បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតហិរញ្ញប្បទាន និងគម្លាតរវាងតម្រូវការនិងឥណទានជាក់ស្តែងដែលទទួលបានដោយតួអង្គក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃកសិកម្ម ជាពិសេសសម្រាប់ខ្សែសង្វាក់ស្រូវ Seng Cu នៅខេត្ត Lao Cai ប្រទេសវៀតណាម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យកាត់ទទឹង (Cross-sectional data) និងការវិភាគតម្លៃបន្ថែម (Value-added analysis) ដើម្បីវាយតម្លៃពីតម្រូវការហិរញ្ញវត្ថុ និងឧបសគ្គឥណទាន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Advanced Contract Farming & Processing Model (TPC) ម៉ូដែលកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យា និងការកែច្នៃកម្រិតខ្ពស់ (ករណី TPC) |
ទទួលបានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ និងអាចគ្រប់គ្រងគុណភាពបានល្អ។ កសិករទទួលបានប្រាក់ចំណេញច្រើនជាងមុនដោយសារការទទួលបានធាតុចូលជាមុនពីក្រុមហ៊ុន។ | ទាមទារទុនប្រតិបត្តិការច្រើន។ ប្រឈមនឹងការខ្វះខាតហិរញ្ញប្បទានពីធនាគារសម្រាប់ការប្រមូលទិញស្រូវក្នុងរដូវប្រមូលផល ដោយសារធនាគារទាមទារទ្រព្យបញ្ចាំច្រើន។ | បង្កើតតម្លៃបន្ថែមបាន ៥.៤៥ ពាន់លានដុង និងប្រាក់ចំណេញ ៥,៤៨០ ដុង/គីឡូក្រាម ដែលខ្ពស់ជាងតួអង្គផ្សេងជិតទ្វេដង។ |
| Traditional Rice Collecting Model (Other large collectors) ម៉ូដែលប្រមូលទិញនិងកែច្នៃស្រូវបែបប្រពៃណី (អ្នកប្រមូលទិញធំៗផ្សេងទៀត) |
មិនសូវត្រូវការទុនវិនិយោគដំបូងច្រើនលើម៉ាស៊ីនទំនើប។ ងាយស្រួលប្រកួតប្រជែងទិញលក់នៅក្នុងទីផ្សារសេរីដោយផ្ទាល់។ | គុណភាពអង្ករកែច្នៃមានកម្រិតទាប និងអាយុកាលរក្សាទុកបានខ្លីត្រឹម២ទៅ៣សប្តាហ៍។ អត្រាទទួលបានអង្ករសម្រេចធ្លាក់ចុះដោយសារការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនចាស់ៗ។ | បង្កើតតម្លៃបន្ថែមបានត្រឹមតែ ២.៦៦ ពាន់លានដុង និងប្រាក់ចំណេញ ២,៧២០ ដុង/គីឡូក្រាមប៉ុណ្ណោះ។ |
| Lowland Irrigated Rice Production ផលិតកម្មស្រូវតំបន់ទំនាបមានប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ |
ទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ និងអាចផលិតបានច្រើនដងក្នុងមួយឆ្នាំដោយសារមានទឹកគ្រប់គ្រាន់។ កសិករមានលទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការទទួលបានឥណទានពីធនាគារ។ | ចំណាយដើមទុនច្រើនលើការប្រើប្រាស់ធាតុចូលកសិកម្មបែបពាណិជ្ជកម្ម។ អាចប្រឈមនឹងបញ្ហាបរិស្ថានប្រសិនបើកសិករប្រើប្រាស់ជីគីមីនិងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតលើសកម្រិត។ | ទទួលបានទិន្នផលជាមធ្យម ៥.៣ តោន/ហិកតា និងទទួលបានទំហំឥណទានជាមធ្យម ៣២.១ លានដុង។ |
