បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃពីឥទ្ធិពលនៃរដូវកាលចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹម និងភេទទៅលើទម្ងន់នៅពេលប្រមូលផលនៃការចិញ្ចឹមត្រីកន្ធរ Trichopodus pectoralis ក្នុងបែរប្រពលវប្បកម្ម ដែលនៅពុំទាន់មានការស្រាវជ្រាវទូលំទូលាយនៅឡើយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រមូលទិន្នន័យពីគំរូត្រីកន្ធរចំនួន ៩៤១ ក្បាល ក្នុង ៨ វគ្គផលិតកម្ម ដើម្បីវិភាគពីកំណើន និងប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ច។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Summer Season Culturing ការចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមនៅរដូវក្តៅ |
ទទួលបានទិន្នផលសរុបខ្ពស់បំផុត និងត្រីមានទម្ងន់ធំបំផុតនៅពេលប្រមូលផល ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្ម។ | ចំណាយថ្លៃដើមសរុបខ្ពស់ជាងគេបំផុត ជាពិសេសការចំណាយទៅលើចំណី កូនត្រី និងថ្នាំសង្កូវ។ | ទម្ងន់មធ្យម ២០០,៤៣ ក្រាម ទិន្នផល ១០៨១ គ.ក្រ និងប្រាក់ចំណេញ ០,៩២ ដុល្លារ/គីឡូក្រាម។ |
| Winter Season Culturing ការចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមនៅរដូវរងា |
មានតុល្យភាពល្អរវាងទិន្នផលនិងចំណាយ ដោយចំណាយថ្លៃដើមសរុបទាបបំផុត និងទទួលបានប្រាក់ចំណេញក្នុងមួយគីឡូក្រាមខ្ពស់ជាងគេ។ | ទិន្នផលសរុបនិងទម្ងន់ត្រីទទួលបានមធ្យម ពោលគឺទាបជាងការចិញ្ចឹមនៅរដូវក្តៅបន្តិច។ | ទម្ងន់មធ្យម ១៧៧,១៨ ក្រាម ទិន្នផល ៩៦១,៥០ គ.ក្រ និងប្រាក់ចំណេញខ្ពស់បំផុត ០,៩៣ ដុល្លារ/គីឡូក្រាម។ |
| Rainy Season Culturing ការចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមនៅរដូវវស្សា |
អត្រារស់រានមានជីវិតរបស់ត្រីនៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ (៩១.៥១%) ដែលបង្ហាញពីភាពធន់របស់ត្រីកន្ធរ។ | ទទួលបានទិន្នផលទាបបំផុត ចំណាយថ្លៃដើមខ្ពស់ និងផ្តល់ប្រាក់ចំណេញតិចបំផុត ដែលជាហានិភ័យផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។ | ទម្ងន់មធ្យម ១៧៩,០៥ ក្រាម ទិន្នផល ៩៣២,៥ គ.ក្រ និងប្រាក់ចំណេញទាបបំផុតត្រឹមតែ ០,៦៧ ដុល្លារ/គីឡូក្រាម។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធចិញ្ចឹមត្រីក្នុងបែរប្រពលវប្បកម្មនេះ ទាមទារការវិនិយោគជាចម្បងទៅលើកូនត្រីពូជធំៗ ចំណី សម្ភារៈសម្រាប់ធ្វើបែរ និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំព្យាបាល។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទន្លេ Mae Klong ខេត្ត Kanchanaburi ប្រទេសថៃ ដែលមានអាកាសធាតុត្រូពិច និងលក្ខខណ្ឌបរិស្ថានស្រដៀងនឹងប្រទេសកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លក្ខខណ្ឌគុណភាពទឹកជាក់លាក់ របបលំហូរទឹក និងបម្រែបម្រួលសីតុណ្ហភាពនៅតាមតំបន់នីមួយៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា អាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារការវាយតម្លៃបន្ថែម។
វិធីសាស្រ្តចិញ្ចឹមត្រីកន្ធរក្នុងបែរប្រពលវប្បកម្មនេះ គឺមានសក្តានុពល និងអត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅក្នុងវិស័យវារីវប្បកម្មនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការនាំយកបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រងតាមរដូវកាលនេះមកអនុវត្តនៅកម្ពុជា នឹងជួយកសិករបង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្ម កាត់បន្ថយចំណាយលើចំណី