បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តោតលើការប្រែប្រួលនៃសកម្មភាពអង់ស៊ីមដែលទាក់ទងនឹងដំណើរការទុំនៃផ្លែចេកហមថង (Musa acuminata 'Gros Michel') ដើម្បីវាយតម្លៃពីសក្តានុពលក្នុងការចម្រាញ់យកអង់ស៊ីមទាំងនេះសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងឧស្សាហកម្មផ្សេងៗ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការចម្រាញ់ និងបន្សុទ្ធអង់ស៊ីមដោយផ្នែកពីសាច់ចេកនៅដំណាក់កាលទុំផ្សេងៗគ្នា (ពីកម្រិតទី ២ ដល់ទី ៨) រួចធ្វើការវាស់ស្ទង់សកម្មភាពរបស់វា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Banana Enzyme Extraction (Ammonium Sulfate Fractionation) ការចម្រាញ់អង់ស៊ីមពីផ្លែចេក (ប្រើអាម៉ូញ៉ូមស៊ុលហ្វាត) |
អាចទាញយកប្រយោជន៍ពីកសិផលក្នុងស្រុក និងជួយឱ្យយល់ដឹងពីសកម្មភាពអង់ស៊ីមធម្មជាតិក្នុងអំឡុងពេលទុំ។ | សកម្មភាពអង់ស៊ីមមានកម្រិតទាបខ្លាំង ហើយការបន្សុទ្ធមានភាពស្មុគស្មាញដោយសារវត្តមានជាតិស្ករ និងភេណុលច្រើនដែលរំខានដល់ការវាស់ស្ទង់។ | សកម្មភាព PG ឡើងដល់ ៤.៨៩ ឯកតា/ក្រាម នៅដំណាក់កាលទី ៦ និង PL ៣៥.៣៧ ឯកតា/ក្រាម នៅដំណាក់កាលទី ៨។ |
| Commercial Pectinase (Pectinex Ultra SP-L) អង់ស៊ីមពាណិជ្ជកម្ម Pectinex Ultra SP-L (ពីផ្សិត Aspergillus aculentus) |
មានសកម្មភាពអង់ស៊ីមខ្ពស់ខ្លាំង និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការកាត់បន្ថយភាពខាប់ (viscosity) នៅក្នុងឧស្សាហកម្មកែច្នៃទឹកផ្លែឈើ។ | ទាមទារការនាំចូលពីបរទេសដែលមានតម្លៃថ្លៃ និងមិនបានជួយដោះស្រាយបញ្ហាសំណល់ផ្លែឈើក្នុងស្រុកដោយផ្ទាល់។ | សកម្មភាព PG ៧៩៦៦.៤៦ ឯកតា/ម.ល (ខ្ពស់ជាងចេក ១៦០០ ដង) និង PL ១៧០៩ ឯកតា/ម.ល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ជីវគីមីកម្រិតខ្ពស់ និងការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពយ៉ាងតឹងរ៉ឹងសម្រាប់ការចម្រាញ់ និងវាស់ស្ទង់សកម្មភាពអង់ស៊ីម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើពូជចេកហមថង (Gros Michel)។ ទោះបីជាប្រទេសកម្ពុជាមានដាំដុះពូជចេកអំបូងមាសនេះយ៉ាងទូលំទូលាយដូចគ្នាក៏ដោយ ក៏លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ គុណភាពដី និងបច្ចេកទេសដាំដុះក្នុងស្រុក អាចធ្វើឱ្យបរិមាណអង់ស៊ីម និងល្បឿននៃការទុំមានការប្រែប្រួលខុសពីគំរូនេះបន្តិចបន្តួច។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងគុណភាពក្រោយពេលប្រមូលផល និងការពន្យារអាយុកាលផ្លែចេកនាំចេញនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការយល់ដឹងពីសកម្មភាពអង់ស៊ីមបំបែកជញ្ជាំងកោសិកា (Pectin-degrading enzymes) គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាវេចខ្ចប់ និងការកាត់បន្ថយការខូចខាតកសិផលនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Polygalacturonase (ប៉ូលីកាឡាក់ទុរ៉ូណាស) | ជាអង់ស៊ីមដែលបំបែកម៉ូលេគុល Pectin នៅក្នុងជញ្ជាំងកោសិការុក្ខជាតិ ដោយកាត់ផ្តាច់ចំណង α(1→4) galacturonan ដែលដំណើរការនេះធ្វើឱ្យសាច់ផ្លែឈើប្រែជាទន់ជ្រាយនៅពេលវាទុំ។ | ដូចជាកន្ត្រៃដែលកាត់ផ្តាច់សំណាញ់ដែលធ្លាប់តែទប់សាច់ផ្លែឈើឱ្យរឹង ធ្វើឱ្យផ្លែឈើនោះប្រែជាទន់ល្អ។ |
