បញ្ហា (The Problem)៖ បរិមាណសាច់គោនាំចូលនៅប្រទេសថៃកំពុងកើនឡើងខ្លាំង ខណៈដែលសក្តានុពលនៃការប្រើប្រាស់កូនគោទឹកដោះគោឈ្មោល (Male dairy calves) សម្រាប់ផលិតជាសាច់គោត្រូវបានមើលរំលង។ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងស្វែងយល់ពីរបៀបដែលកសិករចិញ្ចឹមគោទឹកដោះគោចាត់ចែងកូនគោឈ្មោល និងវាយតម្លៃសក្តានុពលសម្រាប់ឧស្សាហកម្មសាច់គោទឹកដោះគោ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចុះស្ទង់មតិ និងសម្ភាសន៍ផ្ទាល់ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីកសិករ បន្ទាប់មកយកមកវិភាគដោយប្រើប្រាស់ស្ថិតិពិពណ៌នា និងការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Northern Thailand Farming Practice ការអនុវត្តរបស់កសិករនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ (រក្សាទុកយូរ និងផ្តោតលើការថែទាំ) |
កូនគោត្រូវបានផ្តល់ទឹកដោះដំបូង (Colostrum) ពេញលេញ និងរក្សាទុកយូរជាងមុនពេលលក់ ដែលជួយកាត់បន្ថយជំងឺ។ កសិករទទួលបានតម្លៃលក់ខ្ពស់ជាង និងមានអាកប្បកិរិយាវិជ្ជមានចំពោះការផលិតសាច់គោ។ | កសិករភាគច្រើនត្រូវបង្ខំចិត្តលក់កូនគោដោយសារមិនមានលទ្ធភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងធនធានដើម្បីចិញ្ចឹមបន្ត (៥៤%) ហើយខ្វះប្រព័ន្ធឈ្មួញកណ្តាលប្រមូលទិញធំដុំ។ | កសិករ ៥១.៨៣% មានចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការចូលរួមកម្មវិធីផលិតសាច់គោទឹកដោះគោ ហើយតម្លៃលក់កូនគោជាមធ្យមគឺ ១២១៨ បាត/ក្បាល។ |
| Central Thailand Farming Practice ការអនុវត្តរបស់កសិករនៅភាគកណ្តាលប្រទេសថៃ (លក់ចេញលឿន និងប្រព័ន្ធទីផ្សារផ្តាច់មុខ) |
មានប្រព័ន្ធទីផ្សាររឹងមាំ និងមានឈ្មួញកណ្តាលទិញកូនគោឈ្មោលផ្តាច់មុខច្បាស់លាស់ (៩៦%) ដែលជួយឱ្យកសិករងាយស្រួលក្នុងការលក់កូនចេញបានរហ័ស។ | កូនគោរហូតដល់ ២១.៥% មិនទទួលបានការបំបៅទឹកដោះដំបូង ដែលបណ្តាលឱ្យមានអត្រាជំងឺរាករូសនិងរលាកផ្ចិតខ្ពស់ (៦៥%)។ កសិករយល់ថាការរក្សាកូនគោទុកគឺជាបន្ទុកធ្ងន់ធ្ងរ។ | កសិករត្រឹមតែ ២១.៥០% ប៉ុណ្ណោះដែលចាប់អារម្មណ៍ផលិតសាច់គោទឹកដោះគោ ដោយបារម្ភពីការកើនឡើងបន្ទុកការងារនិងការចំណាយ (៦៨.