បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការប្រើប្រាស់ថាមពលខ្ពស់នៅក្នុងផ្ទះកញ្ចក់ (Greenhouses) ដែលភាគច្រើនប្រើប្រាស់សម្រាប់ការផ្តល់កំដៅ (៦៥-៨៥% នៃតម្រូវការថាមពលសរុប) និងស្វែងរកដំណោះស្រាយដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយប្រតិបត្តិការ ព្រមទាំងផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ នេះគឺជាការសិក្សាស្រាវជ្រាវបែបពិនិត្យឡើងវិញ (Comprehensive Review) ដែលវិភាគ និងប្រៀបធៀបប្រសិទ្ធភាពនៃបច្ចេកវិទ្យាសកម្មផ្សេងៗគ្នាដែលកំពុងត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងវិស័យកសិកម្មផ្ទះកញ្ចក់បច្ចុប្បន្ន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| LED Lighting (Light Emitting Diodes) បច្ចេកវិទ្យាភ្លើង LED សម្រាប់កសិកម្ម |
សន្សំសំចៃថាមពលខ្ពស់ និងអាចកំណត់រលកពន្លឺ (Wavelength) ជាក់លាក់ (ក្រហម/ខៀវ) ដើម្បីពន្លឿនការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិ។ | ការចំណាយលើការដំឡើងដំបូងអាចខ្ពស់ ហើយត្រូវការចំណេះដឹងបច្ចេកទេសដើម្បីជ្រើសរើសពណ៌ពន្លឺឱ្យត្រូវនឹងប្រភេទដំណាំ។ | កាត់បន្ថយការចំណាយលើភ្លើងបំភ្លឺបានរហូតដល់ ៧៥% ក្នុងមួយឆ្នាំ បើធៀបនឹងអំពូលសិប្បនិម្មិតផ្សេងទៀត។ |
| Heat Pumps & Underground Thermal Storage ម៉ាស៊ីនបូមកំដៅ និងការរក្សាទុកថាមពលក្រោមដី |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព (ទាំងកំដៅ និងត្រជាក់) និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។ | ការដំឡើងប្រព័ន្ធផ្លាស់ប្តូរកំដៅក្នុងដី (Ground Heat Exchanger) មានតម្លៃថ្លៃ និងស្មុគស្មាញ។ | កាត់បន្ថយតម្រូវការថាមពលបាន ២៥% បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការប្រើប្រាស់ឡចំហាយ (Boiler) ធម្មតា។ |
| Semi-transparent Photovoltaic (PV) ផ្ទាំងសូឡាពាក់កណ្តាលថ្លា |
ផលិតអគ្គិសនីផង និងកាត់បន្ថយកំដៅពីពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលចូលក្នុងផ្ទះកញ្ចក់ផង (ស័ក្តិសមសម្រាប់តំបន់ក្តៅ)។ | ប្រសិទ្ធភាពផលិតអគ្គិសនីអាចថយចុះនៅពេលសីតុណ្ហភាពឡើងខ្ពស់ ហើយវាអាចបាំងពន្លឺខ្លាំងពេកសម្រាប់ដំណាំមួយចំនួន។ | អាចកាត់បន្ថយតម្រូវការថាមពលរហូតដល់ ៦៥% ដោយកាត់បន្ថយកំដៅពីព្រះអាទិត្យ។ |
| Automatic Control System (ZigBee) ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងស្វ័យប្រវត្តិ |
អនុញ្ញាតឱ្យតាមដានទិន្នន័យ (សំណើម, សីតុណ្ហភាព) ពីចម្ងាយ កាត់បន្ថយពលកម្ម និងបង្កើនភាពជាក់លាក់។ | ត្រូវការបណ្តាញទំនាក់ទំនងដែលមានស្ថេរភាព និងការថែទាំឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា (Sensors)។ | ប្រើប្រាស់ថាមពលទាប និងអាចបង្កើតបណ្តាញត្រួតពិនិត្យដែលមានតម្លៃសមរម្យ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះទាមទារការវិនិយោគលើឧបករណ៍រូបវន្ត (Hardware) និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង ប៉ុន្តែផ្តល់ផលចំណេញរយៈពេលវែងតាមរយៈការសន្សំសំចៃថាមពល។
