បញ្ហា (The Problem)៖ ម៉ូដែលប្រពៃណី Black-Scholes សន្មត់ថាភាពប្រែប្រួលនៃតម្លៃភាគហ៊ុនមានលក្ខណៈថេរ ដែលមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងបានត្រឹមត្រូវពីភាពខុសគ្នារវាងភាពប្រែប្រួលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភាពប្រែប្រួលដែលបង្កប់ន័យនៅក្នុងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុជាក់ស្តែងនោះទេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់ម៉ូដែលឌីណាមិក Anh-Inoue ដែលមានប៉ារ៉ាម៉ែត្រនៃការចងចាំ ដើម្បីធ្វើការប៉ាន់ស្មានភាពប្រែប្រួលលើទិន្នន័យបិទផ្សារប្រចាំថ្ងៃចំនួន ៩០ ថ្ងៃ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Black-Scholes Model ម៉ូដែល Black-Scholes (ការប៉ាន់ស្មានភាពប្រែប្រួលតាមបែបប្រពៃណី) |
សាមញ្ញ និងងាយស្រួលប្រើប្រាស់សម្រាប់ការវាយតម្លៃជម្រើស (Option pricing) ដោយប្រើទិន្នន័យបិទផ្សារតែមួយថ្ងៃ (Time lag 1 day) ដែលនិយមប្រើដោយអ្នកអនុវត្តទូទៅ។ | សន្មត់ថាភាពប្រែប្រួលមានលក្ខណៈថេរ ដែលមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិតនៃទីផ្សារជាក់ស្តែង និងមិនមានសមត្ថភាពចាប់យកចលនាការចងចាំ (Memory) នៃទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុឡើយ។ | ផ្តល់តម្លៃប៉ាន់ស្មានភាពប្រែប្រួលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ (HV) ជាមធ្យមត្រឹមតែ ៨,៨៤% ប៉ុណ្ណោះ ដែលជាទូទៅទាបជាងភាពប្រែប្រួលដែលបង្កប់ន័យ (IV) ក្នុងទីផ្សារពិត។ |
| Anh-Inoue Dynamic Model ម៉ូដែលឌីណាមិក Anh-Inoue |
អាចបែងចែកដាច់ពីគ្នារវាងភាពប្រែប្រួលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ (HV) និងភាពប្រែប្រួលដែលបង្កប់ន័យ (IV) ព្រមទាំងមានប៉ារ៉ាម៉ែត្របន្ថែម (p និង q) ដើម្បីចាប់យកឥទ្ធិពលនៃការចងចាំទីផ្សារ។ | ទាមទារការគណនាស្មុគស្មាញជាងមុន ដោយត្រូវប្រើវិធីសាស្ត្រការ៉េអប្បបរមាមិនលីនេអ៊ែរ (Nonlinear least squares) ដើម្បីស្វែងរកតម្លៃប៉ាន់ស្មាននៃប៉ារ៉ាម៉ែត្រនីមួយៗ។ | ផ្តល់តម្លៃប៉ាន់ស្មានភាពប្រែប្រួលបង្កប់ន័យ (Implied Volatility) កាន់តែសុក្រឹតជាមធ្យម ៩,៧១% ជាមួយនឹងកម្រិតលំអៀងមធ្យម (ARN) ត្រឹមតែ ០,៣៨៧៥ ប៉ុណ្ណោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីតម្រូវការផ្នែករឹង (Hardware) នោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារនូវកម្មវិធីដែលអាចគណនាសមីការគណិតវិទ្យាស្មុគស្មាញបាន។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យសន្ទស្សន៍ Straits Times Index (STI) នៃទីផ្សារមូលបត្រប្រទេសសិង្ហបុរី (SGX) ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ២០០៤ ដល់ ២០០៥ ដែលជាទីផ្សារអភិវឌ្ឍន៍និងមានសន្ទនីយភាពខ្ពស់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលទីផ្សារមូលបត្រ (CSX) ទើបតែចាប់ផ្តើមនិងមានទំហំតូច លក្ខណៈនៃការប្រែប្រួលនិងការចងចាំទីផ្សារអាចនឹងមានសភាពខុសគ្នាស្រឡះ ដែលទាមទារឱ្យមានការតម្រូវប៉ារ៉ាម៉ែត្រសាជាថ្មី។
ម៉ូដែលឌីណាមិកនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់អ្នកវិភាគហិរញ្ញវត្ថុ និងស្ថាប័នគ្រប់គ្រងហានិភ័យនៅកម្ពុជា ក្នុងការវាយតម្លៃនិន្នាការទីផ្សារឱ្យកាន់តែច្បាស់លាស់។
ការផ្លាស់ប្តូរពីការសន្មត់ភាពប្រែប្រួលថេរទៅជាការប្រើប្រាស់ម៉ូដែលឌីណាមិកដែលមានការចងចាំ នឹងជួយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាឱ្យមានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងហានិភ័យដែលរឹងមាំ និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិតជាក់ស្តែងបានល្អជាងមុន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Historical Volatility (ភាពប្រែប្រួលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ) | ជារង្វាស់នៃភាពញឹកញាប់ និងទំហំនៃការប្រែប្រួលតម្លៃភាគហ៊ុនក្នុងអតីតកាល ដោយគណនាផ្អែកលើទិន្នន័យតម្លៃជាក់ស្តែងដែលបានកើតឡើងរួច។ | ដូចជាការមើលកំណត់ត្រាអាកាសធាតុពីខែមុន ដើម្បីដឹងថាអាកាសធាតុនៅតំបន់នោះប្រែប្រួលខ្លាំងប៉ុណ្ណា។ |
| Implied Volatility (ភាពប្រែប្រួលដែលបង្កប់ន័យ) | ជាការរំពឹងទុករបស់ទីផ្សារចំពោះភាពប្រែប្រួលនៃតម្លៃភាគហ៊ុននាពេលអនាគត ដែលទាញចេញពីរូបមន្តគណនាតម្លៃនៃជម្រើស (Option pricing) ដូចជាម៉ូដែល Black-Scholes ជាដើម។ | ដូចជាការមើលតម្លៃធានារ៉ាប់រងបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីទាយថាតើមនុស្សគិតថាអនាគតនឹងមានហានិភ័យកម្រិតណា។ |
| Black-Scholes model (ម៉ូដែល Black-Scholes) | ជាសមីការគណិតវិទ្យាដ៏ល្បីល្បាញមួយដែលប្រើសម្រាប់គណនាតម្លៃទ្រឹស្តីនៃឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុប្រភេទជម្រើស (Options) ដោយសន្មត់ថាភាពប្រែប្រួលមានលក្ខណៈថេរ។ | ដូចជារូបមន្តស្តង់ដារមួយសម្រាប់វាយតម្លៃថាតើសំបុត្រឆ្នោតមួយសន្លឹកគួរមានតម្លៃប៉ុន្មាន ដោយផ្អែកលើឱកាសឈ្នះនិងពេលវេលាសេសសល់។ |
