បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម និងភាពទន់ខ្សោយក្នុងការអនុវត្តគណនេយ្យទ្រព្យសកម្មអរូបីនៅក្នុងសហគ្រាសវៀតណាម ដោយផ្អែកលើការវាយតម្លៃរបស់អ្នកជំនាញផ្នែកគណនេយ្យ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណតាមរយៈការស្ទង់មតិ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យគណនេយ្យដើម្បីធ្វើការវិភាគពិពណ៌នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Vietnamese Accounting Standard (VAS 04) ស្តង់ដារគណនេយ្យវៀតណាម (VAS 04) |
ងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់អាជីវកម្មក្នុងស្រុក និងផ្អែកលើតម្លៃដើម (Historical Cost) ដែលមិនសូវមានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការគណនា។ | មិនបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពតាំងពីឆ្នាំ ២០០១ មិនរាប់បញ្ចូលការខាតបង់តម្លៃ (Impairment loss) និងធ្វើឱ្យព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុមិនច្បាស់លាស់។ | ៧២.៧៣% នៃអ្នកជំនាញចាត់ទុកថាប្រព័ន្ធបទប្បញ្ញត្តិហួសសម័យនេះជាឧបសគ្គដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។ |
| International Accounting Standards (IAS 38 & IAS 36) ស្តង់ដារគណនេយ្យអន្តរជាតិ (IAS 38 និង IAS 36) |
ផ្តល់ព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុច្បាស់លាស់ តម្លាភាព ឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លៃពិតប្រាកដ និងមានការទទួលស្គាល់ជាសកលសម្រាប់ការរួមបញ្ចូលអន្តរជាតិ។ | ទាមទារចំណេះដឹង និងជំនាញខ្ពស់ពីគណនេយ្យករ ព្រមទាំងត្រូវការចំណាយពេលវេលា និងថវិកាច្រើនក្នុងការបណ្តុះបណ្តាល។ | ជាដំណោះស្រាយចម្បងដែលអ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកជំនាញស្នើឱ្យយកមកជំនួសប្រព័ន្ធចាស់ជាបន្ទាន់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផ្លាស់ប្តូរ និងអនុវត្តស្តង់ដារគណនេយ្យអន្តរជាតិទាមទារការវិនិយោគយ៉ាងខ្លាំងលើធនធានមនុស្ស និងការកែទម្រង់ស្ថាប័ន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យពីការស្ទង់មតិលើអ្នកជំនាញគណនេយ្យចំនួនតែ ៤៤ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលចាត់ទុកថាជាទំហំសំណាកតូចមួយ។ ទោះយ៉ាងណាក្តី ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលប្រឈមនឹងបញ្ហាកង្វះជំនាញ និងច្បាប់ហួសសម័យ ដែលស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងបរិបទនៃប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។
លទ្ធផល និងអនុសាសន៍នៃការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកជាគំរូអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ទិដ្ឋភាពគណនេយ្យនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការរៀនសូត្រពីបញ្ហាប្រឈមរបស់វៀតណាម អាចជួយកម្ពុជាពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ស្តង់ដារអន្តរជាតិ ដែលនឹងជួយលើកកម្ពស់តម្លាភាព និងទាក់ទាញវិនិយោគិនបរទេសកាន់តែច្រើន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Intangible Assets (ទ្រព្យសកម្មអរូបី) | ធនធានដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចដល់ក្រុមហ៊ុន ប៉ុន្តែមិនមានរូបរាងជារូបវន្ត ដូចជាកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ប៉ាតង់ កម្មវិធីកុំព្យូទ័រ និងម៉ាកសញ្ញាជាដើម។ | ដូចជាកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ឬចំណេះដឹងរបស់អ្នក ដែលអ្នកមិនអាចមើលឃើញ ឬប៉ះបាន ប៉ុន្តែវាមានតម្លៃអាចរកលុយឱ្យអ្នកបាន។ |
