បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការកែច្នៃពោតផ្អែមនិងស្នូលពោតដែលនៅសល់ដើម្បីបង្កើតជាភេសជ្ជៈកំប៉ុងដែលមានតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភខ្ពស់ និងទទួលបានការពេញចិត្តពីអ្នកបរិភោគ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរៀបចំរូបមន្តភេសជ្ជៈពោតផ្សេងៗគ្នា ដោយលាយគ្រាប់ពោតជាមួយទឹកចម្រាញ់ពីស្នូលពោត និងបន្ថែមម្សៅទឹកដោះគោ រួចធ្វើការវាយតម្លៃផ្នែកប្រសាទវិញ្ញាណ និងវិភាគគុណភាពគីមីនិងមីក្រូជីវសាស្រ្ត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Formula 3 (Corn Beverage Baseline: 1:7 ratio) រូបមន្តទី៣ (ភេសជ្ជៈពោតមូលដ្ឋាន៖ គ្រាប់ពោត ១ភាគ និងទឹកស្នូលពោត ៧ភាគ) |
មានក្លិនឈ្ងុយពោតល្អ វាយនភាពម៉ត់រលោងផឹកស្រួល និងចំណាយដើមទុនតិចព្រោះមិនមានប្រើម្សៅទឹកដោះគោ។ | បរិមាណប្រូតេអ៊ីនទាប (៣,២២%) និងខ្វះអាស៊ីតអាមីណូសំខាន់ៗ (Lysine និង Tryptophan) ធ្វើឲ្យតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភនៅមានកម្រិត។ | ទទួលបានការពេញចិត្តកម្រិតមធ្យមពីអ្នកភ្លក់ តែមានវីតាមីន និងប្រូតេអ៊ីនទាប។ |
| Formula 8 (Corn-Milk Beverage: Formula 3 + 4% whole milk powder) រូបមន្តទី៨ (ភេសជ្ជៈពោតទឹកដោះគោ៖ រូបមន្តទី៣ + ម្សៅទឹកដោះគោ ៤%) |
បង្កើនប្រូតេអ៊ីនយ៉ាងខ្ពស់ដល់ ៩,៣០% បំពេញកង្វះអាស៊ីតអាមីណូ និងបង្កើនវីតាមីន/រ៉ែខនិជយ៉ាងច្រើន ដោយរក្សាបានរសជាតិឆ្ងាញ់ប្រចាំ។ | ការចំណាយកើនឡើងបន្តិចដោយសារការបន្ថែមម្សៅទឹកដោះគោ។ បើថែមម្សៅទឹកដោះគោលើសពី ៦% វានឹងធ្វើឲ្យបាត់ក្លិនធម្មជាតិរបស់ពោត។ | ទទួលបានការពេញចិត្តខ្ពស់បំផុត និងមានតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភល្អប្រសើរ (ប្រូតេអ៊ីនកើនឡើងជិត ៣ដង)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផលិតភេសជ្ជៈពោតកំប៉ុងនេះទាមទារនូវឧបករណ៍កែច្នៃម្ហូបអាហារខ្នាតឧស្សាហកម្ម និងម៉ាស៊ីនវេចខ្ចប់ត្រឹមត្រូវបច្ចេកទេស។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវចំណីអាហារ នៃសាកលវិទ្យាល័យកាសែតសាស្ត្រ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ ដោយប្រើប្រាស់ពូជពោតផ្អែមក្នុងស្រុក និងការវាយតម្លៃរសជាតិដោយជនជាតិថៃ។ ទោះបីជាលទ្ធផលមានលក្ខណៈវិជ្ជមានក៏ដោយ ក៏ចំណូលចិត្តរសជាតិ (ភាពផ្អែម ឬបរិមាណទឹកដោះគោ) អាចនឹងមានភាពខុសគ្នាសម្រាប់អ្នកបរិភោគនៅកម្ពុជា។ លើសពីនេះ ពូជពោតផ្អែមដែលដាំដុះនៅកម្ពុជាអាចមានសមាសធាតុទឹក និងជាតិស្ករខុសពីប្រទេសថៃ ដែលទាមទារឲ្យមានការកែតម្រូវរូបមន្ត និងបរិមាណស្ករឡើងវិញ។
បច្ចេកវិទ្យានៃការកែច្នៃពោតផ្អែម និងការទាញយកប្រយោជន៍ពីស្នូលពោតដែលបោះចោលឲ្យទៅជាភេសជ្ជៈនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ឧស្សាហកម្មកសិ-ចំណីអាហារនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តរូបមន្តនេះអាចជួយកម្ពុជាក្នុងការកែច្នៃកសិផលក្នុងស្រុក និងកាកសំណល់កសិកម្ម ឲ្យក្លាយជាភេសជ្ជៈដែលមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច និងអាហារូបត្ថម្ភខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Total soluble solid (°Brix) (កម្រិតរឹងរលាយសរុប / អង្សាប៊្រីក) | ជារង្វាស់ដែលប្រើក្នុងឧស្សាហកម្មចំណីអាហារដើម្បីកំណត់បរិមាណសារធាតុរឹងដែលរលាយក្នុងវត្ថុរាវ (ភាគច្រើនគឺជាតិស្ករ) ដែល ១ អង្សាប៊្រីក ស្មើនឹងស្ករ ១ ក្រាមរលាយក្នុងសូលុយស្យុង ១០០ ក្រាម។ គេប្រើវាដើម្បីថ្លឹងថ្លែងភាពផ្អែមរបស់ភេសជ្ជៈឲ្យស្របតាមស្តង់ដារ។ | ដូចជាការថ្លឹងមើលថាតើមានស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រាដែលបានរលាយបាត់នៅក្នុងទឹកមួយកែវ។ |
