បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការឆាប់ស្រពោន និងអាយុកាលដាក់ថូខ្លីនៃផ្កាបញ្ចមាស (Chrysanthemums) ពូជ 'Yellow Doi Kham' ដែលកាត់រួច ដោយស្វែងរកសូលុយស្យុងគីមីដែលស័ក្តិសមបំផុតដើម្បីរក្សាភាពស្រស់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រៀបធៀបឥទ្ធិពលនៃសូលុយស្យុងគីមីផ្សេងៗគ្នា ដោយត្រាំគល់ទងផ្ការយៈពេល 10 និង 20 ម៉ោង មុនពេលយកទៅដាក់ក្នុងថូទឹកម៉ាស៊ីន ដើម្បីតាមដានការប្រែប្រួល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Tap water (Control) ការត្រាំក្នុងទឹកម៉ាស៊ីន (សំណាកសាកល្បងធៀប) |
ងាយស្រួលបំផុត និងមិនមានការចំណាយលើសារធាតុគីមី ឬបច្ចេកទេសស្មុគស្មាញ។ | ផ្កាឆាប់ស្រពោន អាយុកាលដាក់ថូខ្លី និងមានការរលួយគល់ទងផ្កាដោយសារការលូតលាស់នៃបាក់តេរីដែលធ្វើឱ្យស្ទះបំពង់នាំទឹក។ | អាយុកាលដាក់ថូបានត្រឹមតែចន្លោះពី 3.17 ទៅ 4.17 ថ្ងៃ និងមានការរលួយគល់ទងប្រវែងពី 11.42 ទៅ 12.96 សង់ទីម៉ែត្រ។ |
| Pulsing in AgNO3 + HQS + Sucrose (20 hrs) ការត្រាំក្នុងសូលុយស្យុង AgNO3 (50 mg/l) + HQS (200 mg/l) + ស្ករស៊ុចក្រូស 5% (រយៈពេល 20 ម៉ោង) |
ពន្យារអាយុកាលផ្កាបានយូរបំផុត កាត់បន្ថយការស្រពោនស្លឹកនិងត្របកផ្កា ព្រមទាំងទប់ស្កាត់ការរលួយគល់ទងបានទាំងស្រុងដោយសារលក្ខណៈជា Bactericide របស់វត្ថុធាតុ។ | ទាមទារការចំណាយទិញសារធាតុគីមី និងត្រូវការពេលវេលាត្រាំរហូតដល់ 20 ម៉ោងមុនពេលយកទៅប្រើប្រាស់។ | ផ្តល់អាយុកាលដាក់ថូយូរបំផុតរហូតដល់ 7.5 ថ្ងៃ ទម្ងន់ស្រស់កើនឡើងខ្ពស់បំផុត និងគ្មានការរលួយគល់ទងផ្កា (0 cm)។ |
| Pulsing in Physan-20 + Sucrose ការត្រាំក្នុងសូលុយស្យុង Physan-20 (200 mg/l) + ស្ករស៊ុចក្រូស 5% |
សារធាតុ Physan-20 អាចជួយសម្លាប់មេរោគបានខ្លះ និងជួយពន្យារអាយុកាលផ្កាបានប្រសើរជាងការប្រើទឹកម៉ាស៊ីនធម្មតា។ | ប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ការរលួយគល់ទងផ្កានៅមានកម្រិតទាប បើធៀបនឹងការប្រើប្រាស់ AgNO3 និង HQS។ | អាយុកាលដាក់ថូកើនដល់ប្រហែល 4.75 ទៅ 5.92 ថ្ងៃ ប៉ុន្តែនៅតែមានការរលួយគល់ទងចន្លោះពី 10.50 ទៅ 11.96 សង់ទីម៉ែត្រ។ |
| Pulsing in AgNO3 + Na2S2O3 + BA + Sucrose ការត្រាំក្នុងសូលុយស្យុង AgNO3 + Na2S2O3 + BA + ស្ករស៊ុចក្រូស |
ជួយកាត់បន្ថយការស្រពោនស្លឹកនិងផ្កាបានមួយកម្រិត និងមានផ្ទុកអ័រម៉ូន (BA) ដែលអាចជួយរក្សាភាពស្រស់របស់រុក្ខជាតិ។ | មានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការលាយសារធាតុច្រើនមុខចូលគ្នា និងមិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកាត់បន្ថយការរលួយគល់ទងផ្កា។ | អាយុកាលដាក់ថូបានចន្លោះពី 4.25 ទៅ 5.33 ថ្ងៃ ប៉ុន្តែអត្រានៃការរលួយគល់ទងផ្កានៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ (12.79 ទៅ 12.87 សង់ទីម៉ែត្រ)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារនូវសារធាតុគីមីជាក់លាក់សម្រាប់រៀបចំសូលុយស្យុងត្រាំ និងឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កសិកម្មមូលដ្ឋានសម្រាប់ការវាស់វែងបរិមាណនិងទម្ងន់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ (ឆ្នាំ 1989) ដោយប្រើប្រាស់ផ្កាបញ្ចមាសពូជ 'Yellow Doi Kham' ដែលដាំនៅតំបន់ភ្នំ (គម្រោងហ្លួងខេត្តឈៀងម៉ៃ) និងដឹកជញ្ជូនរយៈចម្ងាយឆ្ងាយមកកាន់ទីក្រុងបាងកក។ សម្រាប់បរិបទប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនេះអាចមានភាពប្រែប្រួលអាស្រ័យលើអាកាសធាតុ ពូជផ្កាដែលដាំក្នុងស្រុក និងបច្ចេកទេសដឹកជញ្ជូន ដូច្នេះគួរតែមានការធ្វើតេស្តសាកល្បងឡើងវិញមុននឹងអនុវត្តជាទ្រង់ទ្រាយធំ។
