បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះពិនិត្យមើលថាតើការអនុវត្តគោលនយោបាយលក់ភាគហ៊ុនរតនាគារ (Treasury stock) របស់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជីនៅក្នុងទីផ្សារមូលបត្រនៃប្រទេសថៃ (SET) មានផលប៉ះពាល់យ៉ាងណាទៅលើសាច់ប្រាក់ងាយស្រួល (Liquidity) នៃភាគហ៊ុនរបស់ពួកគេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណដោយប្រមូលនិងវិភាគទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំពីក្រុមហ៊ុនចុះបញ្ជីចាប់ពីខែមករា ឆ្នាំ២០១០ ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Multiple Regression using Quoted Bid-Ask Spread (QSPREAD) ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណដោយប្រើប្រាស់គម្លាតតម្លៃដកស្រង់ (QSPREAD) |
ងាយស្រួលក្នុងការគណនាដោយផ្ទាល់ពីតម្លៃស្នើលក់និងតម្លៃស្នើទិញពេលបិទទីផ្សារ។ វាបង្ហាញពីគម្លាតតម្លៃជារូបិយប័ណ្ណពិតប្រាកដ។ | មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសមាមាត្រនៃគម្លាតធៀបនឹងតម្លៃភាគហ៊ុនរៀងៗខ្លួននោះទេ ដែលអាចធ្វើឱ្យមានភាពលម្អៀងរវាងភាគហ៊ុនតម្លៃទាបនិងខ្ពស់។ | អថេរអាចពន្យល់ពីបម្រែបម្រួលនៃ QSPREAD បានប្រមាណ ៥០.៥៤% (R-square) ដោយបង្ហាញថាការលក់ភាគហ៊ុនត្រលប់មកវិញធ្វើឱ្យគម្លាតនេះកើនឡើង។ |
| Multiple Regression using Relative Spread (RSPREAD) ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណដោយប្រើប្រាស់គម្លាតតម្លៃធៀប (RSPREAD) |
ធ្វើស្តង់ដារនីយកម្មគម្លាតតម្លៃដោយចែកនឹងតម្លៃមធ្យម ធ្វើឱ្យងាយស្រួលក្នុងការប្រៀបធៀបសាច់ប្រាក់ងាយស្រួលរវាងភាគហ៊ុនដែលមានតម្លៃខុសៗគ្នា។ | ការគណនាមានភាពស្មុគស្មាញជាងបន្តិច ហើយនៅក្នុងសំណុំទិន្នន័យនៃការសិក្សានេះ វាពន្យល់ពីបម្រែបម្រួលបានតិចតួចជាង។ | អថេរអាចពន្យល់ពីបម្រែបម្រួលនៃ RSPREAD បានត្រឹមតែ ៨.០៦% ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែនៅតែបង្ហាញទំនាក់ទំនងជាវិជ្ជមានយ៉ាងសំខាន់រវាងការលក់ភាគហ៊ុននិងការថយចុះសាច់ប្រាក់ងាយស្រួល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ (Secondary Data) ពីទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ ដូច្នេះការចំណាយលើផ្នែករឹង (Hardware) មានកម្រិតទាប ប៉ុន្តែទាមទារការចូលប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុ និងកម្មវិធីស្ថិតិ។
ទិន្នន័យនៃការសិក្សានេះត្រូវបានប្រមូលផ្តុំទាំងស្រុងពីក្រុមហ៊ុនចំនួន ៣២ នៅក្នុងទីផ្សារមូលបត្រនៃប្រទេសថៃ (SET) ចន្លោះឆ្នាំ ២០១០ ដល់ ២០១៥។ សម្រាប់បរិបទប្រទេសកម្ពុជា ទីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា (CSX) នៅមានទំហំតូច និងមានទំហំជួញដូរទាបនៅឡើយ ដូច្នេះប្រតិកម្មរបស់វិនិយោគិន និងផលប៉ះពាល់លើសាច់ប្រាក់ងាយស្រួលអាចមានភាពខុសគ្នាពីទីផ្សារដែលចាស់ទុំដូចជាប្រទេសថៃ។
ទោះបីជាទីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជានៅក្មេងខ្ចី ប៉ុន្តែវិធីសាស្ត្រ និងការរកឃើញនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយនាពេលអនាគត។
