បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាភាពធន់នឹងទឹកខ្សោយ និងការសឹកនៃជញ្ជាំងដីឥដ្ឋ (Adobe walls) នៅក្នុងតំបន់ដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង តាមរយៈការអភិវឌ្ឍកំបោរបូកខាងក្រៅដែលផ្សំពីដីឥដ្ឋលាយជ័រកៅស៊ូ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្កើតសមាមាត្រល្បាយផ្សេងៗគ្នានៃដីឥដ្ឋ ខ្សាច់ ជ័រកៅស៊ូ និងសូដ្យូមស៊ីលីកាត (Sodium silicate) ហើយបានវាយតម្លៃពួកវាដោយប្រើការធ្វើតេស្តរូបវន្ត និងមីក្រូរចនាសម្ព័ន្ធ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional clay plaster កំបោរបូកដីឥដ្ឋប្រពៃណី (មិនមានសារធាតុបន្ថែម) |
ចំណាយតិចបំផុត ងាយស្រួលរកវត្ថុធាតុដើម និងងាយស្រួលក្នុងការលាយឬបូក។ | មានភាពធន់នឹងទឹកភ្លៀងខ្សោយបំផុត ដែលធ្វើឱ្យជញ្ជាំងងាយសឹករិចរិលនិងខូចខាតយ៉ាងលឿននៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង។ | ជម្រៅនៃការសឹករិចរិល (Erosion depth) មានទំហំធំជាង ១៩.៥ សង់ទីម៉ែត្រ ក្រោយការធ្វើតេស្តបាញ់ទឹក។ |
| Rubber-clay plaster (20% rubber latex) កំបោរបូកដីឥដ្ឋលាយជ័រកៅស៊ូ (កម្រិត ២០%) |
ជួយកាត់បន្ថយការស្រូបទឹក និងបង្កើនភាពធន់នឹងទឹកភ្លៀងបានល្អជាងកំបោរប្រពៃណី។ | ជ័រកៅស៊ូងាយកកជាដុំ (Agglomeration) យ៉ាងលឿនក្នុងពេលលាយ ដែលធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការបូកលាបលើជញ្ជាំង។ | ជម្រៅនៃការសឹករិចរិលមានចន្លោះពី ២.៤ ទៅ ៨.១ សង់ទីម៉ែត្រ។ |
| Sodium silicate + rubber-clay plaster (10% rubber + 5% sodium silicate) កំបោរបូកដីឥដ្ឋលាយជ័រកៅស៊ូ និងសូដ្យូមស៊ីលីកាត (កៅស៊ូ ១០% + ស៊ីលីកាត ៥%) |
សូដ្យូមស៊ីលីកាតជួយរក្សាស្ថិរភាព pH ធ្វើឱ្យជ័រកៅស៊ូរាវល្អនិងងាយស្រួលបូក។ វាមានភាពធន់នឹងទឹកភ្លៀងខ្ពស់បំផុត និងកាត់បន្ថយរន្ធសរសៃឈាម (Capillary pores) បានយ៉ាងល្អ។ | តម្រូវឱ្យមានការថ្លឹងថ្លែងសមាមាត្រត្រឹមត្រូវ និងត្រូវការចំណាយលើការទិញសារធាតុគីមីសូដ្យូមស៊ីលីកាតបន្ថែម។ | ជម្រៅនៃការសឹករិចរិលមានត្រឹមតែ ១.២ សង់ទីម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់ការក្លែងធ្វើទឹកភ្លៀងរយៈពេល ៥០ ឆ្នាំ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុកដែលងាយរក និងសារធាតុគីមីមួយចំនួន ព្រមទាំងឧបករណ៍ពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់សម្រាប់វាយតម្លៃមីក្រូរចនាសម្ព័ន្ធ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ដី ខ្សាច់ទន្លេពីតំបន់នោះ និងទិន្នន័យទឹកភ្លៀងប្រចាំឆ្នាំរបស់ថៃ (១៨០០ មីលីម៉ែត្រ)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ណាស់ ដោយសារកម្ពុជាមានអាកាសធាតុត្រូពិចមូសុង មានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ហើយប្រភេទដីនៅតំបន់មួយចំនួនក៏មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា។ យ៉ាងណាក្តី ការធ្វើតេស្តលើប្រភេទដីជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា (ដូចជាដីនៅខេត្តបាត់ដំបង ឬកំពង់ឆ្នាំង) គឺនៅតែចាំបាច់ដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពល្អបំផុត។
