បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខូចខាត និងការបាត់បង់ជាតិស្ករស៊ុចក្រូស (Sucrose loss) នៅក្នុងរោងចក្រផលិតស្ករស ដែលបណ្តាលមកពីការលូតលាស់របស់មេរោគបាក់តេរីនៅក្នុងទឹកអំពៅ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើតេស្តពិសោធន៍លើប្រសិទ្ធភាពនៃសមាសធាតុ Quaternary Ammonium (QAC) ចំនួន ៣ ប្រភេទ ដើម្បីកំណត់កំហាប់ដែលស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការរារាំង និងសម្លាប់បាក់តេរី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Maquat-1416 (QAC Chemical) ការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី Maquat-1416 |
មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការសម្លាប់ប្រភេទបាក់តេរីជាច្រើនប្រភេទ (Bactericidal effect) ដែលបង្កការខូចខាតដល់ទឹកអំពៅ។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពលើបាក់តេរីដែលធន់ទ្រាំមួយចំនួនដូចជា Pseudomonas sp. និង Klebsiella sp. នោះទេ។ | នៅកំហាប់ ១០ ppm អាចសម្លាប់បាក់តេរីបានច្រើនប្រភេទ និងកាត់បន្ថយការបាត់បង់ស៊ុចក្រូស (Sucrose loss) យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ |
| CMA (Cane Milling Aid) ការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី CMA |
មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការរារាំងការលូតលាស់របស់បាក់តេរី (Inhibitory effect) នៅក្នុងទឹកអំពៅនៅកំហាប់ទាប។ | មានសមត្ថភាពត្រឹមតែរារាំងប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនអាចសម្លាប់បាក់តេរីបានទេ (Not bactericidal)។ | ទាមទារកំហាប់អប្បបរមា ១០ ppm ដើម្បីរារាំងបាក់តេរី តែមិនកាត់បន្ថយចំនួនបាក់តេរីដែលមានស្រាប់នោះទេ។ |
| Hexemine X-100 (QAC Chemical) ការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី Hexemine X-100 |
អាចរារាំងបាក់តេរីភាគច្រើនបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងអាចសម្លាប់បាក់តេរីបានមួយចំនួនតូច។ | ប្រសិទ្ធភាពក្នុងការសម្លាប់បាក់តេរីនៅមានកម្រិតទាប បើប្រៀបធៀបទៅនឹងសារធាតុ Maquat-1416។ | អាចគ្រប់គ្រងការលូតលាស់បាក់តេរីបានភាគច្រើននៅកំហាប់ ១០ ppm ប៉ុន្តែអត្រាសម្លាប់បាក់តេរីនៅមានកម្រិត។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារឱ្យមានឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍មីក្រូជីវសាស្ត្រមូលដ្ឋាន និងសារធាតុគីមីសម្រាប់បណ្ដុះ និងវាស់ស្ទង់បាក់តេរី។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងរោងចក្រស្ករសប្រទេសថៃ (រដូវកាល ១៩៨២-១៩៨៣) ដោយប្រើប្រាស់សំណាកទឹកអំពៅក្នុងស្រុក។ ទោះបីជាទិន្នន័យមានចំណាស់បន្តិចក្តី ប៉ុន្តែវាមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារប្រទេសទាំងពីរមានអាកាសធាតុ ពូជអំពៅ និងបញ្ហាបាត់បង់ជាតិស្ករដោយសារបាក់តេរី Leuconostoc mesenteroides ស្រដៀងគ្នា។
វិធីសាស្ត្រប្រើប្រាស់ QAC ដើម្បីគ្រប់គ្រងបាក់តេរីក្នុងទឹកអំពៅ គឺពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបាននៅក្នុងវិស័យកសិ-ឧស្សាហកម្មកម្ពុជា។