| Fo value (តម្លៃ Fo) | ជារង្វាស់នៃពេលវេលាគិតជានាទី ដែលគេតម្រូវឱ្យកម្តៅផលិតផលអាហារ (ជាទូទៅនៅសីតុណ្ហភាព ១២១,១ អង្សាសេ) ដើម្បីធានាថាមេរោគនិងស្ព័របាក់តេរីដែលធន់នឹងកម្តៅត្រូវបានសម្លាប់ទាំងស្រុង ធ្វើឲ្យអាហារកំប៉ុងមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការរក្សាទុកបានយូរ។ | ដូចជាការកំណត់ម៉ោងនៅលើម៉ាស៊ីនមីក្រូវ៉េវ (Microwave) ដើម្បីធានាថាសាច់ឆ្អិនល្អ និងគ្មានមេរោគ តែមិនយូរពេកដែលធ្វើឲ្យវាខ្លោច។ |
| Organoleptic evaluation (ការវាយតម្លៃផ្នែកប្រសាទវិញ្ញាណ) | ជាវិធីសាស្ត្រវិទ្យាសាស្ត្រដែលប្រើប្រាស់អ្នកភ្លក់ដើម្បីវាស់ស្ទង់ កត់ត្រា និងវិភាគប្រតិកម្មរបស់មនុស្សចំពោះលក្ខណៈរូបរាង ក្លិន រសជាតិ និងវាយនភាពរបស់ផលិតផលអាហារ ដើម្បីកំណត់កម្រិតនៃការពេញចិត្តមុននឹងបញ្ចេញលក់លើទីផ្សារ។ | ដូចជាការធ្វើជាគណៈកម្មការដាក់ពិន្ទុក្នុងកម្មវិធីប្រកួតធ្វើម្ហូប MasterChef ដោយពឹងផ្អែកលើរសជាតិ ក្លិន និងការតុបតែង។ |
| Retort (ឡចំហាយសម្លាប់មេរោគកម្រិតខ្ពស់ / រីថត) | ជាឧបករណ៍បិទជិតខ្នាតឧស្សាហកម្ម ដែលប្រើប្រាស់ចំហាយទឹកនិងសម្ពាធខ្ពស់ ដើម្បីចម្អិននិងសម្លាប់បាក់តេរីបង្កជំងឺនៅក្នុងអាហារដែលបានវេចខ្ចប់និងបិទជិតរួច (ដូចជាកំប៉ុង កែវ ឬថង់ធន់កម្តៅ)។ | ដូចជាឆ្នាំងសំពាធ (Pressure cooker) ខ្នាតយក្សដែលគេប្រើនៅក្នុងរោងចក្រដើម្បីស្ងោរកំប៉ុងអាហារឲ្យឆ្អិន និងគ្មានមេរោគ។ |
| Chemical score (ពិន្ទុគីមីនៃអាស៊ីតអាមីណូ) | ជាវិធីសាស្ត្រសម្រាប់វាយតម្លៃគុណភាពប្រូតេអ៊ីននៃអាហារមួយមុខ ដោយធ្វើការប្រៀបធៀបបរិមាណអាស៊ីតអាមីណូចាំបាច់នីមួយៗដែលមាននៅក្នុងអាហារនោះ ទៅនឹងបរិមាណស្តង់ដារតម្រូវការរបស់មនុស្សដែលកំណត់ដោយអង្គការ FAO/WHO។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្សទៅនឹងពិន្ទុស្តង់ដារអតិបរមា ដើម្បីដឹងថាសិស្សនោះរៀនពូកែកម្រិតណាធៀបនឹងកម្រិតគោលដៅ។ |
| Flat sour spoilage (ការខូចគុណភាពអាហារកំប៉ុងដោយមានរសជាតិជូរតែមិនប៉ោង) | ជាប្រភេទនៃការខូចគុណភាពនៅក្នុងអាហារកំប៉ុង ដែលបង្កឡើងដោយបាក់តេរីធន់នឹងកម្តៅ។ បាក់តេរីនេះបំប្លែងកាបូអ៊ីដ្រាតទៅជាអាស៊ីត (ធ្វើឲ្យអាហារមានរសជាតិជូរខុសប្រក្រតី) ប៉ុន្តែមិនបញ្ចេញឧស្ម័នទេ ដែលធ្វើឲ្យកំប៉ុងរក្សារាងសំប៉ែតធម្មតា មិនហើមប៉ោង ពិបាកនឹងកត់សម្គាល់ពីខាងក្រៅ។ | ដូចជាទឹកដោះគោដែលជូរខូចនៅក្នុងដបបិទជិត ដោយដបមិនមានការហើមប៉ោង តែពេលបើកផឹកទើបដឹងថាខូច។ |
| Essential amino acid (អាស៊ីតអាមីណូចាំបាច់) | ជាសមាសធាតុផ្សំជាមូលដ្ឋានរបស់ប្រូតេអ៊ីនដែលរាងកាយមនុស្សមិនអាចសំយោគ ឬបង្កើតដោយខ្លួនឯងបាន ហើយចាំបាច់ត្រូវតែទទួលបានតាមរយៈការបរិភោគចំណីអាហារ (ឧទាហរណ៍ដូចជា លីស៊ីន និង ទ្រីបតូផែន ដែលពោតតែងតែខ្វះខាត និងត្រូវការបំពេញបន្ថែមតាមរយៈទឹកដោះគោ)។ | ដូចជាគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តពិសេសដែលរោងចក្រក្នុងស្រុកមិនអាចផលិតខ្លួនឯងបាន ត្រូវតែនាំចូលពីក្រៅប្រទេសទើបអាចដំឡើងជារថយន្តពេញលេញមួយបាន។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
