បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការធ្លាក់ចុះគុណភាពពោតកូនស្រស់ និងកំប៉ុង ដោយសារវិធីសាស្ត្របកសំបក និងការកំណត់សីតុណ្ហភាពរក្សាទុកមិនបានត្រឹមត្រូវ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រៀបធៀបវិធីសាស្ត្របកសំបក និងដកសរសៃពោត និងវាយតម្លៃឥទ្ធិពលនៃសីតុណ្ហភាព និងរយៈពេលរក្សាទុកផ្សេងៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control (Hand dehusking and silk removing) វិធីសាស្ត្រប្រើដៃបកសំបក និងដកសរសៃ (អនុវត្តជាទូទៅ) |
ចំណាយពេលលឿនគួរសមក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងមិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍ស្មុគស្មាញ។ មានការបាត់បង់ជាតិទឹក និងអត្រាផ្លែប្រែពណ៌ត្នោតក្នុងកម្រិតទាប។ | ទាមទារកម្លាំងពលកម្មច្រើន។ ប្រសិនបើដៃអ្នកបកមិនមានអនាម័យ វាអាចបង្កឱ្យមានការឆ្លងមេរោគផ្សិតបានយ៉ាងងាយ។ | ប្រើពេលជាមធ្យម ២៥.៨៥ វិនាទី/ផ្លែ, សារធាតុរឹងរលាយ (Soluble solids) ៨.១២%, មេរោគផ្សិត ១១.៥ កូឡូនី/ថាស និងការបាត់បង់ជាតិទឹក ១.៥៦%។ |
| Forced air (Hand dehusking and blowing silk off) វិធីសាស្ត្រប្រើកម្លាំងខ្យល់បាញ់ (Air Compressor) ដើម្បីបំបាត់សរសៃពោត |
កាត់បន្ថយការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ពីដៃកម្មករ ដែលអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការឆ្លងមេរោគពីដៃ។ ជួយសន្សំសំចៃពេលវេលានៅពេលកម្មករមានជំនាញច្បាស់លាស់។ | កម្លាំងខ្យល់អាចធ្វើឱ្យផ្លែពោតជាំ (Bruising) ដែលបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ជាតិទឹកច្រើនជាងមុន។ ប្រសិនបើម៉ាស៊ីនបាញ់ខ្យល់មានផ្ទុកមេរោគ វានឹងចម្លងទៅពោតដោយផ្ទាល់។ | ប្រើពេលជាមធ្យម ៣២.៣៣ វិនាទី/ផ្លែ, សារធាតុរឹងរលាយ (Soluble solids) ៧.៧៨%, មេរោគផ្សិត ៧.៨៣ កូឡូនី/ថាស និងការបាត់បង់ជាតិទឹក ១.២០%។ |
| Storage at 3°C vs 1°C and 5°C ការរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព ៣°C ប្រៀបធៀបនឹង ១°C និង ៥°C |
សីតុណ្ហភាព ៣°C គឺជាកម្រិតដ៏ល្អបំផុត ដែលអាចរក្សាគុណភាពពោតកូនបានយូរ និងទប់ស្កាត់ការដុះផ្សិតបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ការរៀបចំបន្ទប់ត្រជាក់នៅសីតុណ្ហភាពនេះទាមទារការចំណាយលើថាមពលអគ្គិសនីខ្ពស់។ បើចុះដល់ ១°C នឹងធ្វើឱ្យពោតខូចខាតដោយសារភាពត្រជាក់ (Chilling injury) ហើយនៅ ៥°C ផ្សិតលូតលាស់លឿន។ | នៅសីតុណ្ហភាព ៣°C ពោតកូនមានការប្រែពណ៌តិចតួចបំផុត ការដុះផ្សិតមានកម្រិតទាប ហើយអាចរក្សាគុណភាពបានល្អបំផុតមុនពេលយកទៅច្រកកំប៉ុង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍ប្រើប្រាស់សាមញ្ញសម្រាប់កសិកម្ម និងប្រព័ន្ធរក្សាភាពត្រជាក់ដែលមានស្តង់ដារច្បាស់លាស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ពូជពោត Supersweet composite #1 DMR។ ទោះបីជាអាកាសធាតុប្រហាក់ប្រហែលគ្នាក៏ដោយ គុណភាពដី និងពូជពោតដែលដាំដុះនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអាចមានប្រតិកម្មខុសគ្នាទៅនឹងសីតុណ្ហភាពរក្សាទុក។ ដូច្នេះ ការសាកល្បងបន្ថែមជាមួយពូជពោតក្នុងស្រុកគឺជាការចាំបាច់។
លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់សហគ្រាសកែច្នៃកសិផល និងកសិករនៅកម្ពុជា ក្នុងការកាត់បន្ថយការខូចខាតពោតកូន និងបង្កើនគុណភាពនាំចេញ។