| Upland Rainfed Rice Production ផលិតកម្មស្រូវតំបន់ខ្ពង់រាបពឹងផ្អែកទឹកភ្លៀង |
ចំណាយដើមទុនតិចតួចដោយពឹងផ្អែកលើធនធានក្នុងស្រុក និងការដោះដូរពូជ។ ប្រើប្រាស់ជីធម្មជាតិ (លាមកសត្វ) ច្រើនដែលអាចជួយរក្សាគុណភាពដីកសិកម្ម។ | ទទួលបានទិន្នផលទាប និងប្រឈមនឹងការខ្វះខាតឥណទានធ្ងន់ធ្ងរ។ ពិបាកខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារដោយសារបញ្ហាកង្វះប្លង់ដីរឹងសម្រាប់ធ្វើជាទ្រព្យបញ្ចាំ។ | ទទួលបានទិន្នផលត្រឹមតែ ៤.៤ តោន/ហិកតា និងទទួលបានឥណទានពីធនាគារត្រឹមតែ ២១.១ លានដុង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានមនុស្សសម្រាប់ចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់នៅមូលដ្ឋាន និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ច។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅខេត្ត Lao Cai ប្រទេសវៀតណាម ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីកសិករតំបន់ខ្ពង់រាបនិងទំនាប។ ទិន្នន័យនិងការវិភាគមានភាពលំអៀងទៅលើបរិបទប្រព័ន្ធធនាគាររដ្ឋរបស់វៀតណាម (VBARD និង VBSP) ដែលខុសពីប្រទេសកម្ពុជាដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឯកជន (MFIs) ។ ទោះយ៉ាងណា បញ្ហាកង្វះទ្រព្យបញ្ចាំ គម្លាតឥណទាន និងភាពលំបាករបស់កសិករខ្នាតតូច គឺឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃគម្លាតហិរញ្ញប្បទានក្នុងខ្សែសង្វាក់តម្លៃនេះ មានសារៈសំខាន់និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
ការអនុវត្តអភិក្រមនេះនឹងជួយពង្រឹងកិច្ចសហការរវាងកសិករ អ្នកកែច្នៃ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មកម្ពុជាប្រកបដោយបរិយាបន្ន និងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Agricultural Value Chain Financing (ហិរញ្ញប្បទានខ្សែសង្វាក់តម្លៃកសិកម្ម) | វិធីសាស្ត្រនៃការផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុដោយតភ្ជាប់តួអង្គទាំងអស់នៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មកសិកម្ម (ពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់ពូជ កសិករ រហូតដល់អ្នកកែច្នៃ និងអ្នកលក់រាយ) ដើម្បីបង្កើនផលិតភាពរួម និងកាត់បន្ថយហានិភ័យសម្រាប់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ។ | ដូចជាការចាក់សាំងទៅក្នុងម៉ាស៊ីនតែមួយដែលមានធ្មេញស្ពឺជាច្រើន ដើម្បីឲ្យធ្មេញស្ពឺទាំងអស់ (តួអង្គពាក់ព័ន្ធ) អាចដំណើរការទៅមុខជាមួយគ្នាយ៉ាងរលូន។ |
| Value Added (តម្លៃបន្ថែម) | ទំហំទឹកប្រាក់ ឬតម្លៃថ្មីដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងដំណាក់កាលផលិតកម្ម ឬការកែច្នៃនីមួយៗ ដែលគណនាដោយយកតម្លៃទិន្នផលសរុប (Gross Output) ដកនឹងចំណាយអន្តរការី (Intermediate Cost)។ | ដូចជាការទិញម្សៅក្នុងតម្លៃ ១ ដុល្លារ យកមកដុតជានំប៉័ងលក់បានតម្លៃ ៣ ដុល្លារ ដែល ២ ដុល្លារនោះគឺជា 'តម្លៃបន្ថែម' ដែលកើតចេញពីការកែច្នៃ។ |
