បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការស្វែងរកលក្ខខណ្ឌប្រតិបត្តិការប្រសើរបំផុតក្នុងការផលិតស្ករហ្វ្រុកតូស (Fructose) ពីមើមហ្សេរុយសាឡឹមអាទីចូក Helianthus tuberosus ដោយប្រើអង់ស៊ីម inulinase ចម្រុះ ដើម្បីបង្កើនកំហាប់ទិន្នផល និងកាត់បន្ថយអនុផលមិនចង់បាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ Taguchi ដើម្បីកំណត់លក្ខខណ្ឌប្រតិកម្មល្អបំផុត ហើយបានអនុវត្តលក្ខខណ្ឌទាំងនោះក្នុងប្រតិបត្តិការកម្រិតធុងចម្រោះប្រភេទ batch និង fed-batch ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Batch Operation ផលិតកម្មប្រព័ន្ធបាច់ (Batch Production) |
មានផលិតភាពខ្ពស់ (១,៨៤ ទៅ ២,២ ក្រាម/លីត្រ/ម៉ោង) ចំណាយពេលប្រតិកម្មខ្លីត្រឹមតែ ២៤ ម៉ោង និងមានភាពងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រង។ | កំហាប់ហ្វ្រុកតូសចុងក្រោយទទួលបានក្នុងកម្រិតទាប បើធៀបនឹងប្រព័ន្ធ Fed-batch។ | ទទួលបានកំហាប់ហ្វ្រុកតូស ៤៦,៩ ក្រាម/លីត្រ ទិន្នផល ០,៦០ ក្រាម/ក្រាម និងផលិតភាព ២,២ ក្រាម/លីត្រ/ម៉ោង (ក្នុងកម្រិតធុង ១ លីត្រ)។ |
| Fed-batch Operation ផលិតកម្មប្រព័ន្ធបាច់បន្ត (Fed-batch Production) |
ទទួលបានកំហាប់ហ្វ្រុកតូសចុងក្រោយខ្ពស់ខ្លាំង និងអាចជួយការពារការបាត់បង់សកម្មភាពអង់ស៊ីមតាមរយៈការបញ្ចូលអង់ស៊ីមនិងវត្ថុធាតុដើមជាបន្តបន្ទាប់។ | មានផលិតភាពទាបជាង (១,០៣ ក្រាម/លីត្រ/ម៉ោង) ចំណាយពេលយូររហូតដល់ ១១១ ម៉ោង និងទាមទារការគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការស្មុគស្មាញជាងមុន។ | ទទួលបានកំហាប់ហ្វ្រុកតូសខ្ពស់រហូតដល់ ១១៧,៦ ក្រាម/លីត្រ និងផលិតភាព ១,០៣ ក្រាម/លីត្រ/ម៉ោង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍ជីវបច្ចេកវិទ្យាកម្រិតខ្ពស់ ឧបករណ៍វិភាគអត្តសញ្ញាណសារធាតុគីមី និងអតិសុខុមប្រាណជាក់លាក់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់មើមហ្សេរុយសាឡឹមអាទីចូកពីស្ថានីយស្រាវជ្រាវខេត្តពេជ្រប៊ុន។ ដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងប្រភេទដីនៅប្រទេសថៃមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងបរិបទកសិកម្មកម្ពុជា ជាពិសេសប្រសិនបើមានការលើកស្ទួយការដាំដុះរុក្ខជាតិនេះក្នុងស្រុក។
បច្ចេកទេសផលិតស្ករហ្វ្រុកតូសតាមរយៈការប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមចម្រុះនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការបង្កើតតម្លៃបន្ថែមលើផលិតផលកសិកម្ម។
សរុបមក ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាជីវសាស្ត្រនេះអាចជួយកម្ពុជាបង្កើតខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មថ្មីមួយដែលមានតម្លៃខ្ពស់ ឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការទីផ្សារអាហារសុខភាព និងគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍកសិ-ឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុក។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Inulinases (អង់ស៊ីមអ៊ីនូលីណេស) | វាគឺជាប្រភេទអង់ស៊ីមដែលជួយបំបែកម៉ូលេគុលស៊ាំញ៉ាំនៃ inulin (ដែលមានច្រើនក្នុងមើមរុក្ខជាតិ) ឱ្យដាច់ចេញពីគ្នាក្លាយទៅជាម៉ូលេគុលស្ករហ្វ្រុកតូស (fructose) តូចៗដែលមានរសជាតិផ្អែម។ | ដូចជាកន្ត្រៃដែលកាត់ខ្សែច្រវាក់វែង (inulin) ឱ្យទៅជាកង់តូចៗ (ស្ករហ្វ្រុកតូស) ដូច្នោះដែរ។ |
