Original Title: Infection, Seed Transmission and Sequence Variation of Pepper chat fruit viroid in Pepper and Eggplant
Source: doi.org/10.14456/thaidoa-agres.2025.11
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការចម្លងរោគ ការចម្លងតាមគ្រាប់ពូជ និងបម្រែបម្រួលលំដាប់នុយក្លេអូទីតនៃវីរ៉ូអ៊ីត Pepper chat fruit ក្នុងម្ទេស និងត្រប់

ចំណងជើងដើម៖ Infection, Seed Transmission and Sequence Variation of Pepper chat fruit viroid in Pepper and Eggplant

អ្នកនិពន្ធ៖ Kanyarat Aubonrat (Department of Plant Pathology, Kasetsart University), Samabhorn Singhabandhu (Department of Plant Pathology, Kasetsart University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2025 Thai Agricultural Research Journal

វិស័យសិក្សា៖ Plant Pathology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាការគំរាមកំហែងនៃវីរ៉ូអ៊ីត Pepper chat fruit (PCFVd) ដែលជាភ្នាក់ងារចម្លងរោគកម្រិតចត្តាឡីស័កដ៏សំខាន់ ដែលប៉ះពាល់ដល់ផលិតកម្ម និងការនាំចេញដំណាំម្ទេស និងប៉េងប៉ោះ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចាក់បញ្ចូលមេរោគដោយមេកានិក និងបច្ចេកទេសវិភាគម៉ូលេគុលដើម្បីវាយតម្លៃរោគសញ្ញា និងអត្រាឆ្លង។

ការចាក់បញ្ចូលមេរោគដោយមេកានិក (Mechanical inoculation) លើសំណាកពូជម្ទេសចំនួន ១៣ និងសំណាកពូជត្រប់ចំនួន ១៦
ការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសប្រតិកម្មខ្សែសង្វាក់ Polymerase ចម្លងបញ្ច្រាស (RT-PCR) សម្រាប់រកមើលការឆ្លងវីរ៉ូអ៊ីត
ការប្រៀបធៀបលំដាប់នុយក្លេអូទីត (Nucleotide sequence comparison) ជាមួយនឹងមូលដ្ឋានទិន្នន័យ GenBank

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

សំណាកម្ទេសទាំងអស់បានឆ្លងរោគ ១០០% ដែលនាំឱ្យទំហំផ្លែថយចុះ ចំណែកឯសំណាកត្រប់ចំនួន ១២ ក្នុងចំណោម ១៦ បានបង្ហាញអត្រាឆ្លងពី ១០-១០០%។
អត្រានៃការចម្លងមេរោគតាមរយៈគ្រាប់ពូជទៅកូនរុក្ខជាតិមានកម្រិត ៤៨,៩% និង ២% នៅក្នុងសំណាកពូជម្ទេស CA1181 និង CA1220 ព្រមទាំងមាន ១,២% នៅក្នុងសំណាកពូជត្រប់ SM021B។
បម្រែបម្រួលលំដាប់នុយក្លេអូទីតត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងដែនខាងស្តាំចុង (Terminal right domain) ដោយបង្ហាញអត្តសញ្ញាណពី ៩៦ ទៅ ៩៩% បើធៀបនឹងឯកកោសិកា LPng20-11c1។

