បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាការកកដុំ (Caking) យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៃស្ករឆៅរបស់ប្រទេសថៃអំឡុងពេលដឹកជញ្ជូននិងស្តុកទុក ដែលបណ្តាលឱ្យមានការខាតបង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចក្នុងការនាំចេញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការសាកល្បងដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ Microclimate និងម៉ាស៊ីនសង្កត់ ដើម្បីពិនិត្យមើលកត្តាផ្សេងៗដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការកកដុំនៃស្ករឆៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Water Vapour Adsorption Isotherms (WVAI) វិធីសាស្ត្រអ៊ីសូទែមនៃការស្រូបយកចំហាយទឹក (WVAI) |
អាចកំណត់កម្រិតសំណើមធៀបធ្ងន់ធ្ងរ (CRH) បានយ៉ាងច្បាស់លាស់សម្រាប់ទំហំគ្រាប់ និងកម្រិតស្ករផ្សេងៗ ដែលជួយប្រាប់ពីចំណុចចាប់ផ្តើមកកដុំបានយ៉ាងជាក់លាក់។ | ទាមទារការរៀបចំសូលុយស្យុងអំបិលឆ្អែតច្រើនប្រភេទ និងត្រូវការចំណាយពេលយូរដើម្បីឱ្យសំណើមឈានដល់ចំណុចតុល្យភាព (Equilibrium Relative Humidity) នៅក្នុងកែវពិសោធន៍។ | រកឃើញថាគ្រាប់ស្ករតូចជាង 0.425 mm មាន CRH ទាបបំផុតត្រឹម 73.2% (ងាយកកដុំបំផុត) ខណៈគ្រាប់ធំជាង 1.000 mm មាន CRH រហូតដល់ 78.5% នៅសីតុណ្ហភាព 30°C។ |
| Scanning Electron Microscopy (SEM) ការពិនិត្យដោយមីក្រូទស្សន៍អេឡិចត្រុង (SEM) |
ផ្តល់រូបភាពកម្រិតខ្ពស់ និងច្បាស់លាស់ពីរចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃរបស់គ្រាប់ស្ករ និងបង្ហាញពីដំណើរការនៃការកកើតជាដុំ (Liquid bridge) នៅកម្រិតសំណើមផ្សេងៗគ្នា។ | ត្រូវការម៉ាស៊ីន SEM ដែលមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំង និងជំនាញបច្ចេកទេសខ្ពស់ក្នុងការរៀបចំសំណាក និងការវិភាគរូបភាពកម្រិតមីក្រូ។ | រូបភាព SEM បង្ហាញថាភាគល្អិតតូចៗដើរតួជាភ្នាក់ងារភ្ជាប់ (Binder) រវាងគ្រាប់ស្ករ ធ្វើឱ្យស្ករចាប់ផ្តើមរលាយនិងកកដុំនៅសំណើមបរិយាកាសត្រឹមតែ 67.89%។ |
| Consolidation Pressure Test ការធ្វើតេស្តសម្ពាធបង្រួម |
