បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតស្តង់ដារក្នុងឧស្សាហកម្មចិញ្ចឹមចង្រិតនៅប្រទេសថៃ ដោយធ្វើការវាយតម្លៃលើអាកប្បកិរិយា និងការត្រៀមខ្លួនរបស់កសិករក្នុងការអនុវត្តស្តង់ដារកសិកម្មថៃ (Thai Agricultural Standards) សម្រាប់ការអនុវត្តកសិកម្មល្អ (Good Agricultural Practices - GAP)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ការរចនាការស្ទង់មតិពិពណ៌នាកាត់ទទឹង (Cross-sectional descriptive survey) ដោយប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន និងការគ្រប់គ្រងកសិដ្ឋានពីកសិករ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional/Current Cricket Farming ការចិញ្ចឹមចង្រិតតាមបែបប្រពៃណី ឬបច្ចុប្បន្នភាព |
ងាយស្រួលអនុវត្ត ចំណាយដើមទុនតិច និងកសិករអាចពឹងផ្អែកលើបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឬការរៀនសូត្រដោយខ្លួនឯង។ | ខ្វះស្តង់ដារអនាម័យនិងសុវត្ថិភាព ពិបាកពង្រីកទីផ្សារនាំចេញទៅអន្តរជាតិ និងអាចប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃជំងឺឬអត្រាងាប់ដោយសារការបង្កាត់ពូជជិតស្និទ្ធ (Inbreeding)។ | កសិករភាគច្រើន (៨៣.៣៣%) គ្រប់គ្រងកសិដ្ឋានជាលក្ខណៈគ្រួសារ ហើយរៀនសូត្រតាមរយៈបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន (៥៣.៣៣%) ដោយមិនសូវមានការកត់ត្រាទិន្នន័យច្បាស់លាស់។ |
| Standardized Cricket Farming (GAP/TAS 8202-2017) ការចិញ្ចឹមចង្រិតតាមស្តង់ដារកសិកម្មល្អ (GAP/TAS 8202-2017) |
ទទួលបានផលិតផលមានគុណភាពនិងសុវត្ថិភាពខ្ពស់ អាចពង្រីកទីផ្សារនាំចេញ (ដូចជាសហភាពអឺរ៉ុប) ព្រមទាំងបង្កើនប្រាក់ចំណូលនិងនិរន្តរភាពបរិស្ថានរយៈពេលវែង។ | ទាមទារការវិនិយោគដើមទុនខ្ពស់ដើម្បីកែលម្អរចនាសម្ព័ន្ធកសិដ្ឋាន មានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការស្នើសុំវិញ្ញាបនបត្រ និងតម្រូវឱ្យមានការកត់ត្រាទិន្នន័យយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ | មានតែកសិករ ៤០% ប៉ុណ្ណោះដែលបានរក្សាទុកកំណត់ត្រាទិន្នន័យគ្រប់ ៣ឆ្នាំតាមស្តង់ដារ ខណៈការគ្រប់គ្រងការបញ្ចេញទឹកកខ្វក់អនុវត្តបានត្រឹមតែ ៣៦.៦៧% ប៉ុណ្ណោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យស្ទង់មតិ និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិដើម្បីវាយតម្លៃអាកប្បកិរិយារបស់កសិករ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូច ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីកសិករតែ ៣០ នាក់ប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងខេត្ត Phitsanulok ប្រទេសថៃ ដែលភាគច្រើនជាបុរស (៧៣.៣៣%) និងផ្តោតលើអ្នកមានបទពិសោធន៍។ ទោះបីជាសំណាកមានទំហំតូច ប៉ុន្តែវាបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីបញ្ហាប្រឈមពិតប្រាកដរបស់កសិករខ្នាតតូច ដូចជាការខ្វះខាតការកត់ត្រាទិន្នន័យ និងឥទ្ធិពលនៃប្រាក់ចំណូលទៅលើអាកប្បកិរិយា។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះកសិករកម្ពុជាមានលក្ខណៈសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច និងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាបច្ចេកទេសស្រដៀងគ្នាក្នុងការអនុវត្តស្តង់ដារកសិកម្មថ្មីៗ។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃ និងសូចនាករស្តង់ដារ (GAP) ក្នុងការសិក្សានេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការត្រួសត្រាយផ្លូវអភិវឌ្ឍវិស័យចិញ្ចឹមសត្វល្អិតនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការស្វែងយល់ពីឧបសគ្គក្នុងការអនុវត្តស្តង់ដារGAPរបស់ប្រទេសជិតខាង នឹងជួយកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រគាំទ្រកសិករឱ្យបានចំគោលដៅ ដើម្បីឈានទៅរកការផលិតប្រូតេអ៊ីនប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងមានស្តង់ដារទីផ្សារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Good Agricultural Practices (ការអនុវត្តកសិកម្មល្អ) | គោលការណ៍ណែនាំ និងស្តង់ដារដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីធានាថាផលិតផលកសិកម្ម (ដូចជាចង្រិត) ត្រូវបានផលិតឡើងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព មានគុណភាពខ្ពស់ មិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងធានាសុខុមាលភាពអ្នកប្រើប្រាស់និងអ្នកផលិត។ | ដូចជាបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់សាលារៀន ដែលតម្រូវឱ្យសិស្សគោរពវិន័យនិងរក្សាអនាម័យ ដើម្បីធានាថាសាលាមានសណ្តាប់ធ្នាប់និងបរិស្ថានល្អសម្រាប់ការសិក្សា។ |
| Cross-sectional descriptive survey (ការស្ទង់មតិពិពណ៌នាកាត់ទទឹង) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលអ្នកស្រាវជ្រាវប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមមនុស្ស ឬកសិដ្ឋានផ្សេងៗគ្នានៅត្រង់ចំណុចនៃពេលវេលាជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីស្វែងយល់ពីរូបភាពរួម និងស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅពេលនោះ។ | ដូចជាការថតរូបមួយសន្លឹកក្នុងថ្នាក់រៀន ដើម្បីមើលថានៅម៉ោងនោះមានសិស្សប៉ុន្មាននាក់កំពុងអានសៀវភៅ និងប៉ុន្មាននាក់កំពុងលេង។ |
| Multiple regression analysis (ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណ) | បច្ចេកទេសស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរឯករាជ្យច្រើន (ដូចជា អាយុ ចំណូល កម្រិតវប្បធម៌) ទៅលើលទ្ធផលតែមួយ (ដូចជា អាកប្បកិរិយា) ដើម្បីរកមើលថាតើកត្តាណាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ។ | ដូចជាការសាកល្បងរកមើលថា តើកត្តាអាកាសធាតុ ម៉ោងគេង ឬការញ៉ាំអាហារ មួយណាដែលជះឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេធ្វើឱ្យអ្នកប្រឡងបានពិន្ទុល្អ។ |
| Inbreeding (ការបង្កាត់ពូជជិតស្និទ្ធ) | ការបង្កាត់ពូជសត្វដែលមានខ្សែស្រឡាយញាតិសន្តានជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នា (ដូចជាបងប្អូនបង្កើត ឬពូជតែមួយច្រំដែលៗ) ដែលក្នុងរយៈពេលយូរ វាអាចបណ្តាលឱ្យសត្វជំនាន់ក្រោយមានសុខភាពខ្សោយ ងាយឈឺ ឬអាយុខ្លី។ | ដូចជាការរៀបការជាមួយបងប្អូនឯង ដែលតាមវិទ្យាសាស្ត្រវាបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺតំណពូជ និងភាពខ្សោយខាងរាងកាយដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ |
| Standard operating procedures (នីតិវិធីប្រតិបត្តិការស្តង់ដារ) | ឯកសារណែនាំជាជំហានៗដែលសរសេរយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដើម្បីជួយឱ្យកសិករឬបុគ្គលិកអនុវត្តការងារប្រចាំថ្ងៃ (ដូចជាការលាងសម្អាតទ្រុង ការផ្តល់ចំណី) បានត្រឹមត្រូវនិងមានភាពដូចគ្នាជានិច្ច ជៀសវាងកំហុសឆ្គង។ | ដូចជារូបមន្តធ្វើម្ហូបក្នុងភោជនីយដ្ឋាន ដែលតម្រូវឱ្យចុងភៅណាធ្វើក៏ត្រូវអនុវត្តតាមជំហានដូចគ្នា ដើម្បីធានាថារសជាតិម្ហូបចេញមកឆ្ងាញ់ដូចគ្នាជានិច្ច។ |
| Index of Item Objective Congruence (សន្ទស្សន៍នៃភាពស្របគ្នារបស់វត្ថុបំណង - IOC) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលអ្នកជំនាញប្រើដើម្បីវាយតម្លៃថាតើសំណួរនីមួយៗក្នុងកម្រងសំណួរ ពិតជាសួរចំគោលដៅ និងអាចវាស់វែងអ្វីដែលអ្នកស្រាវជ្រាវចង់វាស់វែងបានត្រឹមត្រូវឬអត់ មុននឹងយកទៅសួរកសិករ។ | ដូចជាការឱ្យគ្រូភាសាខ្មែរពិនិត្យមើលវិញ្ញាសាប្រឡង ដើម្បីធានាថាសំណួរទាំងអស់ពិតជាសួរពីមេរៀនភាសាខ្មែរ មិនមែនសួរពីគណិតវិទ្យាឡើយ។ |
| Acheta domesticus (ចង្រិតផ្ទះ) | ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ពូជចង្រិតផ្ទះ ដែលជាពូជចង្រិតពេញនិយមបំផុតក្នុងការចិញ្ចឹមលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម ដោយសារវាងាយស្រួលមើលថែ និងមានតម្រូវការទីផ្សារខ្ពស់សម្រាប់កែច្នៃជាអាហារមនុស្ស។ | ដូចជាមាន់ស្រែ ដែលប្រជាជនទូទៅនៅតាមជនបទនិយមចិញ្ចឹមតាមផ្ទះជាងគេ ព្រោះវាងាយស្រួលចិញ្ចឹមនិងលក់បានថ្លៃ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