ជារួម ក្របខ័ណ្ឌនៃការស្រាវជ្រាវនេះផ្តល់ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏ល្អមួយសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាក្នុងការអនុវត្តតាម នៅពេលដែលទីផ្សារ CSX មានទិន្នន័យប្រតិបត្តិការទិញលក់ភាគហ៊ុនរតនាគារគ្រប់គ្រាន់នាពេលអនាគត។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Treasury stock | ភាគហ៊ុនដែលក្រុមហ៊ុនបានបោះផ្សាយលក់រួចហើយ ប៉ុន្តែត្រូវបានក្រុមហ៊ុននោះទិញត្រលប់ពីទីផ្សារមកកាន់កាប់វិញ ដើម្បីកាត់បន្ថយចំនួនភាគហ៊ុនដែលកំពុងចរាចរនៅក្នុងទីផ្សារ ឬរង់ចាំលក់ចេញនៅពេលក្រោយ។ | ដូចជាហាងនំប៉័ងមួយដែលសម្រេចចិត្តទិញនំប៉័ងខ្លួនឯងពីទីផ្សារមកទុកសិន ដើម្បីកាត់បន្ថយនំប៉័ងដែលនៅសល់ និងធ្វើឱ្យនំប៉័ងមានតម្លៃថ្លៃជាងមុន។ |
| Liquidity | កម្រិតនៃភាពងាយស្រួលនិងល្បឿនដែលភាគហ៊ុនឬទ្រព្យសកម្មណាមួយអាចត្រូវបានទិញឬលក់នៅលើទីផ្សារដោយមិនធ្វើឱ្យមានការប្រែប្រួលតម្លៃខ្លាំង។ | ដូចជាមាសដែលអ្នកអាចយកទៅលក់យកលុយវិញនៅហាងណាក៏បានភ្លាមៗ ធៀបនឹងផ្ទះដែលត្រូវចំណាយពេលរាប់ខែទើបអាចលក់ចេញបាន។ |
| Bid-ask spread | គម្លាតរវាងតម្លៃខ្ពស់បំផុតដែលអ្នកទិញព្រមទិញ (Bid) និងតម្លៃទាបបំផុតដែលអ្នកលក់ព្រមលក់ (Ask) ដែលគម្លាតនេះត្រូវបានប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់ពីសាច់ប្រាក់ងាយស្រួលនៅក្នុងទីផ្សារ។ | ដូចជាគម្លាតរវាងតម្លៃទិញចូលនិងលក់ចេញនៅកន្លែងប្តូរប្រាក់ បើគម្លាតនេះកាន់តែតូច មានន័យថាការទិញលក់កំពុងមានសកម្មភាពយ៉ាងមមាញឹកនិងងាយស្រួល។ |
| Multiple regression analysis | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីស្វែងយល់និងវាស់ស្ទង់ពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរឯករាជ្យពីរឬច្រើន និងអថេរអាស្រ័យមួយ ដើម្បីទស្សន៍ទាយពីលទ្ធផលឬការប្រែប្រួលណាមួយ។ | ដូចជាការគណនារកមើលថាតើកត្តាអាកាសធាតុ ជី និងទឹក នីមួយៗចូលរួមចំណែកប៉ុន្មានភាគរយក្នុងការធ្វើឱ្យដំណាំមួយដើមលូតលាស់បានល្អ។ |
| Free cash flow theory | ទ្រឹស្តីហិរញ្ញវត្ថុដែលលើកឡើងថា ក្រុមហ៊ុនដែលមានសាច់ប្រាក់សល់ច្រើនបន្ទាប់ពីទូទាត់ចំណាយប្រតិបត្តិការរួច គួរតែបង្វិលប្រាក់នោះទៅឱ្យម្ចាស់ភាគហ៊ុនវិញ ជាជាងយកទៅវិនិយោគលើគម្រោងដែលមិនមានផលចំណេញដើម្បីតែកិត្តិយសអ្នកគ្រប់គ្រង។ | ដូចជារដ្ឋាភិបាលមានថវិកាសល់ពីការចំណាយ ហើយសម្រេចចិត្តចែកលុយនោះទៅប្រជាជនវិញ ជាជាងយកទៅសាងសង់ស្ពាននៅកន្លែងដែលគ្មានអ្នកឆ្លងកាត់។ |
| Signaling theory | ទ្រឹស្តីដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលក្រុមហ៊ុនប្រើប្រាស់សកម្មភាពហិរញ្ញវត្ថុ (ដូចជាការទិញភាគហ៊ុនត្រលប់) ជាសញ្ញាដើម្បីបញ្ជូនព័ត៌មានវិជ្ជមានដែលលាក់កំបាំងពីខាងក្នុងក្រុមហ៊ុន ទៅកាន់អ្នកវិនិយោគនៅខាងក្រៅ។ | ដូចជាសិស្សម្នាក់ដែលចុះឈ្មោះរៀនមុខវិជ្ជាពិបាកៗ ដើម្បីបង្ហាញប្រាប់សាកលវិទ្យាល័យថាខ្លួនពិតជាសិស្សពូកែមែន ទោះបីជាមិនបាច់និយាយប្រាប់ផ្ទាល់ក៏ដោយ។ |
| Volatility | កម្រិតនៃបំរែបំរួលទំហំនៃតម្លៃភាគហ៊ុន ឬទីផ្សារក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ ដែលជាទូទៅត្រូវបានចាត់ទុកជារង្វាស់នៃហានិភ័យ។ | ដូចជារលកសមុទ្រ បើអាកាសធាតុអាក្រក់រលកនឹងបោកបក់ឡើងចុះខ្លាំង (ប្រែប្រួលខ្លាំង) ប៉ុន្តែបើអាកាសធាតុល្អរលកនឹងស្ងប់ស្ងាត់ (ប្រែប្រួលតិច)។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
