បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាពីផលប៉ះពាល់នៃការបិទសាខាធនាគារនៅតាមតំបន់ជនបទក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី និងរបៀបដែលអ្នកស្រុកសម្របខ្លួនទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរក្នុងការទទួលបានសេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំថ្ងៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការស្ទង់មតិលើគ្រួសារចំនួន ២០០០ នៅក្នុងទីក្រុងជនបទចំនួនប្រាំមួយក្នុងរដ្ឋ New South Wales និង Queensland ដែលទើបតែបាត់បង់សាខាធនាគារចុងក្រោយរបស់ពួកគេ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| EFTPOS (Electronic Funds Transfer Point of Sale) ការទូទាត់ប្រាក់តាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកនៅកន្លែងលក់ |
មានភាពងាយស្រួល ចំណាយទាប និងអាចដាក់ឱ្យដំណើរការបាននៅតាមតំបន់ទីប្រជុំជនតូចៗដែលមិនមានលទ្ធភាពថែរក្សាម៉ាស៊ីន ATM។ | ទាមទារឱ្យមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបណ្តាញទូរគមនាគមន៍ និងឧបករណ៍នៅតាមហាងទំនិញដែលអាចអោយអតិថិជនដកប្រាក់បាន។ | ៤៣% នៃអ្នកឆ្លើយតបបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធនេះដើម្បីដកសាច់ប្រាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាមធ្យោបាយពេញនិយមទី២បន្ទាប់ពីការដកប្រាក់ផ្ទាល់នៅបញ្ជរ។ |
| ATMs (Automated Teller Machines) ម៉ាស៊ីនដកប្រាក់ស្វ័យប្រវត្តិ |
ផ្តល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការដកប្រាក់ ស្វ័យប្រវត្តិកម្ម និងអាចប្រតិបត្តិការបាន២៤ម៉ោង។ | មានតម្លៃខ្ពស់ក្នុងការថែទាំ ត្រូវការបរិមាណប្រតិបត្តិការច្រើនដើម្បីទទួលបានផលចំណេញ ទើបមិនសូវមាននៅតាមសហគមន៍ជនបទដាច់ស្រយាល។ | ៣៨% នៃអ្នកឆ្លើយតបនៅតែបន្តប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន ATM សម្រាប់ការដកប្រាក់ ទោះបីជាមានការបិទសាខាធនាគារក៏ដោយ។ |
| Credit Unions / Community Banks សហគរណ៏ឥណទាន និងធនាគារសហគមន៍ |
បំពេញតម្រូវការសេវាកម្មទល់មុខ (Face-to-face) ជួយរក្សាលំហូរសាច់ប្រាក់នៅក្នុងសហគមន៍ និងផ្តល់សេវាប្រាក់កម្ចីដល់ប្រជាជនមូលដ្ឋាន។ | ទាមទារឱ្យមានដើមទុនពីសហគមន៍ ការបណ្តុះបណ្តាល និងសមត្ថភាពសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីគាំទ្រឱ្យស្ថាប័នអាចដំណើរការបានយូរអង្វែង។ | សហគរណ៏ឥណទានផ្តល់សេវាប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុរហូតដល់ ២៤% នៃទិន្នន័យសរុប និងមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជំនួសធនាគារធំៗ។ |
| giroPost (Post Office Agency) សេវាទីភ្នាក់ងារប្រៃសណីយ៍ |
ប្រើប្រាស់បណ្តាញប្រៃសណីយ៍ដែលមានស្រាប់ដើម្បីផ្តល់សេវាដកប្រាក់មូលដ្ឋាន និងការបង់វិក្កយបត្រ។ | ខ្វះខាតសេវាធនាគារសម្រាប់អាជីវកម្ម និងមិនសូវមានការផ្សព្វផ្សាយទូលំទូលាយពីធនាគារជាដៃគូ។ | មានអត្រាប្រើប្រាស់ទាបបំផុត ពោលគឺត្រឹមតែ ៤.៤៩% នៃអ្នកប្រើប្រាស់ប៉ុណ្ណោះដែលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធនេះដើម្បីដកប្រាក់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីតម្លៃហិរញ្ញវត្ថុជាក់លាក់ក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធសេវាជំនួសទាំងនេះទេ ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការចូលរួមរបស់សហគមន៍។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងជនបទចំនួន៦ ក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី តាមរយៈការស្ទង់មតិលើកាតប៉ុស្តាល់ ដោយមានទំនោរទៅរកមនុស្សចាស់ (អាយុ ៥០-៥៩ ឆ្នាំ) និងគ្រួសារដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប។ បរិបទនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាកម្ពុជាមានប្រជាជនវ័យក្មេងច្រើនក៏ដោយ ប៉ុន្តែបញ្ហានៃការទទួលបានសេវាហិរញ្ញវត្ថុ និងគម្លាតចំណេះដឹងផ្នែកឌីជីថល (Digital Literacy) នៅតាមសហគមន៍ជនបទគឺមានភាពស្រដៀងគ្នា។
របកគំហើញនៃការសិក្សានេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រពង្រីកបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ (Financial Inclusion) ដល់តំបន់ដាច់ស្រយាល។
ទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យាអាចផ្តល់ដំណោះស្រាយបានច្រើន ប៉ុន្តែវត្តមានសេវាទល់មុខ (Face-to-face services) តាមរយៈភ្នាក់ងារក្នុងស្រុក នៅតែជាតម្រូវការមិនអាចខ្វះបានក្នុងការកសាងទំនុកចិត្តដល់ប្រជាជនកម្ពុជានៅតំបន់ជនបទ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Rationalisation | ដំណើរការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធឡើងវិញរបស់ធនាគារដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយប្រតិបត្តិការ ដែលនៅក្នុងឯកសារនេះសំដៅជាពិសេសលើការសម្រេចចិត្តបិទសាខាធនាគារដែលមិនសូវមានប្រាក់ចំណេញនៅតាមតំបន់ជនបទ។ | ដូចជាការបិទតូបលក់ដូរតូចៗដែលមិនសូវមានម៉ូយ រួចងាកមកបើកហាងធំមួយនៅទីប្រជុំជនដើម្បីចំណេញលុយនិងកាត់បន្ថយការចំណាយ។ |
| EFTPOS | ប្រព័ន្ធទូទាត់ប្រាក់តាមអេឡិចត្រូនិកនៅតាមកន្លែងលក់ទំនិញ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអតិថិជនប្រើប្រាស់កាតធនាគារដើម្បីទិញទំនិញ ឬស្នើសុំដកសាច់ប្រាក់ដោយផ្ទាល់ពីគណនីរបស់ពួកគេនៅពេលទូទាត់ប្រាក់នៅតាមហាងទំនិញ។ | ដូចជាការយកកាតធនាគារទៅកាត់លុយនៅម៉ាស៊ីនតាមផ្សារទំនើប ឬហាងកាហ្វេ ជំនួសឱ្យការឱ្យលុយសុទ្ធ។ |
| giroPost | បណ្តាញសេវាកម្មដែលបង្កើតឡើងដោយប្រៃសណីយ៍អូស្ត្រាលី (Australia Post) ដែលផ្តល់សេវាប្រតិបត្តិការធនាគារជាមូលដ្ឋាន (ដូចជាការដាក់ប្រាក់ ដកប្រាក់ និងបង់វិក្កយបត្រ) ក្នុងនាមស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលជាដៃគូ។ | ដូចជាការយកប្រៃសណីយ៍កម្ពុជាធ្វើជាកន្លែងដកលុយ ឬបង់លុយទឹកភ្លើង ជំនួសឱ្យការធ្វើដំណើរទៅធនាគារផ្ទាល់។ |
| Community banking | ទម្រង់នៃសេវាធនាគារដែលប្រតិបត្តិការតាមរយៈការចូលរួមទុននិងសហការពីប្រជាជនក្នុងសហគមន៍ ដោយធនាគារធំផ្តល់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការបណ្តុះបណ្តាល ខណៈសហគមន៍ត្រូវផ្តល់ទីតាំងនិងបុគ្គលិកបម្រើការ។ | ដូចជាអ្នកភូមិប្រមូលលុយគ្នាពាក់កណ្តាល ហើយឱ្យក្រុមហ៊ុនធនាគារចេញពាក់កណ្តាល ដើម្បីបើកធនាគារមួយសម្រាប់បម្រើអ្នកក្នុងភូមិខ្លួនឯង។ |
| Rural Transaction Centres (RTCs) | មជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់សេវាចម្រុះនៅតំបន់ជនបទដែលគាំទ្រថវិកាដោយរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីផ្តល់សេវាធនាគារ សេវាប្រៃសណីយ៍ និងសេវាសុខាភិបាលក្នុងទីតាំងតែមួយ សម្រាប់សហគមន៍តូចៗដែលគ្មានសេវាទាំងនេះ។ | ដូចជាសាលាឃុំដែលមានបញ្ជរអាចឱ្យអ្នកភូមិដកលុយផង ផ្ញើសំបុត្រផង និងសុំលិខិតស្នាមរដ្ឋបាលផ្សេងៗផងនៅកន្លែងតែមួយ។ |
| Credit union | សហគរណ៏ឥណទាន ឬសហគមន៍ឥណទាន ជាស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលគ្រប់គ្រងដោយសមាជិកផ្ទាល់ មិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញជាធំ និងផ្តល់សេវាប្រាក់កម្ចីព្រមទាំងការសន្សំដល់សមាជិកក្នុងអត្រាការប្រាក់សមរម្យ។ | ដូចជាតុងទីនដែលមានច្បាប់ទម្លាប់ត្រឹមត្រូវ ដែលសមាជិកទាំងអស់យកលុយមកសន្សំរួមគ្នា ហើយអាចខ្ចីទៅវិញក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាបជាងធនាគារពាណិជ្ជ។ |
| Information transfer technology (ITT) | បច្ចេកវិទ្យាដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ការបញ្ជូនទិន្នន័យនិងព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល ដែលជាកត្តាជំរុញឱ្យមានសេវាធនាគារតាមអ៊ីនធឺណិត ទូរស័ព្ទ និងម៉ាស៊ីនស្វ័យប្រវត្តិផ្សេងៗ។ | ដូចជាផ្លូវហាយវ៉េអរូបីមួយដែលជួយបញ្ជូនលុយនិងទិន្នន័យពីគណនីមួយទៅគណនីមួយទៀតក្នុងមួយប៉ព្រិចភ្នែក។ |
| Mortgage originator | ស្ថាប័ន ឬក្រុមហ៊ុនដែលដើរតួជាអ្នករៀបចំ និងផ្តល់ប្រាក់កម្ចីទិញផ្ទះ ឬអចលនទ្រព្យដល់អតិថិជន ដោយពួកគេជាអ្នកវាយតម្លៃនិងអនុម័តកម្ចីជាបឋមមុននឹងលក់កម្ចីនោះបន្តទៅឱ្យស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុធំៗផ្សេងទៀត។ | ដូចជាភ្នាក់ងារកណ្តាលដែលរៀបចំឯកសារឱ្យអ្នកខ្ចីលុយទិញផ្ទះបានលឿន ដោយមិនចាំបាច់ទៅតម្រង់ជួរនៅធនាគារផ្ទាល់។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