ឯកសារនេះពិនិត្យមើលការសិក្សាពីប្រទេសជាច្រើនរួមមាន អង់គ្លេស (UK) ដែលផ្តោតលើការផ្តល់កំដៅ (Heating) និងប្រទេសដូចជា ទុយនីស៊ី និងឥណ្ឌា ដែលផ្តោតលើការធ្វើឱ្យត្រជាក់ (Cooling)។ សម្រាប់កម្ពុជា ទិន្នន័យស្តីពីការផ្តល់កំដៅមិនសូវសំខាន់ទេ ប៉ុន្តែទិន្នន័យស្តីពីការកាត់បន្ថយកំដៅ និងការប្រើប្រាស់សូឡាគឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំង។
បច្ចេកវិទ្យាដែលបានលើកឡើងភាគច្រើនមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់កសិកម្មទំនើបនៅកម្ពុជា ជាពិសេសការគ្រប់គ្រងកំដៅ និងពន្លឺ។
កម្ពុជាគួរតែផ្តល់អាទិភាពលើបច្ចេកវិទ្យាធ្វើឱ្យត្រជាក់ (Cooling) និងថាមពលសូឡា (PV) ជាជាងប្រព័ន្ធផ្តល់កំដៅ ដើម្បីសម្របតាមអាកាសធាតុក្តៅ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Photosynthetically Active Radiation (PAR) | ជាផ្នែកជាក់លាក់នៃពន្លឺព្រះអាទិត្យ (រលកពន្លឺរវាង ៤០០-៧០០ ណាណូម៉ែត្រ) ដែលរុក្ខជាតិត្រូវការជាចាំបាច់ដើម្បីធ្វើរស្មីសំយោគផលិតអាហារ។ ពន្លឺក្រៅពីនេះមិនសូវមានប្រយោជន៍ដល់ដំណាំឡើយ។ | ប្រៀបដូចជាវីតាមីនជាក់លាក់ក្នុងអាហារដែលរាងកាយត្រូវការដើម្បីលូតលាស់ ខុសពីអាហារដែលគ្រាន់តែធ្វើឱ្យឆ្អែតតែគ្មានជាតិ។ |
| Ground-source heat pump (GSHP) | ជាបច្ចេកវិទ្យាដែលប្រើប្រាស់សីតុណ្ហភាពថេរនៅក្នុងស្រទាប់ដី ដើម្បីផ្ទេរកំដៅចូលឬចេញពីផ្ទះកញ្ចក់។ វាមានប្រសិទ្ធភាពជាងការប្រើម៉ាស៊ីនត្រជាក់ឬឡចំហាយធម្មតាព្រោះវាមិនបង្កើតកំដៅដោយការដុតប្រេង។ | ដូចជាការយកខ្យល់ចេញពីរូងភ្នំក្រោមដីដែលមានសីតុណ្ហភាពថេរ (មិនក្តៅពេក មិនត្រជាក់ពេក) មកប្រើប្រាស់។ |
| Photovoltaic-thermal (PVT) | ជាប្រព័ន្ធកូនកាត់ដែលផលិតអគ្គិសនីផង និងប្រមូលកំដៅផងក្នុងពេលតែមួយ។ វាជួយឱ្យផ្ទាំងសូឡាត្រជាក់ (ធ្វើឱ្យផលិតភ្លើងបានល្អជាងមុន) ហើយយកកំដៅដែលចេញពីផ្ទាំងនោះទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់កំដៅទឹកឬខ្យល់។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនរថយន្តដែលផលិតថាមពលឱ្យឡានរត់ផង និងយកកំដៅពីម៉ាស៊ីនមកកំដៅក្នុងឡានផង។ |
| Concentrated photovoltaic (CPV) | ការប្រើប្រាស់កញ្ចក់ ឬឡេន (Lenses) ដើម្បីប្រមូលផ្តុំពន្លឺព្រះអាទិត្យពីផ្ទៃធំ ឱ្យមកចំចំណុចតូចមួយនៅលើផ្ទាំងសូឡា ដើម្បីបង្កើនបរិមាណអគ្គិសនីដែលផលិតបាន។ | ដូចជាការប្រើកែវយឹត (Magnifying glass) ដើម្បីប្រមូលផ្តុំពន្លឺព្រះអាទិត្យឱ្យខ្លាំងនៅចំណុចមួយ។ |
| Coefficient of Performance (COP) | ជាតួលេខសម្រាប់វាស់ប្រសិទ្ធភាពនៃម៉ាស៊ីនបូមកំដៅ។ បើ COP មានតម្លៃកាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាចំណាយអគ្គិសនីតិច ប៉ុន្តែទទួលបានកំដៅឬភាពត្រជាក់ត្រឡប់មកវិញបានច្រើន។ | ដូចជាការវិនិយោគប្រាក់ ១ ដុល្លារ (ភ្លើង) ហើយទទួលបានផលត្រឡប់មកវិញ ៣ ឬ ៤ ដុល្លារ (កំដៅ/ត្រជាក់)។ |
| ZigBee | ជាបច្ចេកវិទ្យាទំនាក់ទំនងឥតខ្សែដែលប្រើថាមពលតិចតួចបំផុត ស័ក្តិសមសម្រាប់ភ្ជាប់ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា (Sensors) ជាច្រើននៅក្នុងកសិដ្ឋានដោយមិនបាច់បារម្ភរឿងអស់ថ្មលឿន។ | ដូចជាការខ្សឹបប្រាប់គ្នាពីម្នាក់ទៅម្នាក់ដើម្បីបញ្ជូនសារ ដែលចំណាយកម្លាំងតិចជាងការស្រែកដូច Wi-Fi។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