| Taguchi method (វិធីសាស្ត្រតាហ្គូជី) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់រចនាការពិសោធន៍ ដោយវាជួយកាត់បន្ថយចំនួនដងនៃការធ្វើតេស្តយ៉ាងច្រើន ប៉ុន្តែនៅតែអាចរកឃើញលក្ខខណ្ឌដែលល្អបំផុត (ដូចជាសីតុណ្ហភាព ឬកម្រិត pH) សម្រាប់ផលិតកម្ម។ | ដូចជាការប្រើរូបមន្តកាត់ផ្លូវ ដើម្បីស្វែងរកគ្រឿងផ្សំចំអិនម្ហូបដ៏ឆ្ងាញ់បំផុតដោយមិនចាំបាច់សាកល្បងរាល់គ្រប់វិធីនិងគ្រប់គ្រឿងផ្សំទាំងអស់។ |
| Fed-batch operation (ប្រតិបត្តិការប្រភេទបាច់បន្ត) | គឺជារបៀបផលិតក្នុងធុងប្រតិកម្មជីវសាស្ត្រ ដែលវត្ថុធាតុដើម ឬអង់ស៊ីមត្រូវបានបញ្ចូលបន្ថែមជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការ ដើម្បីរក្សាដំណើរការផលិតឱ្យបានយូរ ការពារការងាប់អង់ស៊ីម និងទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់នៅចុងបញ្ចប់។ | ដូចជាការដាំបាយដោយចេះតែបន្ថែមអង្ករ និងទឹកបន្តិចម្តងៗរហូតដល់ឆ្អិន ដើម្បីកុំឱ្យឆ្នាំងហៀរទឹកចេញ និងទទួលបានបាយច្រើនពេញឆ្នាំងធំ។ |
| HPAEC-PAD (ម៉ាស៊ីនវិភាគជាតិស្ករកម្រិតខ្ពស់) | ជាបច្ចេកវិទ្យាវិភាគកម្រិតខ្ពស់ក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់បំបែក និងវាស់ស្ទង់បរិមាណប្រភេទស្ករផ្សេងៗគ្នា (ដូចជា គ្លុយកូស ហ្វ្រុកតូស និងអូលីហ្គោសាការីត) ដែលមានលាយឡំគ្នាក្នុងវត្ថុរាវ بدقةខ្ពស់។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនរាប់កាក់ដែលលាយឡំគ្នា ដោយវាអាចបំបែកកាក់ ៥០០រៀល និង ១០០០រៀលដាក់ក្នុងប្រអប់ផ្សេងគ្នា រួចរាប់ចំនួនកាក់នីមួយៗយ៉ាងសុក្រឹត។ |
| Inulin (អ៊ីនូលីន) | ជាប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាត ឬជាតិសរសៃដែលស្តុកទុកក្នុងមើមរុក្ខជាតិមួយចំនួន (ដូចជាមើមហ្សេរុយសាឡឹមអាទីចូក) ដែលរាងកាយមនុស្សមិនអាចរំលាយបានដោយផ្ទាល់ ប៉ុន្តែអាចបំបែកជាស្ករហ្វ្រុកតូសបានដោយប្រើអង់ស៊ីមជាក់លាក់។ | ដូចជាខ្សែគុជខ្យងវែងដែលគេចងភ្ជាប់គ្នា ដែលគ្រាប់គុជនិមួយៗគឺជាស្ករហ្វ្រុកតូស។ |
| Inulo-oligosaccharides (អ៊ីនូលូ-អូលីហ្គោសាការីត) | ជាប្រភេទស្ករដែលមានខ្សែច្រវាក់ខ្លីៗ (កើតពីការបំបែក inulin មិនទាន់អស់) ដែលមានកាឡូរីទាប និងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សុខភាពផ្លូវរំលាយអាហារ ដោយវាដើរតួជាចំណីសម្រាប់បាក់តេរីល្អក្នុងពោះវៀន (Prebiotics)។ | ដូចជាបំណែកខ្សែគុជខ្យងខ្លីៗដែលមានគ្រាប់គុជត្រឹមតែ ៣ ទៅ ១០គ្រាប់ ដែលមិនមែនជាគ្រាប់ទោល ប៉ុន្តែងាយស្រួលយកទៅប្រើប្រាស់ជាងខ្សែវែង។ |
| Degree of polymerization (កម្រិតនៃប៉ូលីមែរនីយកម្ម) | គឺជាចំនួននៃឯកតាតូចៗ (ម៉ូណូម៉ែរ) ដែលតភ្ជាប់គ្នាបង្កើតបានជាម៉ូលេគុលខ្សែវែង (ប៉ូលីមែរ) ឧទាហរណ៍ដូចជាចំនួនគ្រាប់ស្ករហ្វ្រុកតូសដែលតភ្ជាប់គ្នាក្នុងខ្សែ inulin ។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនទូរថភ្លើងដែលតភ្ជាប់គ្នាក្នុងរថភ្លើងមួយខ្សែ ថាតើវាមានប៉ុន្មានទូ។ |
| Helianthus tuberosus / Jerusalem artichoke (មើមហ្សេរុយសាឡឹមអាទីចូក) | ជារុក្ខជាតិប្រភេទមើមដែលមានរូបរាងស្រដៀងខ្ញី ហើយមានផ្ទុកសារធាតុ inulin ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ដែលត្រូវបានគេយកមកប្រើប្រាស់ជាវត្ថុធាតុដើមចម្បងក្នុងការផលិតស្ករហ្វ្រុកតូសធម្មជាតិក្នុងឧស្សាហកម្មអាហារ។ | ប្រៀបបាននឹងដំឡូងមីដែរ តែជំនួសឱ្យការផ្ទុកជាតិម្សៅ (Starch) វាមកផ្ទុកជាតិអ៊ីនូលីន (Inulin) ជំនួសវិញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
