Original Title: Effect of oxidized phenolic-containing plant extracts on gel properties of goatfish surimi
Source: doi.org/10.34044/j.anres.2019.02.002
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ឥទ្ធិពលនៃសារធាតុចម្រាញ់ពីរុក្ខជាតិដែលមានផ្ទុកបណ្ដុំហ្វេណូលិកអុកស៊ីតកម្មទៅលើលក្ខណៈសម្បត្តិចាហួយនៃសាច់ត្រីពពាយ (Goatfish) កិន

ចំណងជើងដើម៖ Effect of oxidized phenolic-containing plant extracts on gel properties of goatfish surimi

អ្នកនិពន្ធ៖ Paramee Songkhai (Thammasat University), Warangkana Sompongse (Thammasat University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2019, Agriculture and Natural Resources

វិស័យសិក្សា៖ Food Science and Technology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការស្វែងរកសារធាតុបន្ថែមពីធម្មជាតិដែលមានតម្លៃថោកដើម្បីជួយកែលម្អគុណភាព និងភាពរឹងមាំនៃចាហួយសាច់ត្រីកិន (Surimi) ដោយចៀសវាងការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីដែលមានផលប៉ះពាល់។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានវាយតម្លៃទៅលើលក្ខណៈរូប គីមី និងវាយនភាពនៃសាច់ត្រីពពាយ (Mulloidichthys martinicus) កិន ដោយប្រើប្រាស់សារធាតុចម្រាញ់ពីរុក្ខជាតិជីរវ៉ាន់ស៊ុយវៀតណាម និងម្រះព្រៅក្នុងកម្រិតខុសៗគ្នា។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Control (Without extract)
ការប្រើប្រាស់សាច់ត្រីកិនធម្មតា (គ្មានសារធាតុបន្ថែម)
មិនមានចំណាយបន្ថែមលើសារធាតុផ្សំ និងរក្សាបានពណ៌សល្អជាងសំណាកដែលមានបន្ថែមសារធាតុចម្រាញ់ពីរុក្ខជាតិ។ កម្លាំងចាហួយមានភាពខ្សោយ រចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញមិនសូវហាប់ណែន និងមានសំណើមជ្រាបចេញ (Moisture loss) ច្រើន។ កម្លាំងចាហួយ (Gel strength) ទទួលបានត្រឹមតែ ៧៣,៤៨ g.cm។
0.1% Oxidized Vietnamese Coriander Extract
ការបន្ថែមសារធាតុចម្រាញ់ពីជីរវ៉ាន់ស៊ុយវៀតណាមអុកស៊ីតកម្មកម្រិត ០,១%
បង្កើនកម្លាំងចាហួយបានល្អបំផុត បង្កើតបណ្តាញប្រូតេអ៊ីនហាប់ណែនល្អិតល្អ និងទទួលបានការចូលចិត្តច្រើនជាងគេពីអ្នកភ្លក់ផ្នែកភាពស្វិតនិងវាយនភាព។ ពណ៌សនៃសាច់ត្រីកិនមានការថយចុះបន្តិចបន្តួចដោយសារពណ៌ងងឹតនៃសារធាតុចម្រាញ់ពីរុក្ខជាតិ។ កម្លាំងចាហួយកើនឡើងខ្ពស់បំផុតដល់ ៨៨,៣៨ g.cm និងមានកម្រិតសំណើមជ្រាបចេញទាបបំផុត។
0.1% Oxidized Holy Basil Extract
ការបន្ថែមសារធាតុចម្រាញ់ពីម្រះព្រៅអុកស៊ីតកម្មកម្រិត ០,១%
ជួយកែលម្អភាពរឹងមាំ និងវាយនភាពនៃចាហួយសាច់ត្រីបានល្អជាងសំណាកត្រួតពិនិត្យធម្មតា។ ប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបង្កើនកម្លាំងចាហួយ និងទម្រង់បណ្តាញមីក្រូមិនល្អប្រសើរដូចការប្រើប្រាស់ជីរវ៉ាន់ស៊ុយវៀតណាមឡើយ។ កម្លាំងចាហួយទទួលបាន ៨២,៧៨ g.cm។
High Concentration Extracts (0.4%)
ការប្រើប្រាស់សារធាតុចម្រាញ់កម្រិតខ្ពស់ (០,៤%)