| Pectate lyase (ប៉ិចតាតលីយ៉ាស) | ជាអង់ស៊ីមមួយប្រភេទទៀតដែលចូលរួមក្នុងការបំបែក Pectin ដែរ ប៉ុន្តែវាធ្វើប្រតិកម្មគីមីខុសពី PG ដោយបង្កើតជាចំណងទ្វេ (double bonds) រវាងអាតូមកាបូនទី៤ និងទី៥ ដើម្បីកាត់ផ្តាច់ខ្សែសង្វាក់ Pectin។ | ដូចជាឧបករណ៍ដោះវីសដែលជួយដោះបន្ទះជញ្ជាំងកោសិកាផ្លែឈើចេញពីគ្នា ធ្វើឱ្យសាច់ផ្លែឈើកាន់តែផុយនិងទន់។ |
| Ammonium sulfate fractionation (ការបំបែកដោយប្រើអាម៉ូញ៉ូមស៊ុលហ្វាត) | ជាបច្ចេកទេសបន្សុទ្ធប្រូតេអ៊ីន (អង់ស៊ីម) ពីសូលុយស្យុងរាវ ដោយការបន្ថែមអំបិលអាម៉ូញ៉ូមស៊ុលហ្វាតក្នុងកម្រិតជាក់លាក់ ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រូតេអ៊ីនផ្តុំគ្នាធ្លាក់ជាកករ (precipitate) ងាយស្រួលក្នុងការទាញយក និងបំបែកចេញពីជាតិស្ករ។ | ដូចជាការបន្តក់ទឹកក្រូចឆ្មារចូលក្នុងទឹកដោះគោដើម្បីឱ្យប្រូតេអ៊ីនកកជាដុំៗ បំបែកចេញពីទឹកអញ្ចឹងដែរ។ |
| Dialysis (ឌីយ៉ាលីស / ការច្រោះយកអំបិលចេញ) | ជាដំណើរការបំបែកម៉ូលេគុលតូចៗ (ដូចជាអំបិលដែលសល់ពីការបន្សុទ្ធ) ចេញពីម៉ូលេគុលធំៗ (ដូចជាប្រូតេអ៊ីន ឬអង់ស៊ីម) ដោយឱ្យឆ្លងកាត់ភ្នាសពាក់កណ្តាលជ្រាប (semi-permeable membrane) នៅក្នុងសូលុយស្យុង Buffer។ | ដូចជាការប្រើស្បៃចម្រោះដើម្បីត្រងយកតែសាច់ខាប់ៗ និងឱ្យទឹកអំបិលហូរជ្រាបចេញទៅក្រៅ។ |
| DNS method (វិធីសាស្ត្រ DNS) | ជាបច្ចេកទេសវិភាគជីវគីមីសម្រាប់វាស់បរិមាណស្ករ (Reducing sugar) ដែលត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ដោយអង់ស៊ីម ដោយប្រើសារធាតុគីមី Dinitrosalicylic acid (DNS) ដែលវានឹងប្រែពណ៌នៅពេលមានប្រតិកម្មជាមួយស្ករទាំងនោះនៅសីតុណ្ហភាពក្តៅ។ | ដូចជាការប្រើក្រដាសតេស្តកម្រិតជាតិស្ករ ដែលវានឹងដូរពណ៌កាន់តែចាស់ទៅតាមភាពផ្អែមនៃសូលុយស្យុង។ |
| Pectin (ប៉ិចទីន) | ជាសារធាតុប៉ូលីសាខារ៉ាយ (Polysaccharide) ដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធស្មុគស្មាញ និងជាសមាសធាតុចម្បងនៃជញ្ជាំងកោសិកា និងស្រទាប់កណ្តាល (middle lamella) របស់រុក្ខជាតិ ដែលជួយភ្ជាប់កោសិកាចូលគ្នា និងរក្សាភាពរឹងមាំរបស់ផ្លែឈើ។ | ដូចជាស៊ីម៉ងត៍ដែលបិទភ្ជាប់ដុំឥដ្ឋ (កោសិកា) ចូលគ្នាឱ្យក្លាយជាជញ្ជាំងដ៏រឹងមាំ។ |
| Musa acuminata (ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ពូជចេក) | ជាឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រនៃពូជចេកព្រៃម្យ៉ាង ដែលជាបុព្វបុរសនៃពូជចេកបរិភោគជាច្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ន រួមទាំងចេកអំបូងមាស (Gros Michel) ដែលមានប្រភពមកពីតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ | ជាឈ្មោះផ្លូវការនៅក្នុងបញ្ជីអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណរុក្ខជាតិសម្រាប់ហៅ "ដើមចេក" ដែលយើងហូបរាល់ថ្ងៃ។ |
| Absorbance measurement (ការវាស់កម្រិតស្រូបពន្លឺ) | ជាការវាស់បរិមាណពន្លឺដែលសូលុយស្យុងស្រូបយកនៅរលកពន្លឺជាក់លាក់ណាមួយ (ដូចជា 520 nm សម្រាប់ PG ឬ 235 nm សម្រាប់ PL) តាមរយៈម៉ាស៊ីន Spectrophotometer ដើម្បីកំណត់កំហាប់នៃសារធាតុ ឬកម្រិតសកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីម។ | ដូចជាការឆ្លុះពិលកាត់កែវទឹកស៊ីរ៉ូ បើទឹកកាន់តែខាប់ឬពណ៌កាន់តែចាស់ វាបាំងពន្លឺកាន់តែច្រើន ធ្វើឱ្យពន្លឺធ្លាយមកម្ខាងទៀតកាន់តែតិច។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
