បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃអត្រាផ្លាស់ប្តូរមេជ្រូកខ្ពស់ ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម ដោយការស្វែងយល់ពីកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់រយៈពេលនៃជីវិតផលិតកម្ម (LPL) និងលក្ខណៈផលិតកម្មពេញមួយជីវិតរបស់មេជ្រូក។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យពីមេជ្រូកចំនួន ២.៧៦៨ ក្បាល ដែលបានបង្កើតកូនលើកដំបូងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៨៩ ដល់ ២០១២ នៅក្នុងកសិដ្ឋានពាណិជ្ជកម្ម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Yorkshire Breed Production Evaluation ការវាយតម្លៃផលិតកម្មមេជ្រូកពូជយ៉កសៀរ (Yorkshire) |
ពូជនេះមានអាយុកាលនៃផលិតកម្ម (LPL) វែងជាងគេ និងមានចំនួនកូនផ្តាច់ដោះសរុបពេញមួយជីវិត (LPW) ខ្ពស់បំផុត ដែលស័ក្តិសមបំផុតជាខ្សែស្រឡាយមេពូជ។ វាមានភាពបន្សាំល្អទៅនឹងបរិស្ថានតំបន់ត្រូពិច។ | ទាមទារការជ្រើសរើស និងការគ្រប់គ្រងយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើលក្ខណៈបន្តពូជ ដើម្បីរក្សាបាននូវផលិតភាពខ្ពស់នេះជាប្រចាំ។ | រយៈពេលនៃជីវិតផលិតកម្ម (LPL) ជាមធ្យម ៧៥៣,៥៤ ថ្ងៃ និងចំនួនកូនផ្តាច់ដោះពេញមួយជីវិត ៤៨,៦៣ ក្បាល។ |
| Landrace Breed Production Evaluation ការវាយតម្លៃផលិតកម្មមេជ្រូកពូជលែនរ៉េស (Landrace) |
មានសមត្ថភាពផ្តល់កូនរស់ និងទម្ងន់កូនពេលកើត/ផ្តាច់ដោះប្រហាក់ប្រហែលនឹងពូជ Yorkshire ដែរ និងជាពូជដ៏ល្អសម្រាប់ធ្វើជាខ្សែស្រឡាយមេពូជទី២។ | មានអាយុកាលនៃផលិតកម្ម (LPL) និងចំនួនកូនផ្តាច់ដោះពេញមួយជីវិត (LPW) ទាបជាងពូជ Yorkshire បន្តិច ដែលអាចបណ្តាលមកពីអត្រាជម្រុះចោលខ្ពស់ជាង។ | រយៈពេលនៃជីវិតផលិតកម្ម (LPL) ជាមធ្យម ៧០០,៥៣ ថ្ងៃ និងចំនួនកូនផ្តាច់ដោះពេញមួយជីវិត ៤៥,៤៦ ក្បាល។ |
| Duroc Breed Production Evaluation ការវាយតម្លៃផលិតកម្មមេជ្រូកពូជឌុយរ៉ុក (Duroc) |
ជាពូជដែលល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ជាបាពូជចុងក្រោយ (Terminal boar line) ដោយសារវាមានចំណុចខ្លាំងលើការលូតលាស់សាច់។ | មានអាយុកាលផលិតកម្មខ្លីបំផុត និងមានលក្ខណៈបន្តពូជ/ផ្តល់កូន (LBA, LPW) ទាបបំផុត មិនស័ក្តិសមសម្រាប់ធ្វើជាមេពូជឡើយ។ | រយៈពេលនៃជីវិតផលិតកម្ម (LPL) ជាមធ្យមត្រឹមតែ ៥៥៧,៥៤ ថ្ងៃ និងចំនួនកូនផ្តាច់ដោះពេញមួយជីវិត ២៦,៩១ ក្បាល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយផ្ទាល់លើឧបករណ៍នោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារនូវប្រព័ន្ធប្រមូលទិន្នន័យរយៈពេលវែង និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យពីកសិដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មតែមួយគត់នៅខេត្តឈៀងម៉ៃ ភាគខាងជើងប្រទេសថៃ ចន្លោះឆ្នាំ ១៩៨៩ ដល់ ២០១២។ ទោះបីជាអាកាសធាតុត្រូពិចស្រដៀងនឹងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែកម្រិតនៃការគ្រប់គ្រងចំណី ជីវសុវត្ថិភាព និងប្រព័ន្ធរោងចិញ្ចឹម (Open/Close-house) អាចមានភាពខុសគ្នាពីបរិបទកសិដ្ឋានភាគច្រើននៅកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ការផ្លាស់ប្តូរហ្សែនជ្រូកក្នុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះក៏អាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលជាក់ស្តែងនាពេលបច្ចុប្បន្នមានការប្រែប្រួលខ្លះដែរ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកពាណិជ្ជកម្មនៅកម្ពុជា។
ការយកចិត្តទុកដាក់លើអាយុពេលបង្កាត់កូនដំបូង និងការជ្រើសរើសពូជត្រឹមត្រូវតាមទិន្នន័យជាក់ស្តែង អាចជួយកសិដ្ឋាននៅកម្ពុជាបង្កើនទិន្នផលកូនផ្តាច់ដោះពេញមួយជីវិតរបស់មេជ្រូក និងបង្កើនប្រាក់ចំណេញ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Length of productive life (រយៈពេលនៃជីវិតផលិតកម្ម) | ចំនួនថ្ងៃចាប់តាំងពីមេជ្រូកផ្តល់កំណើតកូនលើកដំបូង រហូតដល់ថ្ងៃផ្តាច់ដោះកូនចុងក្រោយបំផុតមុនពេលវាត្រូវគេជម្រុះចោលលក់ ឬងាប់។ វាជារង្វាស់សូចនាករនៃភាពធន់ និងផលិតភាពសរុបរបស់មេជ្រូកនៅក្នុងកសិដ្ឋាន។ | ដូចជារយៈពេលដែលម៉ាស៊ីនមួយអាចដំណើរការផលិតទំនិញបានល្អមុនពេលវាខូចត្រូវបោះចោល។ |
| Age at first farrowing (អាយុពេលបង្កើតកូនលើកដំបូង) | អាយុគិតជាថ្ងៃរបស់មេជ្រូកនៅពេលដែលវាផ្តល់កំណើតដល់កូនជ្រូកមួយសំបុកដំបូងបង្អស់។ វាកំណត់ពីចំណុចចាប់ផ្តើមនៃវដ្តផលិតកម្មរបស់មេជ្រូក ហើយការសិក្សាបង្ហាញថាការកើតកូននៅអាយុកាន់តែក្មេងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់រយៈពេលនៃការផលិត។ | ដូចជាអាយុរបស់យុវជនម្នាក់នៅពេលដែលទទួលបានប្រាក់ខែដំបូងពីការងារ។ |