ការកំណត់កំហាប់នៃការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី QAC (១០ ppm) យ៉ាងត្រឹមត្រូវ នឹងជួយសង្គ្រោះទិន្នផលជាតិស្ករ និងកាត់បន្ថយការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់រោងចក្រនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងច្រើន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Quaternary Ammonium Compounds (សមាសធាតុ ក្វាធើនារី អាម៉ូញ៉ូម) | វាគឺជាក្រុមសារធាតុគីមីដែលមានលក្ខណៈជាសាប៊ូ ឬថ្នាំសម្លាប់មេរោគ ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ និងរោងចក្រ ដើម្បីរារាំង ឬសម្លាប់ការលូតលាស់របស់បាក់តេរី ជួយរក្សាគុណភាពផលិតផលកុំឱ្យឆាប់ខូច។ | ដូចជាសាប៊ូលាងចាន ឬទឹកអនាម័យជូតឥដ្ឋ ដែលយើងប្រើដើម្បីសម្លាប់មេរោគ និងទប់ស្កាត់ភាពកខ្វក់មិនឱ្យរាលដាល។ |
| Bactericidal property (លក្ខណៈសម្បត្តិសម្លាប់បាក់តេរី) | គឺជាសមត្ថភាពរបស់សារធាតុគីមី ឬថ្នាំណាមួយ ក្នុងការបំផ្លាញ និងសម្លាប់កោសិកាបាក់តេរីឱ្យស្លាប់ទាំងស្រុង មិនមែនត្រឹមតែបញ្ឈប់ការលូតលាស់របស់វានោះទេ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ដែលបាញ់ទៅគឺសម្លាប់សត្វល្អិតនោះឱ្យងាប់តែម្តង មិនមែនគ្រាន់តែដេញវាឱ្យចេញនោះទេ។ |
| Inhibitory concentration (កំហាប់រារាំង) | គឺជាបរិមាណ ឬកម្រិតកំហាប់តិចបំផុតនៃសារធាតុគីមី ដែលអាចបញ្ឈប់ ឬរារាំងបាក់តេរីមិនឱ្យបន្តការលូតលាស់ និងបំបែកខ្លួនតទៅទៀតបាន ប៉ុន្តែមិនប្រាកដថាវាសម្លាប់បាក់តេរីនោះទេ។ | ដូចជាការដាក់ខ្នោះដៃឧក្រិដ្ឋជន ដើម្បីកុំឱ្យគេអាចធ្វើសកម្មភាពអ្វីបានបន្តទៀត ប៉ុន្តែឧក្រិដ្ឋជននោះនៅមានជីវិតនៅឡើយ។ |
| Leuconostoc mesenteroides (បាក់តេរី Leuconostoc mesenteroides) | គឺជាប្រភេទបាក់តេរីមួយដែលចូលចិត្តរស់នៅក្នុងទឹកអំពៅ និងផលិតផលមានជាតិស្ករ ដោយវាស៊ីជាតិស្ករស៊ុចក្រូស ហើយបង្កើតជាសារធាតុរំអិលអន្ធិលៗ (Dextran) ដែលធ្វើឱ្យទឹកអំពៅខូចគុណភាព និងខាតបង់ទិន្នផលស្កររោងចក្រ។ | ដូចជាសត្វកណ្តុរដែលលួចស៊ីស្រូវក្នុងជង្រុក ហើយបន្សល់ទុកនូវកាកសំណល់ ដែលធ្វើឱ្យស្រូវដែលនៅសល់ខូចគុណភាពមិនអាចលក់បាន។ |
| Sucrose loss (ការបាត់បង់ជាតិស្ករស៊ុចក្រូស) | គឺជាបាតុភូតដែលបរិមាណជាតិស្ករដែលមានប្រយោជន៍ (ស៊ុចក្រូស) នៅក្នុងទឹកអំពៅ ត្រូវបានថយចុះដោយសារតែសកម្មភាពរបស់បាក់តេរី ដែលបំបែកវាទៅជាអាស៊ីត ឬសារធាតុផ្សេងៗ ដែលធ្វើឱ្យរោងចក្រខាតបង់ទិន្នផលស្ករស។ | ដូចជាការទុកដុំទឹកកកនៅកន្លែងក្តៅ ដែលធ្វើឱ្យវារលាយបាត់បង់ទម្ងន់បន្តិចម្តងៗ ធ្វើឱ្យយើងខាតបង់បរិមាណដែលយើងគួរតែទទួលបាន។ |
| Spectrophotometer (ឧបករណ៍វាស់កម្រិតស្រូបពន្លឺ) | គឺជាឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រសម្រាប់វាស់បរិមាណពន្លឺដែលអាចឆ្លងកាត់សូលុយស្យុងរាវ។ ក្នុងការសិក្សានេះ គេប្រើវាដើម្បីវាស់ភាពល្អក់នៃទឹកអំពៅ ដើម្បីដឹងពីចំនួន និងការលូតលាស់របស់បាក់តេរីពោលគឺ ទឹកកាន់តែល្អក់មានន័យថាបាក់តេរីកាន់តែច្រើន។ | ដូចជាការបញ្ចាំងភ្លើងពិលកាត់កែវទឹក កាលណាទឹកនោះកាន់តែល្អក់ដោយសារមានធូលីដីច្រើន ពន្លឺដែលធ្លាយទៅម្ខាងទៀតនឹងកាន់តែខ្សោយ ដែលធ្វើឱ្យយើងដឹងថាទឹកនោះកខ្វក់កម្រិតណា។ |
| Spread plate technique (បច្ចេកទេសបណ្ដុះមេរោគបែបលាបពង្រាយ) | គឺជាវិធីសាស្ត្រក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍មីក្រូជីវសាស្ត្រ ដែលគេយកវត្ថុរាវមានផ្ទុកបាក់តេរី ទៅបន្តក់ និងលាបពង្រាយឱ្យស្មើលើផ្ទៃចាហួយចំណី (Agar) ដើម្បីឱ្យបាក់តេរីនីមួយៗដុះលូតលាស់ជាកញ្ចុំ (Colony) ងាយស្រួលក្នុងការរាប់ចំនួនបាក់តេរីដែលនៅរស់។ | ដូចជាការព្រួសគ្រាប់ពូជលើដីស្រែឱ្យរាយប៉ាយស្មើគ្នា ដើម្បីឱ្យពេលវាដុះឡើង ក្លាយជាដើមដាច់ៗពីគ្នា ដែលយើងអាចរាប់ចំនួនដើមវាបានយ៉ាងងាយស្រួល។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
