បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងកែលម្អកង្វះខាតពណ៌ និងការមិនមានគ្រាប់របស់ពូជផ្កាដប់ម៉ោង Portulaca grandiflora តាមរយៈការបំប្លែងពូជដោយប្រើកាំរស្មីហ្គាម៉ា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានបញ្ចេញកាំរស្មីហ្គាម៉ាទៅលើដើមសម្រាប់ផ្សាំ និងតាមដានការផ្លាស់ប្តូររូបរាងខាងក្រៅនៃកូនកាត់ក្នុងជំនាន់ជាបន្តបន្ទាប់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control Method (0 Gray) / Conventional Propagation វិធីសាស្ត្រត្រួតពិនិត្យ (កម្រិត ០ ហ្គ្រេយ៍) / ការផ្សាំធម្មតា |
ដើមលូតលាស់លឿននៅដំណាក់កាលដំបូង ហើយរក្សាបាននូវទម្រង់ផ្កាស្រទាប់ឌុប និងពណ៌ដើមបានល្អឥតខ្ចោះ។ | មិនមានការប្រែប្រួលពណ៌ថ្មី ហើយលំអងផ្កាស្ទើរតែមិនមានកូន (អត្រាទាប) ដែលមិនអាចបង្កើតគ្រាប់ពូជបាន។ | អត្រារស់រានមានជីវិត ១០០% ប៉ុន្តែអត្រាមានកូនរបស់លំអងផ្កាមានត្រឹមតែ ៦.៦៣-៦.៦៤% ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Gamma Irradiation (10-40 Gray) ការបញ្ចេញកាំរស្មីហ្គាម៉ា (កម្រិត ១០-៤០ ហ្គ្រេយ៍) |
បង្កើតបានពូជបំប្លែងថ្មីដែលមានពណ៌ និងទម្រង់ផ្កាប្លែកពីដើម ហើយពូជស្រទាប់ទោលមានអត្រាមានកូនរបស់លំអងផ្កាខ្ពស់ជាង។ | កម្រិតកាំរស្មីខ្ពស់ធ្វើឱ្យដើមលូតលាស់និងចេញផ្កាយឺតនៅដំណាក់កាលដំបូង ហើយទាមទារការជ្រើសរើសច្រើនជំនាន់ដើម្បីឱ្យពូជថ្មីមានលំនឹងពីទម្រង់ Chimera។ | បង្កើតបានពូជពាណិជ្ជកម្មថ្មីចំនួន៣ (Chompoo Praparat, Pattik, Som Arunee) និងបង្កើនអត្រាមានកូនរបស់លំអងរហូតដល់ ១២.៧២%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍បញ្ចេញវិទ្យុសកម្មកម្រិតខ្ពស់ និងសម្ភារៈបន្ទប់ពិសោធន៍ជីវសាស្ត្រ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ដើមផ្សាំចំនួន ១៦០ ដើមក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិច។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ ប្រភេទដី និងកសិ-បរិស្ថានដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងប្រទេសថៃ លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នៅកម្ពុជាបានដោយមិនមានភាពលម្អៀងច្រើននោះទេ។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំង និងអាចអនុវត្តបានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យសាកវប្បកម្ម និងការបង្កាត់ពូជដំណាំនៅកម្ពុជា។
ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាវិទ្យុសកម្មហ្គាម៉ាដើម្បីបំប្លែងពូជ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានសក្តានុពលមួយសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាក្នុងការបង្កើតកម្មសិទ្ធិបញ្ញាលើពូជរុក្ខជាតិពាណិជ្ជកម្មថ្មីៗដោយខ្លួនឯង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Gamma Radiation (កាំរស្មីហ្គាម៉ា) | ទម្រង់នៃថាមពលអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចដែលមានថាមពលខ្ពស់ និងអាចជ្រាបចូលជ្រៅ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងកសិកម្មដើម្បីបង្កើតរំញោចឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធសេនេទិច (DNA) របស់រុក្ខជាតិ ក្នុងគោលបំណងបង្កើតពូជថ្មីៗ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ពន្លឺឡាស៊ែរដ៏ខ្លាំងមួយដើម្បីកែប្រែកូដសម្ងាត់ដែលកំណត់រូបរាងរបស់រុក្ខជាតិ ធ្វើឱ្យវាដុះមកមានលក្ខណៈប្លែកពីមុន។ |
| Perennial (រុក្ខជាតិដែលមានអាយុកាលច្រើនឆ្នាំ) | ប្រភេទទម្រង់រុក្ខជាតិដែលអាចរស់រានមានជីវិត និងបន្តដុះលូតលាស់ចេញផ្កាពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំដោយមិនបាច់ដាំឡើងវិញ ផ្ទុយពីរុក្ខជាតិប្រចាំឆ្នាំ (Annual) ដែលងាប់ក្រោយពេលផ្តល់គ្រាប់ពូជរួច។ | ដូចជាដើមស្វាយដែលផ្តល់ផ្លែជារៀងរាល់ឆ្នាំ មិនដូចដើមស្រូវដែលត្រូវកាប់ចោលនិងដាំសារជាថ្មីរាល់រដូវនោះទេ។ |
| Sectorial chimera (ស៊ីមេរ៉ាផ្នែក ឬ ការបង្កាត់លាយពណ៌មួយចំណែក) | ស្ថានភាពដែលជាលិកាពីរប្រភេទដែលមានសេនេទិច (DNA) ខុសគ្នា រស់នៅរួមគ្នាក្នុងសរីរាង្គតែមួយ។ ក្នុងករណីផ្កា វាធ្វើឱ្យស្រទាប់ផ្កាមួយមានពណ៌ពីរឬច្រើនដាច់ដោយឡែកពីគ្នាជាចំណែកៗយ៉ាងច្បាស់។ | ដូចជានំខេកមួយដុំដែលមានរសជាតិសូកូឡាមួយចំហៀង និងរសជាតិវ៉ានីឡាមួយចំហៀង មិនមែនលាយចូលគ្នាឡូកឡំនោះទេ។ |
| Vegetative propagation (ការផ្សាំ ឬ ការបន្តពូជដោយមិនប្រើគ្រាប់) | ការបន្តពូជរុក្ខជាតិដោយប្រើផ្នែកណាមួយនៃដើម មែក ស្លឹក ឬឫស ជាជាងការប្រើគ្រាប់ពូជ។ វិធីនេះធានាថាកូនរុក្ខជាតិថ្មីមានលក្ខណៈសេនេទិចនិងរូបរាងដូចដើមមេបេះបិទ។ | ដូចជាការថតចម្លង (Copy) ឯកសារមួយសន្លឹកចេញពីម៉ាស៊ីនព្រីន ដែលលទ្ធផលទទួលបានគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងច្បាប់ដើមដោយគ្មានការប្រែប្រួល។ |
| Pollen fertility (ភាពមានកូននៃលំអងផ្កា) | សមត្ថភាពនៃលំអងផ្កាឈ្មោលក្នុងការបង្កកំណើតជាមួយកេសរញីដើម្បីបង្កើតជាគ្រាប់ពូជ។ លំអងដែលស្វិតឬទទេស្អាត គឺជាលំអងដែលគ្មានកូន (Sterile) ដែលមិនអាចបង្កើតគ្រាប់បានទេ។ | ដូចជាគ្រាប់កាំភ្លើងដែលមានរំសេវអាចបាញ់ចេញនិងផ្ទុះបាន ផ្ទុយពីគ្រាប់កាំភ្លើងស្អុយដែលបាញ់មិនចេញទោះបីជាមានរូបរាងដូចគ្នាក៏ដោយ។ |
| Betacyanin and Betaxanthin (បេតាស៊ីយ៉ានីន និង បេតាសានធីន) | ប្រភេទសារធាតុពណ៌ (Pigments) នៅក្នុងកោសិការុក្ខជាតិមួយចំនួន (រួមទាំង Portulaca grandiflora) ដែលធ្វើឱ្យផ្កាមានពណ៌។ បេតាស៊ីយ៉ានីនផ្តល់ពណ៌ក្រហមទៅស្វាយ ចំណែកបេតាសានធីនផ្តល់ពណ៌លឿងទៅទឹកក្រូច។ | ដូចជាពណ៌ទឹកលាយគំនូរ ដែលការលាយពណ៌ក្រហម (បេតាស៊ីយ៉ានីន) និងលឿង (បេតាសានធីន) ក្នុងបរិមាណខុសៗគ្នា បង្កើតបានជាពណ៌ផ្ការាប់រយប្រភេទ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