| Lifetime piglets weaned (ចំនួនកូនជ្រូកផ្តាច់ដោះពេញមួយជីវិត) | ផលបូកនៃចំនួនកូនជ្រូករស់ដែលមេជ្រូកមួយក្បាលអាចចិញ្ចឹមរហូតដល់ពេលផ្តាច់ដោះដោយជោគជ័យ (ជាទូទៅអាយុប្រហែល ២៦-៣០ថ្ងៃ) សរុបពេញមួយជីវិតផលិតកម្មរបស់វា ដែលជាកត្តាកំណត់ប្រាក់ចំណេញកសិដ្ឋាន។ | ដូចជាចំនួនសិស្សសរុបដែលគ្រូបង្រៀនម្នាក់បានបណ្តុះបណ្តាលរហូតដល់រៀនចប់ពេញមួយអាជីពរបស់គាត់។ |
| Parity (ចំនួនដងនៃការកើតកូន) | ចំនួនលើកដែលមេជ្រូកមួយក្បាលបានឆ្លងកាត់ការមានផ្ទៃពោះ និងបង្កើតកូនរួច។ ឧទាហរណ៍ Parity 1 មានន័យថាកើតកូនបាន១ដង, Parity 2 មានន័យថាកើតកូនបាន២ដង។ កសិដ្ឋានប្រើពាក្យនេះដើម្បីតាមដានវដ្តផលិតកម្ម។ | ដូចជាចំនួនវគ្គសិក្សាឬថ្នាក់ដែលសិស្សម្នាក់បានប្រឡងជាប់។ |
| Terminal boar line (ខ្សែស្រឡាយបាពូជចុងក្រោយ) | ពូជជ្រូកឈ្មោល (ដូចជាពូជ Duroc) ដែលគេប្រើសម្រាប់បង្កាត់ជាមួយមេកូនកាត់ ដើម្បីយកកូនជំនាន់ក្រោយទាំងអស់ទៅចិញ្ចឹមយកសាច់លក់រហូតដល់ធំ ដោយមិនទុកធ្វើពូជបន្តទៀតទេ ព្រោះវាមានសាច់ច្រើន និងលូតលាស់លឿន។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់រូបមន្តចុងក្រោយដើម្បីផលិតចេញជាផលិតផលសម្រេចសម្រាប់លក់នៅលើទីផ្សារតែម្តង។ |
| Cross-fostering (ការបំបៅកូនឆ្លងមេ) | ការផ្ទេរកូនជ្រូកទើបនឹងកើតពីមេបង្កើតដែលមានទឹកដោះមិនគ្រប់គ្រាន់ ឈឺ ឬមានកូនច្រើនពេក ទៅឱ្យមេជ្រូកផ្សេងទៀតដែលមានសមត្ថភាពបំបៅ ដើម្បីធានាអត្រារស់រានមានជីវិតខ្ពស់សម្រាប់កូនជ្រូកទាំងអស់។ | ដូចជាការយកកូនទៅផ្ញើឱ្យម្តាយធម៌ជួយបំបៅដោះជំនួស ពេលម្តាយបង្កើតអត់សូវមានទឹកដោះ។ |
| Least squares means (មធ្យមភាគការ៉េអប្បបរមា) | ជាមធ្យមភាគដែលត្រូវបានគណនា និងកែតម្រូវដោយប្រើម៉ូដែលស្ថិតិ ដើម្បីលុបបំបាត់ឥទ្ធិពលនៃកត្តាផ្សេងៗ (ដូចជារដូវកាល និងអាយុខុសគ្នា) ធ្វើឱ្យការប្រៀបធៀបរវាងក្រុម (ឧ. ពូជជ្រូកផ្សេងគ្នា) កាន់តែមានភាពសុក្រឹត និងយុត្តិធម៌។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុសិស្សពីរនាក់ដោយបានបូកបន្ថែមពិន្ទុយោគយល់សម្រាប់សិស្សដែលឈឺ ដើម្បីឱ្យការវាយតម្លៃមានភាពយុត្តិធម៌។ |
| Fixed linear model (ម៉ូដែលលីនេអ៊ែរកត្តាថេរ) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ទស្សន៍ទាយលទ្ធផល (ដូចជាអាយុកាលផលិតកម្មសរុប) ដោយផ្អែកលើអថេរដែលគេបានដឹងមុននិងកំណត់ថេរ (ដូចជា រដូវកាល ពូជ និងអាយុបង្កាត់) ដើម្បីស្វែងយល់ពីឥទ្ធិពលពិតប្រាកដរបស់វា។ | ដូចជារូបមន្តគណិតវិទ្យាដែលជួយយើងទស្សន៍ទាយប្រាក់ចំណេញ ដោយផ្អែកលើចំនួនទំនិញលក់បាន និងថ្លៃដើមថេរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