ការកំណត់សីតុណ្ហភាពត្រឹមត្រូវ (៣°C) ការកំណត់ពេលវេចខ្ចប់ និងការគ្រប់គ្រងអនាម័យក្នុងដំណើរការបកសំបក គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់គុណភាពពោតកូនកម្ពុជាសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងទាំងទីផ្សារក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Soluble solids content (បរិមាណសារធាតុរឹងរលាយ / កម្រិតជាតិស្ករ) | សំដៅលើបរិមាណនៃសារធាតុរឹងដែលរលាយក្នុងទឹកនៃជាលិការុក្ខជាតិ ដែលភាគច្រើនជាជាតិស្ករធម្មជាតិ។ នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ គេវាស់បរិមាណនេះដើម្បីវាយតម្លៃពីភាពផ្អែម និងការធ្លាក់ចុះគុណភាពរបស់ពោតកូនកំឡុងពេលរក្សាទុក។ | ដូចជាការវាស់មើលថាតើមានស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រាដែលបានរលាយចូលក្នុងកែវទឹកមួយអញ្ចឹងដែរ។ |
| Chilling injury (ការខូចខាតដោយសារភាពត្រជាក់) | គឺជាការខូចខាតកោសិការបស់រុក្ខជាតិនៅពេលដែលវាត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ពេក ប៉ុន្តែមិនទាន់ដល់ចំណុចកក។ សម្រាប់ពោតកូន ការរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព ១°C ធ្វើឱ្យកោសិការបស់វាខូចខាត និងបណ្តាលឱ្យផ្លែប្រែពណ៌ជាំខ្មៅ។ | ស្រដៀងនឹងពេលដែលយើងយកចេកទៅដាក់ក្នុងទូរទឹកកក ហើយសំបករបស់វាប្រែជាពណ៌ខ្មៅរលួយដោយសារតែវាត្រជាក់ពេក។ |
| Forced air (កម្លាំងខ្យល់បាញ់ / ម៉ាស៊ីនផ្លុំខ្យល់) | ជាវិធីសាស្ត្រប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធខ្យល់ដែលមានសម្ពាធខ្លាំង ដើម្បីបាញ់ទម្លាក់សំបក និងសរសៃពោតចេញពីស្នូល ជំនួសឱ្យការប្រើដៃបកផ្ទាល់ ដែលវិធីនេះមានបំណងកាត់បន្ថយការចម្លងមេរោគពីដៃកម្មករ។ | ដូចជាការប្រើម៉ាស៊ីនផ្លុំខ្យល់ដើម្បីផ្លុំស្លឹកឈើចេញពីទីធ្លាផ្ទះ ជំនួសឱ្យការប្រើអំបោសបោសផ្ទាល់។ |
| Refractometer (ឧបករណ៍វាស់កម្រិតចំណាំងបែរ / ឧបករណ៍វាស់ជាតិស្ករ) | ជាឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រដែលប្រើសម្រាប់វាស់កម្រិតចំណាំងបែរនៃពន្លឺនៅពេលដែលវាឆ្លងកាត់អង្គធាតុរាវ។ គេប្រើវាដើម្បីកំណត់បរិមាណសារធាតុរឹងរលាយ (Soluble solids) ឬកម្រិតជាតិស្ករនៅក្នុងទឹកដែលច្របាច់ចេញពីពោតកូន។ | ប្រៀបដូចជាវ៉ែនតាពង្រីកពិសេសមួយ ដែលប្រាប់យើងពីកម្រិតភាពផ្អែមនៃទឹកផ្លែឈើដោយគ្រាន់តែន្តក់ទឹកនោះបន្តិចលើកញ្ចក់របស់វា។ |
| Off-flavor (ក្លិន ឬរសជាតិមិនល្អ / ក្លិនឆ្អាប) | គឺជាការប្រែប្រួលរសជាតិ ឬក្លិនដើមរបស់អាហារឱ្យទៅជាមានក្លិន ឬរសជាតិដែលមិនគួរឱ្យចង់បរិភោគ។ ក្នុងបរិបទនេះ វាកើតឡើងដោយសារការទុកពោតកូនស្រស់ចោលយូរពេកមុនពេលយកទៅច្រកកំប៉ុង ធ្វើឱ្យវាបាត់បង់រសជាតិដើម។ | ដូចជាទឹកដោះគោដែលយើងទុកចោលយូរហួសថ្ងៃកំណត់ ហើយវាប្រែជាមានក្លិនជូរខុសពីធម្មតាអញ្ចឹង។ |
| Fungal colony (កូឡូនីផ្សិត) | ជាបណ្តុំនៃកោសិកាផ្សិតដែលដុះលូតលាស់និងពង្រីកខ្លួននៅកន្លែងតែមួយ រហូតដល់យើងអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេ។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ គេរាប់ចំនួនកូឡូនីផ្សិតក្នុងមួយថាស ដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតនៃការឆ្លងមេរោគ និងអនាម័យលើពោតកូន។ | ដូចជាចំណុចដុំៗពណ៌ស ឬបៃតងដែលដុះលើនំប៉័ងនៅពេលដែលយើងទុកវាចោលក្នុងកន្លែងសើមយូរថ្ងៃ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