៥០%) ហើយតម្លៃលក់ជាមធ្យមគឺ ១១៧៣ បាត/ក្បាល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីផលិតសាច់គោទឹកដោះគោ (Dairy beef production) ទាមទារការវិនិយោគធនធានជាច្រើន ជាពិសេសកម្លាំងពលកម្ម ទីធ្លា និងការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតកសិករ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅក្នុងខេត្តចំនួន៤ នៃប្រទេសថៃ (ឈៀងម៉ៃ ឡាំភូន សារ៉ាបូរី និងឡុបបូរី) ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ២០១៣-២០១៤ ដោយផ្តោតលើកសិករដែលចិញ្ចឹមពូជ Holstein/Friesian សរុបចំនួន ៣៣៧នាក់។ ទិន្នន័យនេះរងឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពីប្រព័ន្ធសហករណ៍ទឹកដោះគោរបស់ថៃ (ដែលចាប់ផ្តើមទទួលទិញទឹកដោះខុសគ្នាពីថ្ងៃទី៥ ទៅថ្ងៃទី១០) និងទម្លាប់បរិភោគសាច់គោរបស់ប្រជាជនថៃ។ សម្រាប់កម្ពុជា ការយល់ដឹងពីចំណុចនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះកម្ពុជាមានការនាំចូលសាច់គោច្រើន ហើយឧស្សាហកម្មគោទឹកដោះគោកំពុងចាប់ផ្តើមលូតលាស់ ដែលអាចទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីកូនគោឈ្មោលដែលត្រូវគេមើលរំលង។
ការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចច្នៃយកមកអនុវត្តបាន ដើម្បីជួយពង្រីកវិស័យកសិកម្ម និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលសាច់គោនៅកម្ពុជា។
ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រកែច្នៃកូនគោទឹកដោះគោឈ្មោលឱ្យទៅជាសាច់គោ (Dairy beef) នឹងជួយបង្កើនប្រាក់ចំណូលបន្ថែមដល់កសិករកម្ពុជា និងបង្កើតប្រភពផ្គត់ផ្គង់សាច់គោក្នុងស្រុកថ្មីមួយដែលប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Male dairy calves (កូនគោទឹកដោះគោឈ្មោល) | កូនគោឈ្មោលដែលកើតពីមេគោទឹកដោះគោ ដែលជាទូទៅមិនមានសមត្ថភាពផលិតទឹកដោះ ហើយតែងតែត្រូវបានកសិករលក់ចេញតាំងពីតូចៗ ដោយសារការចំណាយលើការថែទាំខ្ពស់ជាងផលចំណេញដែលទទួលបាននៅក្នុងប្រព័ន្ធកសិដ្ឋានទឹកដោះគោ។ | ប្រៀបដូចជារោងចក្រផលិតសម្លៀកបំពាក់នារី ដែលទទួលបានក្រណាត់កាត់ខោអាវបុរស ដូច្នេះពួកគេតែងតែលក់ក្រណាត់នោះចេញវិញភ្លាមៗ ព្រោះមិនមែនជាជំនាញនិងគោលដៅផលិតកម្មរបស់ខ្លួន។ |
| Dairy beef production (ការផលិតសាច់គោទឹកដោះគោ) | ប្រព័ន្ធកសិកម្មមួយដែលយកកូនគោឈ្មោលពីកសិដ្ឋានពូជគោទឹកដោះគោ មកបំប៉នចំណីនិងថែទាំដើម្បីយកសាច់លក់នៅលើទីផ្សារ ជំនួសឱ្យការបោះបង់ចោល ឬលក់ក្នុងតម្លៃថោកតាំងពីតូច ដើម្បីបង្កើតប្រភពចំណូលបន្ថែម និងកាត់បន្ថយការនាំចូលសាច់។ | ការកែច្នៃវត្ថុដែលគេមើលរំលង (កូនគោឈ្មោល) ឱ្យទៅជាផលិតផលមានតម្លៃខ្ពស់ (សាច់គោ) ដូចជាការយកកម្ទេចឈើដែលនៅសល់ពីរោងចក្ររណា មកកែច្នៃធ្វើជាក្តារបន្ទះដែលមានតម្លៃ។ |