និងបង្កើនប្រាក់ចំណេញប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Intensive cage culture (ប្រពលវប្បកម្មក្នុងបែរ) | គឺជាប្រព័ន្ធចិញ្ចឹមត្រីដោយដាក់ក្នុងបែរ ឬទ្រុងសំណាញ់បណ្តែតក្នុងប្រភពទឹកធម្មជាតិ (ដូចជាទន្លេ ឬអាងស្តុកទឹក) ដោយកំណត់អោយមានដង់ស៊ីតេកូនត្រីខ្ពស់ និងផ្តល់ចំណីគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់បំផុតក្នុងផ្ទៃដីតូចតាច។ | ដូចជាការសាងសង់អគារខុនដូអោយត្រីរស់នៅយ៉ាងកកកុញក្នុងទន្លេ ដោយមានគេរៀបចំអាហារអោយស៊ីរាល់ថ្ងៃ ជំនួសអោយការលែងអោយវារកស៊ីឯងក្នុងស្រះធំ។ |
| Sexual dimorphism (ទ្វិរូបភាពផ្លូវភេទ) | គឺជាបាតុភូតជីវសាស្ត្រដែលសត្វឈ្មោល និងញីក្នុងប្រភេទតែមួយ មានលក្ខណៈរូបរាងកាយ ទំហំ ឬពណ៌សម្បុរខុសគ្នាដាច់ស្រឡះ។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ ត្រីកន្ធរញីមានការលូតលាស់និងមានទម្ងន់ធំជាងត្រីឈ្មោលយ៉ាងច្បាស់។ | ដូចជាសត្វក្ងោកឈ្មោលមានរោមពណ៌ចម្រុះនិងកន្ទុយវែងជាងក្ងោកញី ឬមនុស្សប្រុសជាទូទៅមានមាឌធំជាងមនុស្សស្រីអញ្ចឹងដែរ។ |
| Least square means / LSMEANS (មធ្យមភាគការ៉េអប្បបរមា) | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីគណនាតម្លៃមធ្យមនៃទិន្នន័យដោយធ្វើការកែតម្រូវនូវកត្តារំខានផ្សេងៗ ដើម្បីអោយការប្រៀបធៀប (ឧទាហរណ៍៖ ទម្ងន់ត្រីតាមរដូវ ឬភេទ) មានភាពសុក្រឹត ទោះបីជាចំនួនគំរូនៃក្រុមនីមួយៗមានមិនស្មើគ្នាក៏ដោយ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុសិស្សពីរថ្នាក់ដោយកាត់កងពិន្ទុបន្ថែមចេញ ដើម្បីរកមើលថាតើថ្នាក់ណាពូកែជាងពិតប្រាកដដោយមិនលម្អៀង។ |
| Ectothermic (សត្វឈាមត្រជាក់) | សំដៅលើសត្វដែលមិនអាចផលិតនិងរក្សាកម្តៅពីក្នុងខ្លួនបាន គឺវាពឹងផ្អែកទាំងស្រុងទៅលើសីតុណ្ហភាពនៃមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញខ្លួនវា (ទឹក) ដែលជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់សកម្មភាព និងដំណើរការរំលាយអាហាររបស់វា (ឧ. ពេលទឹកក្តៅស៊ីចំណីច្រើន)។ | ដូចជាទែម៉ូម៉ែត្រដែលប្រែប្រួលកម្តៅទៅតាមអាកាសធាតុខាងក្រៅ ពេលមេឃក្តៅវាសកម្ម ពេលមេឃត្រជាក់វាស្ពឹក។ |
| Condition factor / K (កត្តាលក្ខខណ្ឌ ឬសន្ទស្សន៍ភាពធាត់) | គឺជារង្វាស់មួយនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវវារីវប្បកម្មដែលប្រើដើម្បីវាយតម្លៃពីសុខភាព ភាពធាត់ និងសុខុមាលភាពទូទៅរបស់ត្រី ដោយផ្អែកលើរូបមន្តគណនាទំនាក់ទំនងរវាងទម្ងន់ និងប្រវែងដងខ្លួនរបស់វា។ | ដូចជាការវាស់សន្ទស្សន៍ម៉ាសរាងកាយ (BMI) របស់មនុស្ស ដើម្បីដឹងថាមនុស្សម្នាក់នោះស្គមពេក ធាត់ពេក ឬមានសុខភាពល្អ។ |
| Analysis of variance / ANOVA (ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិសម្រាប់ធ្វើតេស្តគណិតវិទ្យាដើម្បីបញ្ជាក់ថាតើមានភាពខុសគ្នាជាមធ្យមរវាងក្រុមចាប់ពីបីឡើងទៅ (ឧទាហរណ៍៖ ទម្ងន់ត្រីនៅរដូវក្តៅ រដូវរងា និងរដូវវស្សា) ថាតើវាខុសគ្នាដោយចៃដន្យ ឬដោយសារឥទ្ធិពលនៃរដូវពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តមើលថា តើការញ៉ាំអាហារ៣ប្រភេទផ្សេងគ្នា ធ្វើអោយក្មេងឡើងគីឡូខុសគ្នាពិតមែនឬក៏អត់។ |
| Cube law (ច្បាប់គូប) | ក្នុងជីវសាស្ត្រត្រី ច្បាប់នេះពន្យល់ថាទម្ងន់របស់ត្រីកើនឡើងជាសមាមាត្រទៅនឹងគូបនៃប្រវែងរបស់វា (កំណើនជាមាឌ ឬ3D មិនមែនត្រឹមតែបណ្តោយទេ) មានន័យថាពេលត្រីវែងជាងមុនបន្តិច ទម្ងន់របស់វានឹងកើនឡើងយ៉ាងច្រើន។ | ដូចជាប៉េងប៉ោងដែលផ្លុំធំជាងមុនបន្តិច តែមាឌនិងបរិមាណខ្យល់ខាងក្នុងកើនឡើងរាប់ដង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
