បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការធ្លាក់ចុះចំណង់អាហាររបស់មេជ្រូកបំបៅកូនក្នុងអាកាសធាតុក្តៅសើម ដែលតែងតែជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ការលូតលាស់របស់កូនជ្រូក និងសុខភាពមេជ្រូក។ ការសិក្សានេះចង់ផ្ទៀងផ្ទាត់ថាតើសារធាតុបន្ថែមពីរុក្ខជាតិអាចជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការបំបៅដោះបានដែរឬទេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈការសាកល្បងផ្ទាល់នៅកសិដ្ឋាន (Field trial) ដោយបែងចែកមេជ្រូកជាពីរក្រុមដើម្បីប្រៀបធៀបលទ្ធផលក្នុងលក្ខខណ្ឌចិញ្ចឹមដូចគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control Diet (No Supplement) របបអាហារត្រួតពិនិត្យ (គ្មានបន្ថែមសារធាតុពីរុក្ខជាតិ) |
ចំណាយតិចលើថ្លៃដើមចំណី ដោយសារមិនមានការបន្ថែមផលិតផល ឬសារធាតុបំប៉នផ្សេងៗពីខាងក្រៅ។ | ការស៊ីចំណីអាចធ្លាក់ចុះក្នុងអាកាសធាតុក្តៅសើម ដែលធ្វើឱ្យមេជ្រូកស្គមខ្លាំងក្រោយពេលផ្តាច់ដោះ និងកូនជ្រូកលូតលាស់យឺត។ | កំណើនទម្ងន់កូនជ្រូកប្រចាំថ្ងៃ (ADLWG) ត្រឹមតែ ២,៣ គីឡូក្រាម/ថ្ងៃ និងចន្លោះពេលពីការផ្តាច់ដោះទៅបង្កាត់ពូជឡើងវិញ (WFS) ៦,១ ថ្ងៃ។ |
| Treatment Diet (Biomin P.E.P 2 kg/ton ) របបអាហារពិសោធន៍ (បន្ថែមផលិតផល Biomin P.E.P ២ គីឡូក្រាម/តោន) |
ជួយជំរុញចំណង់អាហាររបស់មេជ្រូកក្នុងអំឡុងពេលបំបៅកូន បង្កើនផលិតកម្មទឹកដោះ និងធ្វើឱ្យកូនជ្រូកឆាប់ធំ។ វាជាជម្រើសសុវត្ថិភាពជំនួសឱ្យការប្រើថ្នាំផ្សះ។ | តម្រូវឱ្យមានការចំណាយបន្ថែមលើការទិញផលិតផល Biomin P.E.P មកលាយបញ្ចូលក្នុងចំណី និងទាមទារការលាយបញ្ចូលគ្នាឱ្យបានសព្វល្អ។ | កំណើនទម្ងន់កូនជ្រូកប្រចាំថ្ងៃកើនដល់ ២,៥ គីឡូក្រាម/ថ្ងៃ (កើនឡើង ០,១១៧ គីឡូក្រាម/ថ្ងៃ) និង WFS ថយមកត្រឹម ៥,០ ថ្ងៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគលើសារធាតុបន្ថែមប្រចាំថ្ងៃ និងប្រព័ន្ធកត់ត្រាទិន្នន័យច្បាស់លាស់នៅកសិដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកក្នុងខេត្តសៈរៈបុរី (Saraburi) ប្រទេសថៃ លើមេជ្រូកកាត់ពូជចំនួន ១១២ ក្បាល។ ដោយសារប្រទេសថៃមានអាកាសធាតុក្តៅសើម និងប្រើប្រាស់ទម្រង់នៃការចិញ្ចឹមជ្រូកស្រដៀងនឹងប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់កសិដ្ឋាននៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់សារធាតុបន្ថែមពីរុក្ខជាតិនេះគឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់វិស័យចិញ្ចឹមជ្រូកនៅកម្ពុជា។
ការផ្លាស់ប្តូរមកប្រើប្រាស់សារធាតុពីរុក្ខជាតិ (Phytogenic additives) ជំនួសឱ្យថ្នាំផ្សះ មិនត្រឹមតែជួយកែលម្អផលិតកម្មជ្រូកទេ ថែមទាំងឆ្លើយតបយ៉ាងល្អទៅនឹងស្តង់ដារសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងនិន្នាការទីផ្សារបច្ចុប្បន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Phytogenic feed additives (សារធាតុបន្ថែមក្នុងចំណីចម្រាញ់ពីរុក្ខជាតិ) | សារធាតុផ្សំដែលចម្រាញ់ចេញពីរុក្ខជាតិ (ដូចជាប្រេងសំខាន់ៗ ឬឱសថរុក្ខជាតិ) ដែលត្រូវបានបន្ថែមទៅក្នុងចំណីសត្វដើម្បីជំនួសថ្នាំផ្សះ។ វាជួយជំរុញចំណង់អាហារ ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដំណើរការបានល្អ និងមានសមត្ថភាពសម្លាប់មេរោគ ឬកាត់បន្ថយការរលាក។ | ដូចជាការយកទឹកតែខ្ញី ឬរុក្ខជាតិឱសថបុរាណមកលាយក្នុងអាហារ ដើម្បីជួយឱ្យយើងឃ្លានបាយ និងមានសុខភាពល្អ ជំនួសឱ្យការលេបថ្នាំពេទ្យ។ |