អាចចម្លងតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃការគរស្ករក្នុងជង្រុក ឬកប៉ាល់ដឹកជញ្ជូនក្នុងបរិមាណច្រើន ដោយសិក្សាពីឥទ្ធិពលនៃកម្លាំងសង្កត់ទៅលើសីតុណ្ហភាពក្នុងគំនរស្ករ។ | ពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពនិងសំណើមខាងក្រៅឱ្យថេរពេញមួយរយៈពេលនៃការធ្វើតេស្ត (៣ ខែ) ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ភាពជាក់លាក់នៃទិន្នន័យ។ | បង្ហាញថាសម្ពាធ 1.5 kg/cm ² មិនមែនជាកត្តាចម្បងដែលធ្វើឱ្យកើនកម្តៅខ្លាំងដល់កម្រិតកកដុំនោះទេ សីតុណ្ហភាពខាងក្រៅ (Surrounding temperature) ទើបជាកត្តាសំខាន់ជាង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់ពីតម្លៃចំណាយលម្អិតនោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់ និងអ្នកបច្ចេកទេសជំនាញផ្នែកគីមីចំណីអាហារដើម្បីធ្វើការវិភាគ។
ការសិក្សានេះប្រមូលសំណាកស្ករឆៅពីរោងចក្រចំនួន ៨ ក្នុងតំបន់ចំនួន ៤ នៃប្រទេសថៃ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីលក្ខណៈអាកាសធាតុត្រូពិច និងដំណើរការផលិតស្កររបស់ថៃ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលមានអាកាសធាតុ និងបរិយាកាសសំណើម (Humidity) ស្រដៀងគ្នា ការស្រាវជ្រាវនេះគឺពិតជាមានភាពពាក់ព័ន្ធនិងអាចយកមកប្រើប្រាស់បាន ថ្វីបើគួរមានការធ្វើតេស្តផ្ទៀងផ្ទាត់បន្ថែមលើសំណាកស្ករក្នុងស្រុកក៏ដោយ។
ការរកឃើញនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងសម្រាប់រោងចក្រផលិតស្ករស និងក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូននៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការត្រួតពិនិត្យទំហំគ្រាប់ស្ករ ការកាត់បន្ថយបរិមាណស្ករកាត់បន្ថយ (Reducing sugar) និងការគ្រប់គ្រងសំណើម (RH) គឺជាវិធានការជាក់ស្តែងដែលកម្ពុជាអាចអនុវត្តបាន ដើម្បីបង្កើនគុណភាពស្តង់ដារស្ករនាំចេញ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Caking (ការកកដុំ) | ជាបាតុភូតដែលគ្រាប់ស្ករស្រូបយកសំណើមពីរស្ងួតទៅសើម ហើយបញ្ចេញសំណើមវិញដែលធ្វើឱ្យគ្រាប់ស្ករតូចៗភ្ជាប់គ្នាបង្កើតជាដុំរឹង បណ្តាលឱ្យបាត់បង់លំហូរ និងពិបាកក្នុងការរំកិល ឬប្រើប្រាស់នៅក្នុងឧស្សាហកម្ម។ | ដូចជាអំបិល ឬស្ករសដែលទុកចោលត្រូវខ្យល់ ហើយកកជាប់គ្នាជាដុំរឹងដូសលែងចេញ។ |
| Water vapour adsorption isotherms (អ៊ីសូទែមនៃការស្រូបយកចំហាយទឹក) | ជាខ្សែកោងក្រាហ្វិកដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងបរិមាណសំណើមដែលស្ករស្រូបយក និងកម្រិតសំណើមបរិយាកាសនៅសីតុណ្ហភាពថេរមួយ ដើម្បីទស្សន៍ទាយថាពេលណាស្ករនឹងចាប់ផ្តើមកកដុំ និងកំណត់ស្តង់ដារសុវត្ថិភាពក្នុងការស្តុកទុក។ | ដូចជាតារាងដែលប្រាប់យើងថា បើខ្យល់មានសំណើមប៉ុណ្ណេះ តើអេប៉ុងមួយនឹងបឺតទឹកបានកម្រិតណា។ |