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method)	គុណសម្បត្តិ (Pros)	គុណវិបត្តិ (Cons)	លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
RT-PCR (Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction) ប្រតិកម្មខ្សែសង្វាក់ Polymerase ចម្លងបញ្ច្រាស (RT-PCR)	ផ្តល់លទ្ធផលច្បាស់លាស់ និងមានភាពរសើបខ្ពស់ក្នុងការរកមើលមេរោគវីរ៉ូអ៊ីតដែលរុក្ខជាតិមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់ពីខាងក្រៅ។	ទាមទារឧបករណ៍ពិសោធន៍ទំនើប អ្នកជំនាញបច្ចេកទេស និងសារធាតុគីមីដែលមានតម្លៃថ្លៃ (ដូចជា TRIzol និង RNA extraction kits)។	អាចរកឃើញការឆ្លងមេរោគ Pepper chat fruit viroid ១០០% លើសំណាកម្ទេស និងចន្លោះពី ១០-១០០% លើសំណាកត្រប់ ព្រមទាំងបញ្ជាក់ពីការចម្លងតាមគ្រាប់ពូជបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។
Mechanical Inoculation & Biological Assay ការចាក់បញ្ចូលមេរោគដោយមេកានិក និងការធ្វើតេស្តជីវសាស្រ្ត	ងាយស្រួលអនុវត្តដើម្បីវាយតម្លៃរោគសញ្ញាជាក់ស្តែង និងកម្រិតសមត្ថភាពបង្កជំងឺរបស់មេរោគនៅលើរុក្ខជាតិរស់ (in vivo)។	ចំណាយពេលយូរ (រង់ចាំរហូតដល់ ៨-១២ សប្តាហ៍ដើម្បីពិនិត្យរោគសញ្ញា) និងត្រូវការផ្ទះកញ្ចក់ដែលមានសុវត្ថិភាពដើម្បីការពារការចម្លងពីសត្វល្អិត។	បង្ហាញឱ្យឃើញពីរោគសញ្ញាផ្លែតូច ដើមតឿ និងបញ្ជាក់ពីអត្រាឆ្លងទៅកូនរុក្ខជាតិថ្មី (Grow-out test) ដែលមានរហូតដល់ ៤៨,៩% នៅក្នុងពូជម្ទេស CA1181។
Sanger Sequencing & Sequence Alignment ការវិភាគលំដាប់នុយក្លេអូទីត និងការតម្រៀបលំដាប់ហ្សែន	អាចបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណប្រភេទមេរោគបានយ៉ាងសុក្រឹត និងអាចរកឃើញបម្រែបម្រួលហ្សែន (Mutations) នៅក្នុងដូមេនជាក់លាក់ណាមួយរបស់មេរោគ។	ជារឿយៗត្រូវការបញ្ជូនសំណាកទៅមន្ទីរពិសោធន៍ក្រៅប្រទេស (ដូចជាក្រុមហ៊ុន BIONICS នៅកូរ៉េខាងត្បូង) ដែលទាមទារការចំណាយថវិកាច្រើន និងរង់ចាំលទ្ធផលយូរ។	បញ្ជាក់ថាអត្តសញ្ញាណលំដាប់នុយក្លេអូទីតនៃសំណាកមានភាពដូចគ្នាពី ៩៦ ទៅ ៩៩% បើធៀបទៅនឹងឯកកោសិកាមេរោគ LPng20-11c1 ក្នុងមូលដ្ឋានទិន្នន័យ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានមន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់ ជាពិសេសផ្នែកម៉ូលេគុលជីវសាស្ត្រ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្ទះកញ្ចក់សម្រាប់ដាំដុះរុក្ខជាតិសាកល្បងដោយសុវត្ថិភាព។

Hardware: ម៉ាស៊ីន Thermal cycler សម្រាប់ធ្វើ PCR, ម៉ាស៊ីនបង្វិលល្បឿនលឿន (Centrifuge), ឧបករណ៍អគ្គិសនីជែល (Gel electrophoresis system) និងផ្ទះកញ្ចក់សំណាញ់ការពារសត្វល្អិត។
Software: កម្មវិធី BLAST សម្រាប់ប្រៀបធៀបទិន្នន័យហ្សែន និងកម្មវិធី Clustal OMEGA សម្រាប់ការតម្រៀបលំដាប់នុយក្លេអូទីត (Multiple sequence alignment)។
Reagents: សារធាតុ TRIzol reagent សម្រាប់ទាញយក RNA, GO tag green master mix, និងไพรเมอร์ (Primers) ជាក់លាក់ប្រភេទ PCF-seq-F និង PCF-seq-R។
Expertise: អ្នកជំនាញផ្នែករោគវិទ្យារុក្ខជាតិ (Plant Pathology) និងជីវសាស្ត្រម៉ូលេគុល ដែលមានបទពិសោធន៍ក្នុងការទាញយក RNA និងការវិភាគ PCR ដោយជៀសវាងការបំពុលកំហុស (Contamination)។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងផ្ទះកញ្ចក់នៃសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ខេត្ត Nakhon Pathom ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់សំណាកពូជម្ទេសចំនួន ១៣ ប្រភេទ និងត្រប់ចំនួន ១៦ ប្រភេទ។ នេះមានសារៈសំខាន់ និងពាក់ព័ន្ធខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិច និងប្រភេទពូជដំណាំមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះអាចយកមកប្រៀបធៀប និងអនុវត្តផ្ទាល់ជាមួយស្ថានភាពជំងឺដំណាំនៅកម្ពុជាបាន។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ការរកឃើញអំពីយន្តការនៃការចម្លងវីរ៉ូអ៊ីត Pepper chat fruit (PCFVd) តាមរយៈគ្រាប់ពូជ គឺពិតជាមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា។

