Original Title: Practice and Thinking of Traditional Chinese Medicine Agriculture Helping Rural Revitalization
Source: dx.doi.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការអនុវត្ត និងគំនិតទាក់ទងនឹងកសិកម្មវេជ្ជសាស្ត្របុរាណចិនក្នុងការជួយដល់ការស្តារឡើងវិញនូវតំបន់ជនបទ

ចំណងជើងដើម៖ Practice and Thinking of Traditional Chinese Medicine Agriculture Helping Rural Revitalization

អ្នកនិពន្ធ៖ Lijian Zhang (Biotechnology Research Institute, Chinese Academy of Agricultural Sciences, Beijing, China)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2021, Research on World Agricultural Economy

វិស័យសិក្សា៖ Agricultural Economics / Sustainable Agriculture

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះផ្តោតលើតម្រូវការក្នុងការអភិវឌ្ឍកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព និងការស្តារតំបន់ជនបទឡើងវិញនៅក្នុងប្រទេសចិន ដោយកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើជីគីមី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត។ ការសិក្សានេះស្វែងរកមធ្យោបាយបង្កើតប្រព័ន្ធកសិកម្មអេកូឡូស៊ីតាមរយៈចំណេះដឹងវេជ្ជសាស្ត្របុរាណ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបង្ហាញពីគំនិតផ្តួចផ្តើមក្នុងការអនុវត្តគោលការណ៍វេជ្ជសាស្ត្របុរាណចិនទៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម និងរៀបចំក្របខណ្ឌយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ការអនុវត្តជាក់ស្តែង។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Conventional Chemical Agriculture
កសិកម្មប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីទូទៅ
ងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្តក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ និងផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលខ្លី។ បណ្តាលឱ្យមានការបំពុលដី ទឹក និងខ្យល់ ព្រមទាំងបន្សល់ទុកនូវសំណល់គីមីដែលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្សនិងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ ត្រូវជំនួសចេញដោយសារតែបង្កផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងមិនធានាបាននូវការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។
Traditional Organic Agriculture
កសិកម្មសរីរាង្គបែបប្រពៃណី
មិនប្រើប្រាស់ជី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតគីមី ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់សម្រាប់អ្នកបរិភោគ។ ជួបប្រទះនឹងបញ្ហាប្រឈមនៃចំណាយថ្លៃដើមផលិតកម្មខ្ពស់ និងទទួលបានទិន្នផលទាប។ បច្ចេកទេសកសិកម្មវេជ្ជសាស្ត្របុរាណចិន (TCM) អាចជួយបំពេញចំណុចខ្វះខាតនៃកសិកម្មសរីរាង្គ ដោយដោះស្រាយបញ្ហាទិន្នផលទាបបាន។
Traditional Chinese Medicine (TCM) Agriculture
កសិកម្មវេជ្ជសាស្ត្របុរាណចិន
កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី កែលម្អរចនាសម្ព័ន្ធដី និងបង្កើតផលិតផលកសិកម្មដែលមានមុខងារជាឱសថ (Functional foods) ជួយពង្រឹងភាពស៊ាំ។ ទាមទារពេលវេលាយូរក្នុងការស្តារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងត្រូវការចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅលើការផ្សំឱសថរុក្ខជាតិសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ អនុវត្តដោយជោគជ័យលើផ្ទៃដី ៥២០,០០០ ម៉ៅ (mu) ក្នុង ២៦ ខេត្តក្រុង ដោយទទួលបានកសិផលគុណភាពខ្ពស់ ទិន្នផលល្អ និងបន្ថយថ្លៃដើម។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកសិកម្មប្រភេទនេះមិនផ្តោតលើការប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រទំនើបទេ ប៉ុន្តែទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់លើធនធានជីវសាស្រ្ត ការស្រាវជ្រាវ និងការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសចិន ដោយផ្តោតលើទិន្នន័យកសិករខ្នាតតូច (៩៨.១%) និងលក្ខខណ្ឌភូមិសាស្រ្តព្រមទាំងគោលនយោបាយរបស់ចិន។ ទោះបីជាកម្ពុជាមានកសិករខ្នាតតូចច្រើនដូចគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រភេទរុក្ខជាតិឱសថ (ឱសថបុរាណខ្មែរ) ព្រៃឈើ និងអាកាសធាតុគឺខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវកែច្នៃទិន្នន័យនេះឱ្យស្របតាមបរិបទមូលដ្ឋាន មិនអាចចម្លងតាមទាំងស្រុងបានទេ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

