការណ៍នេះមិនបានរាប់បញ្ចូលប្រាក់វិនិយោគដំបូងទៅលើរចនាសម្ព័ន្ធរោងសំណាញ់នោះទេ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងស្រុក Bangrieng និងស្រុក Khuan Niang ខេត្តសុងក្លា ប្រទេសថៃ ក្នុងចន្លោះខែកក្កដា ដល់ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩៨ ដែលជារដូវវស្សាមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន។ លទ្ធផលនេះគឺពឹងផ្អែកទៅលើអាកាសធាតុជាក់លាក់ និងប្រភេទដីនៅតំបន់នោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព័ត៌មាននេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ និងរបាយទឹកភ្លៀងស្រដៀងគ្នានឹងភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ ដែលកសិករខ្មែរតែងតែជួបប្រទះបញ្ហាក្នុងការដាំដុះបន្លែនៅរដូវវស្សា។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនៃការដាំបន្លែក្នុងរោងសំណាញ់នេះ គឺមានប្រយោជន៍ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់វិស័យកសិកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតបន្លែក្នុងរដូវវស្សា។

ជារួម បច្ចេកទេសនេះមិនត្រឹមតែជួយបង្កើនទិន្នផល និងប្រាក់ចំណេញប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងកាត់បន្ថយការនាំចូលបន្លែពីប្រទេសជិតខាងក្នុងរដូវវស្សាផងដែរ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងការជ្រើសរើសពេលវេលាដាំដុះ (Climate and Timing Analysis): កសិករត្រូវប្រមូលទិន្នន័យអំពីបរិមាណទឹកភ្លៀងនៅតំបន់គោលដៅ តាមរយៈទិន្នន័យក្រសួងធនធានទឹក ឬប្រើប្រាស់កម្មវិធីសាមញ្ញៗដូចជា Weather Forecast Apps ដើម្បីកំណត់ពេលវេលាសមស្រប។ គួរចាប់ផ្តើមបណ្តុះកូនក្នុងខែកក្កដា និងប្រមូលផលនៅខែសីហា ឬកញ្ញា ដើម្បីទទួលបានទិន្នផលល្អបំផុត។
  2. រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធរោងសំណាញ់នីឡុង (Nylon Net House Construction): រចនា និងសាងសង់រោងសំណាញ់នីឡុងដោយប្រើប្រាស់សម្ភារៈក្នុងស្រុក (ឫស្សី ឬដែកស័ង្កសី) ដែលអាចកាត់បន្ថយចំណាយដើមទុន ព្រមទាំងធានាបាននូវការការពារទឹកភ្លៀង និងសត្វល្អិតចង្រៃដូចជា Diamondback moth (Plutella xylostella L.)។
  3. ការគ្រប់គ្រងដី និងការប្រើប្រាស់ជីកសិកម្ម (Soil Preparation and Nutrient Management): រៀបចំដីដោយប្រើប្រាស់កំបោរស (Lime dust) ចំនួន ៣០០ គ.ក្រ/រ៉ៃ ដើម្បីកែប្រែជាតិជូរ និងប្រើជីសរីរាង្គ (ជីលាមកមាន់) ក្នុងកម្រិត ២ តោន/រ៉ៃ រួចបន្ថែមជីគីមី NPK 15-15-15 ក្នុងបរិមាណសមស្របទៅតាមវដ្តនៃដំណាំ។
  4. ការគ្រប់គ្រងជំងឺ និងសត្វល្អិតតាមបែបចម្រុះ (Integrated Pest Management - IPM): ត្រូវតាមដានជាប្រចាំនូវរោគសញ្ញាជំងឺរលួយទន់ (Soft rot) នៅពេលមានសំណើមខ្ពស់ និងប្រើប្រាស់អន្ទាក់ស្អិតពណ៌លឿង រួមជាមួយថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតជីវសាស្ត្រ Bt (Bacillus thuringiensis) ជាជាងការពឹងផ្អែកលើថ្នាំគីមី។
  5. ការប្រមូលផល និងការវិភាគប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ច (Harvesting and Economic Analysis): តាមដានអាយុកាលដំណាំឱ្យបានច្បាស់លាស់ (ប្រហែល ៤៥-៥៥ ថ្ងៃក្រោយប្តូរដាំសម្រាប់ប្រូខូលីពូជ Top Green) ដើម្បីចៀសវាងផ្កាចាស់ហួសពេល និងប្រើប្រាស់កម្មវិធី Microsoft Excel ឬសៀវភៅបញ្ជីកសិករ ដើម្បីកត់ត្រាចំណាយប្រតិបត្តិការ និងគណនាប្រាក់ចំណេញសុទ្ធ (Net Profit)។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Nylon net (សំណាញ់នីឡុង / រោងសំណាញ់) រចនាសម្ព័ន្ធធ្វើពីសំណាញ់ដែលប្រើសម្រាប់គ្របដណ្តប់ ឬធ្វើជារោងការពារដំណាំពីសត្វល្អិតចង្រៃ និងជួយកាត់បន្ថយកម្លាំងនៃគ្រាប់ភ្លៀង ដែលជួយរក្សាគុណភាពបន្លែ និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើថ្នាំគីមី។ ដូចជាការពាក់អាវភ្លៀង និងចងមុងការពារមូសឱ្យរុក្ខជាតិ ដើម្បីកុំឱ្យវាឈឺ ឬខូចខាតដោយសារអាកាសធាតុអាក្រក់ និងសត្វល្អិត។