បច្ចេកទេសបូកជញ្ជាំងនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពនៅប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសសម្រាប់ការសាងសង់តាមបែបធម្មជាតិ។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ជ័រកៅស៊ូនិងសូដ្យូមស៊ីលីកាតជាភ្នាក់ងាររក្សាស្ថិរភាព គឺជាដំណោះស្រាយប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ និងចីរភាព ដើម្បីពង្រឹងគុណភាពអគារដីឥដ្ឋនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Adobe (ឥដ្ឋដី/ជញ្ជាំងដី) | ជាប្រភេទសម្ភារៈសំណង់បុរាណដែលផ្សំពីដីឥដ្ឋលាយជាមួយខ្សាច់ និងទឹក រួចហាលថ្ងៃឱ្យស្ងួត ប្រើសម្រាប់សាងសង់ជញ្ជាំងផ្ទះ ប៉ុន្តែងាយរងការខូចខាតដោយសារទឹកភ្លៀង។ | ដូចជាការយកដីឥដ្ឋមកវាយធ្វើជាដុំឥដ្ឋហាលថ្ងៃ ដើម្បីធ្វើជញ្ជាំងផ្ទះនៅតាមជនបទ។ |
| Prevulcanized rubber latex (ជ័រកៅស៊ូដែលបានឆ្លងកាត់ប្រតិកម្មស៊ុលផួររួច) | ជាជ័រកៅស៊ូទឹកធម្មជាតិដែលត្រូវបានគេលាយជាមួយសារធាតុគីមី (ដូចជាស្ពាន់ធ័រ) រួចជាស្រេចដើម្បីបង្កើនភាពស្វិតនិងរឹងមាំមុននឹងយកទៅប្រើប្រាស់បន្ត។ | ដូចជាការយកទឹកជ័រកៅស៊ូទៅស្ងោរលាយថ្នាំឱ្យវាក្លាយជាកៅស៊ូដែលស្វិតល្អ មិនងាយដាច់ ទោះបីជានៅសភាពរាវក៏ដោយ។ |
| Sodium silicate (សូដ្យូមស៊ីលីកាត/កញ្ចក់រាវ) | ជាសារធាតុគីមីអសរីរាង្គមួយប្រភេទ ដែលនៅក្នុងការសិក្សានេះ គេប្រើវាដើម្បីទប់កម្រិតអាស៊ីត-បាស (pH) របស់ជ័រកៅស៊ូមិនឱ្យវាកកជាដុំក្នុងពេលលាយ និងជួយភ្ជាប់ភាគល្អិតដី។ | ប្រៀបដូចជាកាវទឹកម្យ៉ាងដែលជួយរក្សាទឹកជ័រកៅស៊ូកុំឱ្យខាប់កកលឿនពេក និងជួយស្អិតភ្ជាប់ដីឱ្យរឹងមាំ។ |
| Agglomeration (ការកកជាដុំ) | ជាបាតុភូតដែលភាគល្អិតតូចៗនៃជ័រកៅស៊ូបានផ្តុំនិងចាប់ផ្អឹបគ្នាក្លាយជាដុំធំៗយ៉ាងលឿន នៅពេលលាយជាមួយដីឥដ្ឋដែលមានជាតិអាស៊ីត ដែលធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការបូកលាប។ | ដូចជាទឹកដោះគោដែលយើងច្របាច់ក្រូចឆ្មារចូល ហើយវាកកផ្តុំគ្នាជាដុំៗអញ្ចឹងដែរ។ |
| Capillary absorption (ការស្រូបទឹកតាមរន្ធសរសៃឈាម/ការជ្រាបទឹក) | ជាដំណើរការដែលវត្ថុធាតុ (ដូចជាជញ្ជាំងដី) ស្រូបទាញយកជាតិទឹកតាមរន្ធតូចៗល្អិតៗដែលមាននៅក្នុងសាច់របស់វា ធ្វើឱ្យទឹកជ្រាបចូលខាងក្នុងបាន។ | ដូចជាការយកក្រដាសអនាម័យទៅប៉ះទឹក ហើយទឹកក៏សាយភាយជ្រាបចូលពេញក្រដាសនោះបន្តិចម្តងៗ។ |
| Porosimetry (ការវាស់រន្ធតូចៗ) | ជាបច្ចេកទេសវិភាគនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដើម្បីវាស់ទំហំនិងចំនួនរន្ធប្រហោងតូចៗនៅក្នុងសាច់នៃសម្ភារៈសំណង់ ដែលជួយបញ្ជាក់ពីសមត្ថភាពជ្រាបទឹករបស់វា។ | ដូចជាការប្រើឧបករណ៍ដើម្បីរាប់និងវាស់រន្ធនៅលើអេប៉ុង ដើម្បីដឹងថាតើវាអាចស្រូបទឹកបានកម្រិតណា។ |
| UTS spray test (ការធ្វើតេស្តបាញ់ទឹក UTS) | ជាវិធីសាស្ត្រធ្វើតេស្តសាកល្បងដោយប្រើម៉ាស៊ីនបាញ់ទឹកក្នុងសម្ពាធខ្លាំងទៅលើផ្ទៃជញ្ជាំងសិប្បនិម្មិត ដើម្បីត្រាប់តាមកម្លាំងទឹកភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងរយៈពេលច្រើនឆ្នាំ ដេីម្បីវាស់កម្រិតសឹក។ | ដូចជាការបាញ់ទឹកលាងឡានក្នុងកម្លាំងខ្លាំង ទៅលើដុំឥដ្ឋដើម្បីមើលថាវានឹងសឹករិចរិលកម្រិតណា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