គំនិតនៃការរួមបញ្ចូលវេជ្ជសាស្ត្របុរាណក្នុងវិស័យកសិកម្មនេះ មានភាពពាក់ព័ន្ធ និងមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទៅរកកសិកម្មអេកូឡូស៊ី។

ការបំប្លែងចំណេះដឹង 'គ្រូខ្មែរ' ទៅជាបច្ចេកទេសកសិកម្មស្តង់ដារ អាចជួយដោះស្រាយបញ្ហាការប្រើប្រាស់គីមីលើសកម្រិត បង្កើនតម្លៃកសិផល និងបង្កើតទីផ្សារថ្មីសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាប្រកបដោយចីរភាព។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាស្រាវជ្រាវរុក្ខជាតិឱសថក្នុងស្រុក: សហការជាមួយអ្នកជំនាញឱសថបុរាណខ្មែរ ដើម្បីចងក្រងទិន្នន័យរុក្ខជាតិក្នុងស្រុកដែលមានសក្តានុពលធ្វើជាថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងជី ដោយប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទិន្នន័យដូចជា PROSEA ជាដើម។
  2. អភិវឌ្ឍរូបមន្ត និងធ្វើតេស្តសាកល្បង (R&D): បង្កើតជារូបមន្តជីនិងថ្នាំកសិកម្មជីវសាស្រ្ត ហើយធ្វើតេស្តនៅក្នុងផ្ទះកញ្ចក់នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម (RUA) ដើម្បីវាស់ស្ទង់ប្រសិទ្ធភាពទៅលើដំណាំទូទៅ និងការលូតលាស់។
  3. បង្កើតមូលដ្ឋានបង្ហាញគំរូ (Demonstration Base): ជ្រើសរើសសហគមន៍កសិករគោលដៅមួយ ដើម្បីរៀបចំប្រព័ន្ធដាំដុះនិងចិញ្ចឹមសត្វវិលជុំ ដោយអនុវត្តតាមគោលគំនិត Holistic Agriculture ទីដែលសំណល់សត្វក្លាយជាជី ហើយរុក្ខជាតិឱសថក្លាយជាថ្នាំការពារជំងឺសត្វ។
  4. វាយតម្លៃគុណភាព និងភ្ជាប់ទៅកាន់ទីផ្សារសុខភាព: ធ្វើការវិភាគរកសារធាតុចិញ្ចឹមនៃកសិផលដែលទទួលបាន ដើម្បីចុះបញ្ជីនិងបង្កើតស្លាកសញ្ញាជា Functional Agricultural Products រួចផ្គត់ផ្គង់ទៅកាន់ភោជនីយដ្ឋានអេកូឡូស៊ី ឬរមណីយដ្ឋានថែរក្សាសុខភាព។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Traditional Chinese Medicine (TCM) Agriculture (កសិកម្មវេជ្ជសាស្ត្របុរាណចិន) ការអនុវត្តទ្រឹស្តី និងបច្ចេកទេសនៃវេជ្ជសាស្ត្របុរាណចិនទៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម តាមរយៈការប្រើប្រាស់រុក្ខជាតិឱសថសម្រាប់ធ្វើជាជី ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងចំណីសត្វ ដើម្បីជំនួសសារធាតុគីមី និងស្តារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ ដូចជាការយកក្បួនតម្រាពេទ្យបុរាណដែលធ្លាប់តែព្យាបាលមនុស្ស មកប្រើដើម្បីថែរក្សាសុខភាពដី ដំណាំ និងសត្វចិញ្ចឹមតាមបែបធម្មជាតិ។