ផ្តល់បរិមាណសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម និងហ្វេណូលិកកម្រិតខ្ពស់ចូលទៅក្នុងផលិតផល។ បណ្តាលឱ្យប្រូតេអ៊ីនកកផ្តុំគ្នាឯងខុសប្រក្រតី (Self-aggregation) ដែលធ្វើឱ្យកម្លាំងចាហួយធ្លាក់ចុះ និងធ្វើឱ្យសាច់ត្រីកាន់តែប្រែពណ៌ក្រមៅ។ កម្លាំងចាហួយធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៧៣,៥២ g.cm (សម្រាប់ជីរវ៉ាន់ស៊ុយ) ព្រមទាំងធ្វើឱ្យសាច់ត្រីបាត់បង់ភាពស្វិត។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់សម្រាប់វិភាគទម្រង់ និងលក្ខណៈរូបគីមី ប៉ុន្តែវត្ថុធាតុដើមមានតម្លៃថោក និងងាយស្រួលរកក្នុងស្រុក។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យធម្មសាស្ត្រក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមសាច់ត្រីពពាយសមុទ្រអង់ដាម៉ង់ និងរុក្ខជាតិគ្រឿងទេសដែលមានលក់ទូទៅ។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ ធនធានជលផល និងការប្រើប្រាស់គ្រឿងទេស (ជីរវ៉ាន់ស៊ុយវៀតណាម/ជីរនាងវង និងម្រះព្រៅ) ដូចគ្នាទៅនឹងប្រទេសថៃ ទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ណាស់ និងមិនមានភាពលម្អៀងក្នុងការយកមកអនុវត្តនៅកម្ពុជាឡើយ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការអភិវឌ្ឍផលិតផលសាច់ត្រីកិន (ប្រហិតត្រី) ប្រកបដោយគុណភាពដោយប្រើប្រាស់រុក្ខជាតិក្នុងស្រុកជំនួសសារធាតុគីមីបន្ថែម។

ការប្រើប្រាស់សារធាតុចម្រាញ់ពីរុក្ខជាតិក្នុងស្រុកមិនត្រឹមតែជួយលើកកម្ពស់គុណភាព និងសុវត្ថិភាពផលិតផលត្រីកែច្នៃប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយបង្កើនតម្លៃបន្ថែមសេដ្ឋកិច្ចដល់ធនធានកសិកម្មរបស់កម្ពុជាផងដែរ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាអំពីបច្ចេកទេសចម្រាញ់ និងអុកស៊ីតកម្ម (Extraction & Oxidation Setup): អនុវត្តការចម្រាញ់សារធាតុហ្វេណូលិកពីស្លឹកជីរវ៉ាន់ស៊ុយវៀតណាមដោយប្រើអេតាណុល ៧០% រួចប្រើប្រាស់ Freeze Drier ដើម្បីសម្ងួត។ បន្ទាប់មក ធ្វើអុកស៊ីតកម្មសារធាតុទាំងនោះក្នុងមជ្ឈដ្ឋានទឹកមាន pH ៨ ដោយបញ្ចូលឧស្ម័នអុកស៊ីហ្សែន។
  2. រៀបចំការពិសោធន៍បឋមជាមួយសាច់ត្រីកិន (Surimi Preparation): រៀបចំកិនសាច់ត្រីកម្ពុជា (អាចសាកល្បងប្រើត្រីទន្លេ ឬសមុទ្រ) ជាមួយអំបិល ២,៥% រួចបន្ថែមសារធាតុចម្រាញ់ដែលរៀបចំរួចក្នុងកម្រិត ០,១% ទៅ ០,៤% នៃបរិមាណប្រូតេអ៊ីនសាច់ត្រី ដើម្បីប្រៀបធៀបរកកម្រិតអុបទិមាំ។
  3. ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វិភាគ (Analytical Testing): ហ្វឹកហាត់ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ Texture Analyzer ដើម្បីវាស់កម្លាំងបំបែក (Breaking force) ភាពរឹង (Hardness) និងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ Colorimeter (ឧ. HunterLab) ដើម្បីពិនិត្យមើលបម្រែបម្រួលភាពស (Whiteness) នៃចាហួយត្រី។
  4. វាយតម្លៃរចនាសម្ព័ន្ធប្រូតេអ៊ីនកម្រិតមីក្រូ (Microstructure Analysis): ប្រើប្រាស់បច្ចេកទេស SDS-PAGE ដើម្បីសង្កេតមើលការភ្ជាប់ខ្វែង (Crosslinking) នៃខ្សែប្រូតេអ៊ីន Myosin និងប្រើប្រាស់ Scanning Electron Microscope (SEM) ដើម្បីមើលភាពហាប់ណែននៃបណ្តាញប្រូតេអ៊ីន។