បច្ចេកទេសនៃការត្រាំគល់ទងផ្កាក្នុងសូលុយស្យុងគីមី (Pulsing technique) នេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តដើម្បីពង្រឹងគុណភាពខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ផ្កាស្រស់នៅកម្ពុជា។
ជារួម បច្ចេកវិទ្យាក្រោយការប្រមូលផលនេះអាចជួយបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់ផលិតផលផ្កាស្រស់ក្នុងស្រុក និងកាត់បន្ថយការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចដែលបណ្តាលមកពីការខូចគុណភាពផ្កាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Pulsing (ការត្រាំគល់ទងផ្កា) | គឺជាបច្ចេកទេសក្រោយការប្រមូលផលដោយត្រាំគល់ទងផ្កាកាត់រួច ទៅក្នុងសូលុយស្យុងគីមីដែលមានកំហាប់ខ្ពស់ (ដូចជាស្ករ និងថ្នាំសម្លាប់មេរោគ) ក្នុងរយៈពេលខ្លីមួយ មុនពេលដឹកជញ្ជូន ឬដាក់តាំង ដើម្បីពន្យារភាពស្រស់របស់វា។ | ដូចជាការឲ្យផ្កាផឹកទឹកវីតាមីនបំប៉នកម្លាំងមួយកែវធំមុនពេលយកវាទៅដាក់តាំង ដើម្បីឲ្យវាមានថាមពលរស់បានយូរ។ |
| Vase life (អាយុកាលដាក់ថូ) | ជារយៈពេលដែលផ្កាកាត់រួចអាចរក្សាបាននូវភាពស្រស់ស្អាត គុណភាពល្អ និងមិនទាន់ស្រពោន ឬជ្រុះត្របក ពេលដាក់តាំងក្នុងថូទឹក។ | ជារយៈពេលរាប់គិតជាថ្ងៃដែលផ្កានៅស្រស់ស្អាតក្រោយពេលយើងទិញយកមកដោតក្នុងថូទឹកលើតុ។ |
| Silver nitrate / AgNO3 (នីត្រាតប្រាក់) | ជាសមាសធាតុគីមីដែលគេប្រើប្រាស់ជាទូទៅក្នុងសូលុយស្យុងថែរក្សាផ្កា ដើម្បីសម្លាប់បាក់តេរី និងការពារកុំឱ្យមានការកកស្ទះនៅក្នុងប្រព័ន្ធសរសៃនាំទឹករបស់រុក្ខជាតិ។ | ដូចជាថ្នាំសម្លាប់មេរោគដែលជួយលាងសម្អាត និងមិនឲ្យបាក់តេរីដុះកកស្ទះក្នុងបំពង់បឺតទឹករបស់ទងផ្កា។ |
| 8-hydroxyquinoline sulfate / HQS (ស៊ុលហ្វាត ៨-អ៊ីដ្រុកស៊ីគីណូលីន) | ជាសារធាតុគីមីដែលមានតួនាទីសម្លាប់មេរោគ (Antimicrobial) និងជួយកាត់បន្ថយការរំហួតទឹក (Anti-transpirant) ដែលជួយឱ្យផ្កាស្រូបទឹកបានល្អ និងមិនងាយស្រពោន។ | ដូចជាទឹកអនាម័យសម្រាប់លាងមុខរបួសគល់ផ្កាផង និងជាឡេលាបការពារកុំឱ្យផ្កាបាត់បង់ជាតិទឹកលឿនពេកផង។ |
| Basal stem-end decay (ការរលួយគល់ទងផ្កា) | គឺជាសភាពដែលផ្នែកខាងចុងនៃគល់ទងផ្កាកាត់រួច ចាប់ផ្តើមរលួយខូចដោយសារការវាយលុកពីពពួកអតិសុខុមប្រាណ ធ្វើឱ្យរាំងស្ទះដល់ការស្រូបយកទឹករបស់ផ្កា។ | គឺអាការៈដែលគល់ផ្កាក្លាយទៅជារលួយរុះរោយ ដូចជាមុខដំបៅដែលឆ្លងមេរោគហើយលែងអាចក្រេបទឹកបាន។ |
| Anti-transpirant (សារធាតុកាត់បន្ថយការរំហួត) | ជាសារធាតុដែលជួយកាត់បន្ថយការបាត់បង់ជាតិទឹកពីរុក្ខជាតិ (តាមរយៈរន្ធញើសលើស្លឹកឬត្របកផ្កា) ធ្វើឱ្យកោសិការុក្ខជាតិនៅរក្សាបានភាពតឹងណែនល្អ។ | ដូចជាក្រែមផ្តល់សំណើមដែលជួយបិទរន្ធញើសតូចៗនៅលើស្លឹក ការពារកុំឱ្យជាតិទឹកហួតចេញអស់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