Food Homologous Medicine (អាហារដែលមានមុខងារជាឱសថ) ផលិតផលកសិកម្មដែលអាចបរិភោគជាអាហារប្រចាំថ្ងៃផង និងមានប្រសិទ្ធភាពជាឱសថស័ក្តិសិទ្ធិសម្រាប់ថែរក្សាសុខភាព ឬពង្រឹងប្រព័ន្ធការពាររាងកាយផងដែរ។ ដូចជាការហូបសម្លម្ជូរគ្រឿង ឬស្ងោរម្រះ ដែលមិនត្រឹមតែជួយឱ្យឆ្អែតក្រពះ តែថែមទាំងជួយបញ្ចុះកម្តៅ និងប៉ូវកម្លាំងរាងកាយ។
Mutual Promotion and Restrict Mechanism (យន្តការជំរុញ និងទប់ស្កាត់គ្នាទៅវិញទៅមក) គោលការណ៍អេកូឡូស៊ីដែលប្រើប្រាស់អន្តរកម្មរវាងភាវៈរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធកសិកម្ម (ឧទាហរណ៍ រុក្ខជាតិ និងសត្វ ឬអតិសុខុមប្រាណ) ដែលប្រភេទខ្លះជួយជំរុញការលូតលាស់គ្នា ហើយខ្លះទៀតទប់ស្កាត់ការរាលដាលនៃសត្វល្អិតចង្រៃ ឬជំងឺ។ ដូចជាការចិញ្ចឹមកង្កែបក្នុងស្រែ ដែលកង្កែបជួយស៊ីសត្វល្អិតបំផ្លាញស្រូវ (ទប់ស្កាត់) ហើយដើមស្រូវផ្តល់ជាម្លប់ដល់កង្កែប (ជំរុញការរស់នៅ)។
Ecological Circulation Planting and Breeding (ការដាំដុះ និងចិញ្ចឹមសត្វវិលជុំបែបអេកូឡូស៊ី) ប្រព័ន្ធកសិកម្មរួមបញ្ចូលគ្នាដែលសំណល់ពីការដាំដុះ (ដូចជាចំបើងឬកន្ទក់) ត្រូវបានយកទៅធ្វើជាចំណីសត្វ ហើយលាមកសត្វត្រូវបានយកទៅកែច្នៃជាជីធម្មជាតិសម្រាប់បំប៉នដំណាំវិញ ដោយមិនមានការខ្ជះខ្ជាយ។ ដូចជាការបង្កើតរង្វង់ជីវិតក្នុងកសិដ្ឋាន ដែលសំណល់ឬសំរាមរបស់ផ្នែកមួយ ក្លាយទៅជាចំណីដ៏មានតម្លៃរបស់ផ្នែកមួយទៀត។
Sub-health Population (ក្រុមប្រជាជនដែលមានសុខភាពពាក់កណ្តាលឈឺពាក់កណ្តាលជា) ស្ថានភាពរាងកាយរបស់មនុស្សដែលមិនមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែមានអាការៈចុះខ្សោយប្រព័ន្ធកាពាររាងកាយ អស់កម្លាំង និងមិនសូវមានភាពស្វាហាប់ ដែលត្រូវការរបបអាហារសុខភាពដើម្បីស្តារឡើងវិញ។ ដូចជាទូរស័ព្ទដែលមិនទាន់ខូច តែថ្មខ្សោយឆាប់អស់ ត្រូវការការបញ្ចូលថាមពលត្រឹមត្រូវដើម្បីដំណើរការបានរលូនវិញ។
Soil Repair Agent (សារធាតុស្តារគុណភាពដី) ធាតុចូលកសិកម្មដែលផលិតចេញពីរុក្ខជាតិឱសថ លាមកសត្វ ឬអតិសុខុមប្រាណមានប្រយោជន៍ សម្រាប់យកទៅកែលម្អរចនាសម្ព័ន្ធដី បង្កើនជីវជាតិ និងធ្វើឱ្យដីដែលខូចគុណភាពដោយសារការប្រើប្រាស់គីមីយូរឆ្នាំឱ្យរស់ឡើងវិញ។ ដូចជាថ្នាំប៉ូវវីតាមីន ដែលជួយបំប៉នរាងកាយមនុស្សដែលទ្រុឌទ្រោម ឱ្យត្រលប់មកមានកម្លាំង និងមានសុខភាពល្អវិញ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