  5. ការធ្វើតេស្តវាយតម្លៃលក្ខណៈញាណ (Sensory Evaluation Testing): រៀបចំក្រុមអ្នកភ្លក់ (Panelists) យ៉ាងតិច ៣០ នាក់ ប្រើប្រាស់ខ្នាតរង្វាស់ 9-point hedonic scale ដើម្បីវាយតម្លៃផលិតផលសម្រេចលើចំណុចដូចជា ពណ៌ ក្លិន រសជាតិ និងភាពស្វិត ដោយធានាថាការបន្ថែមសារធាតុមិនធ្វើឱ្យខូចរសជាតិដើម។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Surimi (សាច់ត្រីកិន) ជាសាច់ត្រីដែលត្រូវបានគេកិន លាងសម្អាតជាតិខ្លាញ់និងឈាមចេញ និងលាយជាមួយសារធាតុការពារការខូចគុណភាពប្រូតេអ៊ីន ដើម្បីប្រើប្រាស់ជាវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ផលិតអាហារដូចជា ប្រហិតត្រី ឬសាច់ក្តាមសិប្បនិម្មិត។ ដូចជាការយកសាច់ត្រីមកធ្វើជាម្សៅទន់ស្វិតមួយប្រភេទ ដែលអាចយកទៅសូនជារាងអ្វីក៏បាន (ឧទាហរណ៍៖ យកទៅធ្វើប្រហិត ឬសាច់ក្តាមពែង)។
Crosslinking (ការភ្ជាប់ខ្វែង) ជាដំណើរការគីមីដែលម៉ូលេគុលប្រូតេអ៊ីនភ្ជាប់គ្នាទៅវិញទៅមកបង្កើតជាបណ្តាញសំណាញ់រឹងមាំ ដែលធ្វើឱ្យសាច់ត្រីកិនមានភាពស្វិត និងហាប់ណែនល្អនៅពេលត្រូវកម្តៅ។ ដូចជាការចងខ្សែនីឡុងខ្វែងគ្នាទៅវិញទៅមកឱ្យក្លាយជាអង្រឹងមួយដ៏រឹងមាំដែលអាចទ្រទម្ងន់បានដោយមិនដាច់។
Oxidized phenolic compounds (សមាសធាតុហ្វេណូលិកអុកស៊ីតកម្ម) ជាសមាសធាតុគីមីធម្មជាតិដែលមានក្នុងរុក្ខជាតិ (ដូចជាស្លឹកជីរវ៉ាន់ស៊ុយ) ដែលត្រូវបានបញ្ចូលអុកស៊ីហ្សែនដើម្បីបំប្លែងវាឱ្យមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការតភ្ជាប់ជាមួយប្រូតេអ៊ីនសាច់ត្រី ដើម្បីបង្កើនភាពស្វិត។ ដូចជាការយកកាវធម្មតាមកលាយជាមួយសារធាតុជំនួយដើម្បីឱ្យវាក្លាយជាកាវស្អិតកម្រិតខ្ពស់ (Super Glue) ដែលស្អិតរឹងមាំជាងមុន។
Myofibrillar proteins (ប្រូតេអ៊ីនម៉ៃអូហ្វីប្រ៊ីលឡា) ជាប្រភេទប្រូតេអ៊ីនគោលនៅក្នុងសរសៃសាច់ដុំរបស់សត្វ (រួមទាំងត្រី) ដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធចាហួយ (ភាពស្វិត) របស់សាច់កិននៅពេលចម្អិន។ ដូចជាសរសៃដែកដែលគេដាក់តោងគ្នាធ្វើជាគ្រោងឆ្អឹងនៅក្នុងការចាក់សាបបេតុង ដើម្បីឱ្យផ្ទះមានភាពរឹងមាំ។
Expressible moisture content (បរិមាណសំណើមអាចជ្រាបចេញបាន) ជារង្វាស់នៃបរិមាណទឹកដែលហូរ ឬជ្រាបចេញពីសាច់ត្រីកិននៅពេលរងសម្ពាធសង្កត់។ តម្លៃនេះកាន់តែទាប មានន័យថាសាច់ត្រីមានបណ្តាញប្រូតេអ៊ីនហាប់ណែន និងមានសមត្ថភាពរក្សាទឹកបានកាន់តែល្អ។ ដូចជាការច្របាច់អេប៉ុងសើម; បើអេប៉ុងនោះហាប់ណែនល្អ វានឹងមិនងាយស្រក់ទឹកចេញមកក្រៅនោះទេ ទោះបីជាយើងប្រឹងច្របាច់វាក៏ដោយ។
SDS-PAGE (បច្ចេកទេសញែកប្រូតេអ៊ីនដោយចរន្តអគ្គិសនី) ជាបច្ចេកទេសក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់បំបែកនិងវិភាគទំហំម៉ូលេគុលប្រូតេអ៊ីន ដោយប្រើចរន្តអគ្គិសនី ដើម្បីសង្កេតមើលថាតើប្រូតេអ៊ីនបានភ្ជាប់ខ្វែងគ្នាបង្កើតជាម៉ូលេគុលធំជាងមុនឬអត់។ ដូចជាការប្រើប្រាស់កញ្ច្រែងដើម្បីរែងញែកគ្រាប់ខ្សាច់ និងគ្រាប់ថ្មចេញពីគ្នាទៅតាមទំហំតូចឬធំរបស់វា។
Texture profile analysis (ការវិភាគទម្រង់វាយនភាព) ជាការធ្វើតេស្តដោយប្រើម៉ាស៊ីនសង្កត់ទៅលើចំណីអាហារដើម្បីវាស់ស្ទង់លក្ខណៈរូបវន្តរបស់វា ដូចជា ភាពរឹង (Hardness) ភាពស្វិត (Springiness) និងភាពទំពារបាន (Chewiness) ដោយត្រាប់តាមចលនានៃការទំពាររបស់មនុស្ស។ ដូចជាការប្រើប្រាស់ធ្មេញយន្តកាត់សង្កត់លើអាហារដើម្បីវាស់មើលថា តើអាហារនោះរឹងប៉ុនណា ហើយត្រូវប្រឹងទំពារប៉ុនណាទើបម៉ដ្ឋសាច់។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