| Critical relative humidity / CRH (សំណើមធៀបកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ) | ជាចំណុចកម្រិតសំណើមបរិយាកាសជាក់លាក់មួយ ដែលនៅពេលបរិយាកាសជុំវិញមានសំណើមលើសពីចំណុចនេះ គ្រាប់ស្ករនឹងចាប់ផ្តើមស្រូបយកទឹកយ៉ាងខ្លាំង និងរលាយលើផ្ទៃ ដែលឈានទៅរកការកកដុំភ្លាមៗ។ | ដូចជាចំណុចកំពូលនៃទំនប់ទឹក បើទឹកឡើងហួសកម្រិតនេះ វានឹងហូរហៀរចេញមកក្រៅយ៉ាងគំហុក។ |
| Reducing sugar (ស្ករកាត់បន្ថយ) | ជាប្រភេទស្ករ (ដូចជាគ្លុយកូស និងហ្វ្រូកតូស) ដែលមាននៅលើផ្ទៃគ្រាប់ស្ករឆៅក្នុងទម្រង់ជាកាកស្ករ (Molasses) ដែលវាមានសមត្ថភាពស្រូបសំណើមពីខ្យល់បានលឿននិងខ្លាំងជាងស្ករស៊ុយក្រូស (Sucrose) ធម្មតា ធ្វើឱ្យស្ករឆាប់កកដុំ។ | ដូចជាមេដែកស្រូបសំណើមដ៏ខ្លាំងដែលនៅរុំព័ទ្ធពីក្រៅគ្រាប់ស្ករ ធ្វើឱ្យគ្រាប់ស្ករឆាប់សើមជាងមុនពេលប៉ះនឹងខ្យល់។ |
| Liquid bridge (ស្ពានរាវ) | ជាស្រទាប់ទឹកស៊ីរ៉ូស្តើងៗដែលកកើតឡើងនៅចន្លោះគ្រាប់ស្ករនីមួយៗនៅពេលវាស្រូបសំណើម ដែលដើរតួជាភ្នាក់ងារស្អិតភ្ជាប់គ្រាប់ស្ករទាំងនោះចូលគ្នា មុនពេលវាស្ងួតហើយកកជាស្ពានរឹង (Solid bridge)។ | ដូចជាការយកទឹកបន្តិចទៅលាបចន្លោះផ្ទាំងកញ្ចក់ពីរ ដែលធ្វើឱ្យកញ្ចក់ទាំងពីរនោះស្អិតជាប់គ្នាពិបាកទាញចេញ។ |
| Consolidation pressure (សម្ពាធបង្រួម) | ជាកម្លាំងសង្កត់ដែលកើតមាននៅក្នុងគំនរស្ករដ៏ធំ (ដូចជានៅក្នុងជង្រុក ឬកប៉ាល់) ដែលកម្លាំងនេះរុញគ្រាប់ស្ករឱ្យនៅកៀកគ្នា។ ការសិក្សាបង្ហាញថាវាមិនមែនជាកត្តាចម្បងដែលបង្កើតឱ្យមានកម្តៅនាំឱ្យកកដុំដោយផ្ទាល់នោះទេ។ | ដូចជាការយកសៀវភៅច្រើនក្បាលទៅគរត្រួតលើគ្នា សៀវភៅនៅខាងក្រោមគេនឹងទទួលរងកម្លាំងសង្កត់ខ្លាំងជាងគេ។ |
| Hygroscopic properties (លក្ខណៈស្រូបសំណើម) | ជាលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់សារធាតុមួយចំនួនដែលមានសមត្ថភាពទាក់ទាញ និងរក្សាទុកម៉ូលេគុលទឹកពីបរិយាកាសជុំវិញមកផ្ទុកក្នុងខ្លួនវា ដែលជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យអាហារម្សៅ ឬស្ករខូចគុណភាពពេលស្តុកទុក។ | ដូចជាគ្រាប់ជែលស៊ីលីកា (Silica gel) ដែលគេដាក់ក្នុងកញ្ចប់នំ ឬកាបូប ដើម្បីបឺតស្រូបសំណើម។ |
| Equilibrium relative humidity / ERH (សំណើមធៀបតុល្យភាព) | ជាចំណុចដែលកម្រិតសំណើមរំហួតចេញពីក្នុងគ្រាប់ស្ករ និងកម្រិតសំណើមដែលវាស្រូបពីខ្យល់ជុំវិញមានភាពស្មើគ្នា ដែលធ្វើឱ្យស្ថានភាពសំណើមនៅក្នុងស្ករមានលំនឹងថេរ លែងកើនឡើងឬថយចុះបន្តទៀត។ | ដូចជាជញ្ជីងដែលមានទម្ងន់ស្មើគ្នាសងខាង ឬដូចជាមនុស្សពីរនាក់រុញទ្វារបញ្ច្រាសគ្នាដោយកម្លាំងស្មើគ្នា ធ្វើឱ្យទ្វារនៅស្ងៀម។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