ការត្រួតពិនិត្យភ្នាក់ងារចត្តាឡីស័កនៅច្រកព្រំដែន (Quarantine Inspection): អគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម (GDA) អាចប្រើប្រាស់បច្ចេកទេស RT-PCR នេះជាស្តង់ដារ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យគ្រាប់ពូជម្ទេស ត្រប់ និងប៉េងប៉ោះនាំចូលពីបរទេស ដើម្បិទប់ស្កាត់ការរាលដាលនៃមេរោគ PCFVd ចូលក្នុងប្រទេស។
ការផលិតគ្រាប់ពូជបន្លែក្នុងស្រុក (Local Seed Production): កសិដ្ឋានផលិតគ្រាប់ពូជ និងមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវកសិកម្មនៅខេត្តកណ្តាល កំពង់ចាម និងបាត់ដំបង អាចអនុវត្តវិធានការអនាម័យនិងរនាំងជីវសុវត្ថិភាព ព្រមទាំងការធ្វើតេស្ត Grow-out test ដើម្បីធានាបាននូវគ្រាប់ពូជដែលស្អាតគ្មានមេរោគសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ដល់កសិករ។
ការស្រាវជ្រាវរោគវិទ្យារុក្ខជាតិ (Plant Pathology Research): សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម (RUA) ឬវិទ្យាស្ថានជាតិស្រាវជ្រាវកសិកម្មកម្ពុជា (CARDI) អាចយកវិធីសាស្ត្រសិក្សានេះធ្វើជាគំរូ ក្នុងការវាយតម្លៃពីអត្រាឆ្លងជំងឺ និងបម្រែបម្រួលហ្សែននៃមេរោគវីរ៉ូអ៊ីតលើដំណាំសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗទៀត។

ជារួម ការចម្លងបច្ចេកទេសវិភាគម៉ូលេគុល និងវិធីសាស្ត្រទប់ស្កាត់ពីការសិក្សានេះ នឹងជួយកម្ពុជាក្នុងការកាត់បន្ថយការខាតបង់ទិន្នផលកសិកម្ម ទប់ស្កាត់ការសាយភាយភ្នាក់ងារចត្តាឡីស័ក និងបង្កើនទំនុកចិត្តលើគុណភាពគ្រាប់ពូជសម្រាប់ការនាំចេញ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