Soft rot disease (ជំងឺរលួយទន់) ជំងឺបង្កឡើងដោយបាក់តេរីដែលបំផ្លាញជាលិការបស់រុក្ខជាតិ (ជាពិសេសពពួកស្ពៃក្តោប និងប្រូខូលី) ធ្វើឱ្យវាប្រែជារលួយ ក្លាយជាទន់ និងមានក្លិនស្អុយ ដែលជំងឺនេះច្រើនកើតមានខ្លាំងក្នុងរដូវវស្សាដែលមានសំណើមខ្ពស់។ ដូចជាផ្លែឈើដែលត្រូវគេទង្គិច ឬទុកចោលក្នុងកន្លែងសើមយូរពេក រហូតដល់រលួយជោគជាំ និងមានក្លិនស្អុយ។
Hygenic fresh vegetables (បន្លែស្រស់អនាម័យ / បន្លែសុវត្ថិភាព) បន្លែដែលត្រូវបានដាំដុះដោយមានការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវ តាមរយៈការអនុវត្តកសិកម្មល្អ (GAP) ដោយកាត់បន្ថយ ឬមិនប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតគីមី ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគ។ ដូចជាម្ហូបអាហារដែលយើងចម្អិនដោយខ្លួនឯងនៅផ្ទះ ដោយធានាថាវាស្អាត និងមិនមានលាយសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់។
Plutella xylostella L. (ដង្កូវយីហោ / ដង្កូវស៊ីស្លឹកស្ពៃ) ជាប្រភេទសត្វល្អិតចង្រៃ (Diamondback moth) ដែលចូលចិត្តបំផ្លាញដំណាំអម្បូរស្ពៃយ៉ាងខ្លាំង ដោយស៊ីស្លឹកធ្វើឱ្យមានប្រហោង ដែលទាមទារការគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ជាទូទៅប្រើប្រាស់ថ្នាំជីវសាស្ត្រដើម្បីកម្ចាត់វា។ ដូចជាក្រុមចោរដែលលួចចូលមកស៊ីស្លឹករុក្ខជាតិរហូតដល់ធ្លុះធ្លាយអស់ ធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិមិនអាចលូតលាស់ ឬលក់បានថ្លៃ។
Bacillus thuringiensis / Bt (បាក់តេរី Bt) ជាប្រភេទបាក់តេរីម្យ៉ាង (ថ្នាំជីវសាស្ត្រ) ដែលកសិករនិយមប្រើសម្រាប់បាញ់សម្លាប់ដង្កូវស៊ីស្លឹក (ដូចជាដង្កូវយីហោ) ដោយវាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការសម្លាប់សត្វល្អិតចង្រៃ ប៉ុន្តែមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន សត្វល្អិតមានប្រយោជន៍ និងមនុស្សឡើយ។ ដូចជាទាហានស៊ីឈ្នួលពិសេសដែលត្រូវបញ្ជូនទៅកម្ចាត់តែសត្រូវ (ដង្កូវចង្រៃ) គោលដៅ ដោយមិនធ្វើបាបអ្នកភូមិ (មនុស្ស និងបរិស្ថាន) នោះទេ។
Yield trial (ការសាកល្បងទិន្នផល) ដំណើរការនៃការដាំដុះដំណាំក្នុងលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗគ្នា (ឧទាហរណ៍ ក្នុង និងក្រៅរោងសំណាញ់) ដើម្បីធ្វើការប្រៀបធៀប និងប្រមូលទិន្នន័យថាតើវិធីសាស្ត្រណាផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ មានការខូចខាតតិច និងចំណេញជាង។ ដូចជាការប្រកួតប្រណាំងឡានពីរគ្រឿងនៅលើផ្លូវពីរផ្សេងគ្នា ដើម្បីមើលថាឡានមួយណាដល់គោលដៅលឿន និងស៊ីសាំងតិចជាង។
Crucifer (រុក្ខជាតិអម្បូរស្ពៃ) ក្រុមរុក្ខជាតិបន្លែ (អម្បូរ Brassicaceae) ដែលមានផ្កាមានរាងដូចកាកបាទ រួមមាន ស្ពៃក្តោប ប្រូខូលី ខាត់ណា ដែលរុក្ខជាតិអម្បូរនេះងាយរងគ្រោះដោយជំងឺរលួយទន់ និងសត្វល្អិតដូចជាដង្កូវយីហោដូចៗគ្នា។ ដូចជាគ្រួសារសាច់ញាតិតែមួយ ដែលមានរូបរាង លក្ខណៈសម្បត្តិ និងបញ្ហាសុខភាព (សត្វល្អិត និងជំងឺបន្លែ) ស្រដៀងៗគ្នា។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