| Amortization (រំលស់/ការកាត់រំលស់) | ដំណើរការនៃការបែងចែក និងកាត់បន្ថយតម្លៃដើមនៃទ្រព្យសកម្មអរូបីជាប្រចាំ ទៅតាមអាយុកាលប្រើប្រាស់ដែលរំពឹងទុករបស់វា ដើម្បីកត់ត្រាជាចំណាយក្នុងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ។ | ដូចជាការទិញសំបុត្ររថភ្លើងប្រចាំឆ្នាំតម្លៃ ១២០ ដុល្លារ ហើយអ្នកចាត់ទុកថាអ្នកចំណាយអស់ ១០ ដុល្លារក្នុងមួយខែដើម្បីជិះវា។ |
| Goodwill (កេរ្តិ៍ឈ្មោះអាជីវកម្ម/គុណតម្លៃអាជីវកម្ម) | តម្លៃលើសដែលក្រុមហ៊ុនមួយយល់ព្រមបង់នៅពេលទិញក្រុមហ៊ុនមួយទៀត ដោយសារតែកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ ទំនាក់ទំនងអតិថិជន ឬទីតាំងអំណោយផល ដែលមិនអាចកត់ត្រាជាទ្រព្យសកម្មដាច់ដោយឡែកបាន។ | ដូចជាការទិញហាងកាហ្វេមួយក្នុងតម្លៃថ្លៃជាងតម្លៃតុ និងម៉ាស៊ីនឆុងកាហ្វេនៅក្នុងហាង ដោយសារតែហាងនោះមានម៉ូយប្រចាំច្រើនរួចទៅហើយ។ |
| Impairment of Assets (ការធ្លាក់ចុះតម្លៃទ្រព្យសកម្ម) | ការកត់ត្រាពីការថយចុះតម្លៃនៃទ្រព្យសកម្មណាមួយ នៅពេលដែលតម្លៃដែលអាចទទួលបានមកវិញ (Recoverable amount) របស់វា ទាបជាងតម្លៃដែលកំពុងកត់ត្រាក្នុងបញ្ជីគណនេយ្យ (Carrying amount)។ | ដូចជាការទិញទូរស័ព្ទថ្មីតម្លៃ ១០០០ ដុល្លារ ប៉ុន្តែខែក្រោយវាខូចអេក្រង់ ធ្វើឱ្យតម្លៃដែលអ្នកអាចលក់ចេញវិញបានធ្លាក់ចុះសល់ត្រឹមតែ ៤០០ ដុល្លារ។ |
| Historical Cost (តម្លៃដើម/ថ្លៃដើមប្រវត្តិសាស្ត្រ) | គោលការណ៍គណនេយ្យដែលតម្រូវឱ្យកត់ត្រាទ្រព្យសកម្មក្នុងតម្លៃដើមពិតប្រាកដដែលបានចំណាយទិញនៅពេលដំបូង ដោយមិនគិតពីការប្រែប្រួលតម្លៃទីផ្សារនាពេលបច្ចុប្បន្ននោះទេ។ | ដូចជាការកត់ត្រាទុកថាផ្ទះអ្នកទិញតម្លៃ ៥ ម៉ឺនដុល្លារកាលពី ១០ ឆ្នាំមុន ទោះបីជាពេលនេះវាអាចលក់បានតម្លៃ ១០ ម៉ឺនដុល្លារក៏ដោយ។ |
| Fair Value (តម្លៃសមរម្យ/តម្លៃទីផ្សារជាក់ស្តែង) | តម្លៃប៉ាន់ស្មាននៃទ្រព្យសកម្មដែលភាគីទាំងពីរ (អ្នកទិញ និងអ្នកលក់) យល់ព្រមធ្វើប្រតិបត្តិការទិញលក់ដោយស្ម័គ្រចិត្តនៅក្នុងទីផ្សារប្រកួតប្រជែងនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ | ដូចជាតម្លៃមាសនៅថ្ងៃនេះដែលអ្នកអាចយកទៅលក់បានភ្លាមៗនៅតាមទីផ្សារ មិនមែនជាតម្លៃដែលអ្នកទិញកាលពីឆ្នាំមុនទេ។ |
| International Accounting Standards / IAS (ស្តង់ដារគណនេយ្យអន្តរជាតិ) | គោលការណ៍ និងវិធានគណនេយ្យរួមមួយដែលត្រូវបានអនុម័តជាអន្តរជាតិ ដើម្បីធានាថារបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុននៅជុំវិញពិភពលោកមានតម្លាភាព ភាពត្រឹមត្រូវ និងអាចយកមកប្រៀបធៀបគ្នាបាន។ | ដូចជាច្បាប់ចរាចរណ៍អន្តរជាតិ ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកបើកបរគ្រប់ប្រទេសឈប់នៅពេលភ្លើងស្តុបពណ៌ក្រហមដូចៗគ្នា ដើម្បីកុំឱ្យមានការភាន់ច្រឡំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