ជំហានទី១៖ សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះ និងរៀបចំសម្ភារៈម៉ូលេគុលជីវសាស្ត្រ: អ្នកស្រាវជ្រាវត្រូវរៀនពីទ្រឹស្តី និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៃការទាញយក RNA និងការធ្វើ RT-PCR ដោយផ្តោតលើការអនុវត្តអនាម័យតឹងរ៉ឹងដើម្បីកាត់បន្ថយការបំពុល (Contamination)។ ត្រូវស្វែងយល់ពីរបៀបកំណត់កម្មវិធីម៉ាស៊ីន Thermal Cycler និងការប្រើប្រាស់សារធាតុ TRIzol reagent។
ជំហានទី២៖ អនុវត្តការចាក់បញ្ចូលមេរោគសាកល្បងដោយមេកានិក: រៀបចំផ្ទះកញ្ចក់សំណាញ់ការពារសត្វល្អិតខ្នាតតូច ជ្រើសរើសពូជម្ទេស ត្រប់ ឬប៉េងប៉ោះ (ឧទាហរណ៍ ពូជប៉េងប៉ោះពណ៌ផ្កាឈូក) ដែលងាយរងគ្រោះ ហើយសាកល្បងចាក់បញ្ចូលមេរោគតាមរយៈការត្រដុសទឹកកិនស្លឹករុក្ខជាតិដែលមានផ្ទុកមេរោគ លាយជាមួយម្សៅ Carborundum លើស្លឹករុក្ខជាតិជាគោលដៅ។
ជំហានទី៣៖ ការវាយតម្លៃអត្រាចម្លងតាមគ្រាប់ពូជ (Grow-out test): ប្រមូលគ្រាប់ពូជពីរុក្ខជាតិដែលផ្ទុកមេរោគ យកទៅបណ្តុះជាកូនរុក្ខជាតិថ្មី។ សង្កេតមើលរោគសញ្ញាផ្ទាល់ភ្នែក ព្រមទាំងធ្វើតេស្ត RT-PCR លើកូនរុក្ខជាតិទាំងនោះនៅសប្តាហ៍ទី១២ ដើម្បីគណនាភាគរយនៃអត្រាឆ្លងតាមគ្រាប់ពូជឱ្យបានច្បាស់លាស់។
ជំហានទី៤៖ ការវិភាគទិន្នន័យជីវព័ត៌មានវិទ្យា (Bioinformatics): បន្ទាប់ពីទទួលបានលទ្ធផលលំដាប់ហ្សែន ត្រូវហ្វឹកហាត់ប្រើប្រាស់ប្រភពទិន្នន័យអនឡាញ NCBI GenBank និងកម្មវិធី BLAST ដើម្បីស្វែងរកប្រភពមេរោគ។ បន្ទាប់មក ប្រើប្រាស់កម្មវិធី Clustal OMEGA សម្រាប់ការតម្រៀបលំដាប់នុយក្លេអូទីត ដើម្បីកំណត់រកទីតាំងបម្រែបម្រួលហ្សែន (Mutation)។
ជំហានទី៥៖ ការចងក្រងទិន្នន័យ និងផ្សព្វផ្សាយវិធានការទប់ស្កាត់: រៀបចំទិន្នន័យនៃអត្រាឆ្លង រោគសញ្ញា និងបម្រែបម្រួលហ្សែនទៅជាតារាង និងក្រាហ្វិក។ សរសេរជារបាយការណ៍វាយតម្លៃហានិភ័យសម្រាប់ផ្តល់ជូនភ្នាក់ងារត្រួតពិនិត្យចត្តាឡីស័ក (GDA) និងចងក្រងជាសៀវភៅណែនាំសម្រាប់កសិករពីវិធីសាស្ត្រជម្រុះចោលរុក្ខជាតិដែលមានរោគសញ្ញាដើមតឿ ឬផ្លែតូចខុសប្រក្រតីចេញពីចម្ការ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស	ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation)	និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Viroid (វីរ៉ូអ៊ីត)	ភ្នាក់ងារចម្លងរោគលើរុក្ខជាតិដែលមានទំហំតូចបំផុត ជាប្រភេទម៉ូលេគុល RNA ខ្សែទោលជារង្វង់បិទជិត ដែលមិនមានសំបកប្រូតេអ៊ីនរុំព័ទ្ធ ប៉ុន្តែវាអាចកើនចំនួនខ្លួនឯងនៅក្នុងកោសិការុក្ខជាតិ និងបង្កជំងឺបាន។	ដូចជាកូដកុំព្យូទ័រអាក្រក់មួយផ្ទាំងតូច (Script) ដែលគ្មានកម្មវិធីច្បាស់លាស់ តែអាចលួចចូលទៅបញ្ជាប្រព័ន្ធរបស់រុក្ខជាតិឱ្យផលិតវាបន្ត និងធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិធ្លាក់ខ្លួនឈឺ។
Reverse transcription-polymerase chain reaction / RT-PCR (ប្រតិកម្មខ្សែសង្វាក់ Polymerase ចម្លងបញ្ច្រាស)	បច្ចេកទេសម៉ូលេគុលជីវសាស្ត្រដែលប្រើដើម្បីបំប្លែងម៉ូលេគុល RNA របស់មេរោគទៅជា DNA បន្ទាប់មកធ្វើការកើនចំនួន DNA នោះឱ្យបានច្រើនលានដងក្នុងម៉ាស៊ីនដើម្បីឱ្យគេអាចរកឃើញមុខសញ្ញាមេរោគ ទោះបីជាវាមានបរិមាណតិចតួចបំផុតក៏ដោយ។	ដូចជាការយកសៀវភៅដែលមានតែមួយក្បាលមកថតចម្លងធ្វើជាពុម្ព រួចបោះពុម្ពវាបន្ថែមរាប់លានច្បាប់ ដើម្បីឱ្យគេអាចមើលឃើញនិងអានវាបានយ៉ាងច្បាស់។