| Wean-to-first-service interval / WFS (ចន្លោះពេលពីការផ្តាច់ដោះទៅការបង្កាត់ពូជលើកទី១) | រយៈពេលគិតជាថ្ងៃ ចាប់ពីពេលដែលមេជ្រូកត្រូវបានគេផ្តាច់មិនឱ្យបំបៅដោះកូន រហូតដល់ពេលដែលវាចូលដល់វដ្តកាម (រកឈ្មោល) ម្តងទៀត ហើយត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ការបង្កាត់ពូជជាថ្មី។ ពេលវេលានេះកាន់តែខ្លី មានន័យថាមេជ្រូកមានសុខភាពល្អ និងផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់។ | ដូចជារយៈពេលសម្រាករបស់ម្តាយ ក្រោយពេលឈប់បំបៅដោះកូន មុននឹងរាងកាយត្រៀមលក្ខណៈរួចរាល់អាចមានផ្ទៃពោះកូនមួយទៀតបាន។ |
| Average daily litter weight gain / ADLWG (កំណើនទម្ងន់កូនជ្រូកមួយសំបុកប្រចាំថ្ងៃ) | រង្វាស់នៃទម្ងន់សរុបរបស់កូនជ្រូកទាំងអស់ក្នុងមួយសំបុក ដែលកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃក្នុងអំឡុងពេលបំបៅដោះ។ សូចនាករនេះឆ្លុះបញ្ចាំងដោយផ្ទាល់ពីបរិមាណ និងគុណភាពទឹកដោះរបស់មេជ្រូក ព្រោះកូនជ្រូកពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើទឹកដោះមេរបស់វា។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ក្មេងៗទាំងអស់ក្នុងថ្នាក់រៀនជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីមើលថាតើពួកគេលូតលាស់បានលឿនប៉ុនណាដោយសារអាហារដែលសាលាផ្តល់ឱ្យ។ |
| Ad libitum feeding (ការផ្តល់ចំណីតាមតម្រូវការ / ស៊ីសេរី) | ទម្រង់នៃការផ្តល់ចំណីឱ្យសត្វដោយមិនមានការកំណត់បរិមាណទម្ងន់នោះទេ ពោលគឺសត្វអាចស៊ីចំណីបានច្រើនតាមដែលវាចង់ស៊ីនៅគ្រប់ពេលវេលាទាំងអស់ ដើម្បីបង្កើនការទទួលយកសារធាតុចិញ្ចឹមឱ្យបានកម្រិតអតិបរមា។ | ដូចជាការញ៉ាំអាហារប៊ូហ្វេ (Buffet) ដែលអ្នកអាចញ៉ាំបានច្រើនតាមចិត្តចង់ មិនមានអ្នកណាហាមឃាត់បរិមាណឡើយ។ |
| Mixed-parity sows (មេជ្រូកចម្រុះជំនាន់ / មេជ្រូកចម្រុះជើងកូន) | ការប្រើប្រាស់ក្រុមមេជ្រូកចម្រុះវ័យ សម្រាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដែលរួមបញ្ចូលទាំងមេជ្រូកទើបតែសម្រាលកូនលើកទីមួយ (មេក្រមុំ) និងមេជ្រូកដែលធ្លាប់សម្រាលកូនជាច្រើនលើករួចមកហើយ ដើម្បីឱ្យលទ្ធផលតំណាងឱ្យស្ថានភាពកសិដ្ឋានទាំងមូល។ | ដូចជាការប្រមូលផ្តុំម្តាយៗដែលមានទាំងអ្នកទើបមានកូនដំបូង និងអ្នកដែលមានកូន៣ទៅ៤នាក់ហើយ មកសិក្សាក្នុងក្រុមតែមួយដើម្បីតំណាងឱ្យស្ត្រីទូទៅ។ |
| Covariate (អថេរសហការី / អថេរត្រួតពិនិត្យ) | ក្នុងស្ថិតិ វាគឺជាអថេរឯករាជ្យមួយដែលអាចប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផលនៃការសិក្សា ហើយត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងម៉ូដែលគណនាដើម្បីកាត់បន្ថយកំហុស។ ឧទាហរណ៍ ក្នុងឯកសារនេះ ចំនួនកូនជ្រូកក្នុងមួយសំបុកត្រូវបានយកមកធ្វើជា Covariate ដើម្បីវាយតម្លៃកំណើនទម្ងន់ឱ្យបានសុក្រឹត។ | ដូចជាការប្រកួតរត់ប្រណាំង ដែលអ្នកត្រូវកាត់កងកម្ពស់របស់អ្នករត់នីមួយៗផងដែរ ដើម្បីកុំឱ្យអ្នកខ្ពស់មានប្រៀបជាងអ្នកទាបពេក មុនពេលកាត់ក្តីថានរណារត់លឿនជាង។ |
| Antibiotic growth promoters (សារធាតុថ្នាំផ្សះជំរុញការលូតលាស់) | ការប្រើប្រាស់ថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកក្នុងកម្រិតទាបលាយចូលក្នុងចំណីសត្វជាប្រចាំ ដើម្បីសម្លាប់បាក់តេរី និងជួយឱ្យសត្វឆាប់ធំធាត់។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នវាត្រូវបានហាមឃាត់នៅប្រទេសជាច្រើន ដោយសារវាបង្កឱ្យមានបញ្ហាមេរោគស៊ាំនឹងថ្នាំ (Antimicrobial resistance) ដល់មនុស្សដែលបរិភោគសាច់សត្វនោះ។ | ដូចជាការលេបថ្នាំផ្តាសាយរាល់ថ្ងៃដើម្បីការពារកុំឱ្យឈឺទោះបីជាយើងមិនទាន់ឈឺក៏ដោយ ដែលទម្លាប់នេះយូរៗទៅធ្វើឱ្យថ្នាំនោះលែងមានប្រសិទ្ធភាពពេលយើងឈឺមែនទែន។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