| Colostrum (ទឹកដោះដំបូង) | ទឹកដោះដំបូងបង្អស់ដែលមេគោបញ្ចេញនៅប៉ុន្មានថ្ងៃដំបូងក្រោយពេលកើត ដែលសម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹម និងអង់ទីគ័រ (Antibodies) យ៉ាងច្រើន ចាំបាច់បំផុតដើម្បីជួយការពារកូនគោពីជំងឺឆ្លង និងធានាការលូតលាស់បានរឹងមាំ។ | ប្រៀបដូចជាវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺបែបធម្មជាតិដំបូងបំផុត ដែលម្តាយផ្តល់ឱ្យកូនភ្លាមៗក្រោយពេលកើត ដើម្បីឱ្យមានកងការពាររាងកាយរឹងមាំ។ |
| Male dairy calf stockers (ឈ្មួញកណ្តាលស្តុកកូនគោឈ្មោល) | ឈ្មួញកណ្តាលដែលដើរប្រមូលទិញកូនគោទឹកដោះគោឈ្មោលតូចៗពីកសិដ្ឋាន រួចយកទៅស្តុកទុក ឬចិញ្ចឹមថែទាំមួយរយៈសិន មុននឹងលក់បន្តទៅឱ្យកសិដ្ឋានបំប៉នយកសាច់ ឬទីផ្សារផ្សេងទៀត។ | ដូចជាឈ្មួញកណ្តាលដែលដើរប្រមូលទិញអេតចាយពីតាមផ្ទះ រួចយកទៅប្រមូលផ្តុំស្តុកទុកនៅឃ្លាំងធំ មុននឹងលក់បន្តទៅរោងចក្រកែច្នៃធំៗ។ |
| Holstein/Friesian (ពូជគោទឹកដោះគោ ហូលស្តែន/ហ្វ្រីសៀន) | ជាពូជគោទឹកដោះគោដែលមានប្រភពពីអឺរ៉ុប ពេញនិយមបំផុតទូទាំងពិភពលោក ដែលមានរូបរាងធំ និងមានសម្បុរសពពាលខ្មៅ មានសមត្ថភាពផលិតទឹកដោះបានច្រើនបំផុត ប៉ុន្តែសាច់របស់វាមិនសូវមានគុណភាពល្អដូចគោពូជសាច់ (Beef cattle) នោះទេ។ | ប្រៀបដូចជារថយន្តក្រុងដែលរចនាមកសម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរបានច្រើនបំផុត តែមិនស័ក្តិសមយកទៅប្រើសម្រាប់ការដឹកទំនិញធ្ងន់ៗ (ផលិតសាច់) នោះទេ។ |
| Likert’s Scale (រង្វាស់ Likert) | ជាវិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់កម្រិតជាតួលេខក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដែលប្រើសម្រាប់វាស់កម្រិតនៃអាកប្បកិរិយា មតិយោបល់ ឬការពេញចិត្តរបស់អ្នកឆ្លើយតប ដោយបែងចែកជាកម្រិតពិន្ទុ (ឧទាហរណ៍៖ ១ ដល់ ៥ ពីកម្រិតទាបបំផុត ដល់ខ្ពស់បំផុត)។ | ដូចជាការចុចប៊ូតុងវាយតម្លៃសេវាកម្មនៅតាមធនាគារ ដែលមានរូបមុខញញឹម មុខធម្មតា និងមុខក្រៀមក្រំ ដើម្បីបង្ហាញពីកម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់អ្នក។ |
| Yearling (កូនគោអាយុមួយឆ្នាំ) | សត្វ (ជាពិសេសគោ ឬសេះ) ដែលមានអាយុចន្លោះពីមួយឆ្នាំ ទៅជិតពីរឆ្នាំ ដែលជាវ័យកំពុងលូតលាស់សាច់ដុំលឿន និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការចាប់ផ្តើមកម្មវិធីបំប៉នចំណីយកសាច់។ | ប្រៀបដូចជាក្មេងជំទង់ដែលកំពុងពេញវ័យលូតលាស់កម្ពស់និងរាងកាយលឿនបំផុត ដែលត្រូវការការហូបចុកនិងបំប៉នបានល្អ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