Mechanical inoculation (ការចាក់បញ្ចូលមេរោគដោយមេកានិក)	វិធីសាស្ត្រចម្លងមេរោគសាកល្បងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដោយការយកទឹកកិនពីរុក្ខជាតិមានជំងឺ មកត្រដុសផ្ទាល់លើស្លឹករុក្ខជាតិជាគោលដៅ (លាយជាមួយម្សៅកកិត) ដើម្បីវាយតម្លៃសមត្ថភាពបង្កជំងឺរបស់មេរោគនោះ។	ដូចជាការយកសំឡីប្រឡាក់មេរោគមកត្រដុសផ្ទាល់លើមុខរបួសរលាត់ស្បែក ដើម្បីសាកល្បងថាតើមេរោគនោះអាចឆ្លងចូលទៅក្នុងរាងកាយបានឬអត់។
Quarantine pest (ភ្នាក់ងារចត្តាឡីស័ក / សត្វល្អិតឬមេរោគចត្តាឡីស័ក)	ប្រភេទសត្វល្អិត ស្មៅចង្រៃ ឬមេរោគបង្កជំងឺកសិកម្ម ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរចាត់ទុកថាមានហានិភ័យខ្ពស់បំផុត និងត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹងមិនឱ្យនាំចូលឆ្លងកាត់ព្រំដែនប្រទេស ដើម្បីការពារការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មជាតិ។	ដូចជាឧក្រិដ្ឋជនអន្តរជាតិដែលមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីខ្មៅ ដែលប៉ូលីសព្រំដែនត្រូវតែរារាំងដាច់ខាតមិនឱ្យលួចឆ្លងដែនចូលមកក្នុងប្រទេសបាន។
Terminal right domain / TR-domain (ដែនខាងស្តាំចុង / ដូមេនខាងស្តាំចុង)	ផ្នែកមួយនៃរចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុលរបស់វីរ៉ូអ៊ីត ដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយឱ្យវីរ៉ូអ៊ីតអាចធ្វើចលនាឆ្លងកាត់កោសិការុក្ខជាតិ និងធ្វើដំណើរទៅដល់កោសិកាផ្សេងៗទៀតក្នុងប្រព័ន្ធដឹកនាំទឹកនិងអាហាររបស់រុក្ខជាតិ។	ដូចជា "ទិដ្ឋាការ (Visa)" និង "សំបុត្ររថភ្លើង" របស់មេរោគ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យវាមានសិទ្ធិធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ពីកោសិកាមួយទៅកោសិកាមួយទៀតបានដោយសេរីក្នុងដើមរុក្ខជាតិ។
Sanger sequencing (ការវិភាគលំដាប់នុយក្លេអូទីតតាមវិធីសាស្ត្រ Sanger)	បច្ចេកទេសអានលំដាប់តួអក្សរហ្សែន (A, T, C, G) នៃម៉ូលេគុល DNA របស់មេរោគ ដើម្បីស្វែងយល់ពីអត្តសញ្ញាណពិតប្រាកដរបស់វា និងប្រៀបធៀបរកភាពខុសគ្នានៃការបំប្លែងខ្លួន (Mutation)។	ដូចជាការអានអក្សរម្តងមួយតួៗនៅក្នុងសៀវភៅសម្ងាត់របស់មេរោគ ដើម្បីដឹងឱ្យប្រាកដថាវាជានរណា និងមានប្រភពមកពីណា។
Grow-out test (ការធ្វើតេស្តបណ្តុះកូនរុក្ខជាតិសាកល្បង)	វិធីសាស្ត្រត្រួតពិនិត្យអត្រាឆ្លងមេរោគតាមគ្រាប់ពូជ ដោយយកគ្រាប់ពូជដែលសង្ស័យថាមានមេរោគទៅបណ្តុះឱ្យដុះជាកូនរុក្ខជាតិ រួចតាមដានមើលរោគសញ្ញាផ្ទាល់ភ្នែក ឬយកកូនរុក្ខជាតិនោះទៅធ្វើតេស្ត PCR បន្ត។	ដូចជាការយកស៊ុតដែលមានសង្ស័យថាមានមេរោគ ទៅភ្ញាស់ឱ្យចេញជាកូនមាន់ រួចពិនិត្យមើលថាតើកូនមាន់ដែលញាស់មកនោះមានផ្ទុកជំងឺពីមេវាឬអត់។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