| Contract Farming (កសិកម្មតាមកិច្ចសន្យា) | កិច្ចព្រមព្រៀងជាមុនរវាងកសិករ និងអ្នកប្រមូលទិញ (ក្រុមហ៊ុន ឬរោងម៉ាស៊ីន) ដែលកំណត់ពីបរិមាណ គុណភាព និងតម្លៃកសិផល ព្រមទាំងអាចភ្ជាប់ជាមួយនឹងការផ្តល់ពូជ ឬបច្ចេកទេសកសិកម្មជាមុន។ | ដូចជាការកុម្ម៉ង់កាត់ខោអាវទុកជាមុន ដោយជាងកាត់ដេរទទួលបានក្រណាត់និងលុយកក់ជាមុន ហើយអតិថិជនប្រាកដជាទទួលបានខោអាវតាមម៉ូដដែលខ្លួនចង់បាននៅថ្ងៃកំណត់។ |
| Intermediate Cost (ចំណាយអន្តរការី) | ការចំណាយសរុបទៅលើធាតុចូលអថេរ (Variable inputs) ដូចជា ពូជ ជី ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងសេវាកម្មផ្សេងៗ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ទាំងស្រុងនៅក្នុងវដ្តផលិតកម្មកសិកម្មណាមួយ។ | ដូចជាលុយដែលចុងភៅត្រូវចំណាយជាប្រចាំថ្ងៃដើម្បីទិញសាច់ បន្លែ និងគ្រឿងទេស យកមកចម្អិនម្ហូបលក់ មិនរាប់បញ្ចូលថ្លៃទិញឆ្នាំង ឬចង្ក្រានឡើយ។ |
| Collateral Constraint (ឧបសគ្គកង្វះទ្រព្យបញ្ចាំ) | ការលំបាកក្នុងការទទួលបានប្រាក់កម្ចីពីធនាគារ ដោយសារអ្នកខ្ចី (កសិករ) មិនមានទ្រព្យសម្បត្តិរូបីមានតម្លៃ (ដូចជាប្លង់ដីរឹង) គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធានាលើបំណុល ដែលធ្វើឲ្យធនាគារបដិសេធការផ្តល់ឥណទានទោះបីជាមុខរបរមានសក្តានុពលក៏ដោយ។ | ដូចជាការចង់ជួលឡានគេជិះ តែគេមិនឲ្យជួល ព្រោះយើងគ្មានលុយកក់ ឬឯកសារធានាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឲ្យគេទុកចិត្ត ថ្វីត្បិតតែយើងចេះបើកបរច្បាស់លាស់ក៏ដោយ។ |
| Common Interest Groups (ក្រុមចំណាប់អារម្មណ៍រួម) | ការចងក្រងគ្នារបស់កសិករដែលមានមុខរបរ ឬគោលដៅដូចគ្នា ដើម្បីជួយគ្នាទៅវិញទៅមកលើកម្លាំងពលកម្ម ការទិញធាតុចូលក្នុងតម្លៃបោះដុំ ការលក់កសិផលរួមគ្នា និងការសន្សំប្រាក់សម្រាប់ឱ្យសមាជិកខ្ចីបង្វិល។ | ដូចជាការរៃអង្គាសលុយគ្នាទិញទំនិញជាដុំធំ ដើម្បីបានតម្លៃថោក និងការចែករំលែកវេនគ្នាជួយធ្វើការងារផ្ទះអ្នកភូមិ ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយថវិកាជួលកម្មករ។ |
| Input Trade Credit (ឥណទានពាណិជ្ជកម្មធាតុចូល) | ប្រភេទនៃហិរញ្ញប្បទានដែលក្រុមហ៊ុន ឬរោងម៉ាស៊ីនផ្គត់ផ្គង់កសិកម្មផ្តល់ជាវត្ថុធាតុចូល (ជី ពូជ ថ្នាំ) ទៅឱ្យកសិករមុនរដូវដាំដុះ ហើយកសិករត្រូវសងជាប្រាក់ ឬជាកសិផលវិញនៅពេលប្រមូលផលរួច។ | ដូចជាការជំពាក់យកឥវ៉ាន់ពីហាងចៅហ្វាយនាយមកប្រើប្រាស់ជាមុន ហើយចាំឱ្យគេកាត់លុយចេញពីប្រាក់ខែនៅពេលចុងខែ។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