| European calls and puts (ជម្រើសទិញនិងលក់ប្រភេទអឺរ៉ុប) | ជាកិច្ចសន្យាហិរញ្ញវត្ថុដែលផ្តល់សិទ្ធិ (តែមិនតម្រូវ) ឱ្យអ្នកទិញធ្វើការទិញ (Call) ឬលក់ (Put) ទ្រព្យសកម្មណាមួយក្នុងតម្លៃដែលបានព្រមព្រៀងគ្នា ប៉ុន្តែអាចអនុវត្តសិទ្ធិនេះបានតែនៅថ្ងៃផុតកំណត់ប៉ុណ្ណោះ។ | ដូចជាការកក់ប្រាក់ទិញដីក្នុងតម្លៃជាក់លាក់មួយ ប៉ុន្តែអ្នកអាចសម្រេចចិត្តទិញឬអត់បានតែនៅថ្ងៃផុតកំណត់នៃកិច្ចសន្យាប៉ុណ្ណោះ មិនអាចទិញមុនបានទេ។ |
| Stochastic differential equation (សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលស្តូកាស្ទិក) | ជាសមីការគណិតវិទ្យាដែលប្រើសម្រាប់ពិពណ៌នាពីបាតុភូតដែលមានការប្រែប្រួលតាមពេលវេលា និងមានកត្តាចៃដន្យ (Randomness) បញ្ចូលគ្នា ដូចជាចលនានៃតម្លៃភាគហ៊ុន។ | ដូចជាសមីការទាយពីចលនារបស់ស្លឹកឈើដែលធ្លាក់តាមខ្យល់ ដែលមានទាំងទិសដៅខ្យល់បក់ (ច្បាស់លាស់) និងខ្យល់គួច (ចៃដន្យ)។ |
| Moneyness (ស្ថានភាពចំណេញនៃជម្រើស) | ជារង្វាស់ប្រៀបធៀបរវាងតម្លៃបច្ចុប្បន្ននៃទ្រព្យសកម្ម និងតម្លៃដែលបានព្រមព្រៀងក្នុងកិច្ចសន្យា ដើម្បីកំណត់ថាតើកិច្ចសន្យានោះកំពុងមានចំណេញ (in-the-money) ឬខាត (out-of-the-money)។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបតម្លៃទូរស័ព្ទនៅទីផ្សារបច្ចុប្បន្ន និងតម្លៃដែលអ្នកបានកក់ទុក ដើម្បីដឹងថាអ្នកចំណេញ ឬខាតបើអ្នកទិញវាតាមតម្លៃកក់នោះ។ |
| Memory (ការចងចាំនៃទីផ្សារ) | ជាបាតុភូតក្នុងស៊េរីពេលវេលាហិរញ្ញវត្ថុ ដែលតម្លៃ ឬភាពប្រែប្រួលនាពេលបច្ចុប្បន្ន មានទំនាក់ទំនងនិងទទួលឥទ្ធិពលពីព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានកើតឡើងតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយក្នុងអតីតកាល។ | ដូចជាឥរិយាបថរបស់មនុស្សដែលការសម្រេចចិត្តថ្ងៃនេះនៅតែរងឥទ្ធិពលពីបទពិសោធន៍ដែលពួកគេជួបប្រទះកាលពីច្រើនឆ្នាំមុន។ |
| Nonlinear least squares (ការ៉េអប្បបរមាមិនលីនេអ៊ែរ) | ជាវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាក្នុងការស្វែងរកតម្លៃប៉ារ៉ាម៉ែត្រនៃម៉ូដែលមិនលីនេអ៊ែរ ដោយព្យាយាមកាត់បន្ថយផលបូកនៃការ៉េនៃភាពខុសគ្នារវាងទិន្នន័យជាក់ស្តែង និងទិន្នន័យដែលគណនាបានពីម៉ូដែលឱ្យនៅតូចបំផុត។ | ដូចជាការព្យាយាមពត់ខ្សែលួសឱ្យកោងចូលគ្នាស៊ីសង្វាក់ជាមួយនឹងចំណុចជាច្រើនដែលយើងបានគូសនៅលើក្រដាស ដើម្បីឱ្យខ្សែលួសនោះនៅជិតចំណុចទាំងនោះបំផុត។ |
| Average residue norm (ទំហំលំអៀងមធ្យម) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតមធ្យមនៃភាពខុសគ្នា (Error) រវាងតម្លៃដែលបានទស្សន៍ទាយដោយម៉ូដែល និងតម្លៃជាក់ស្តែងនៃទិន្នន័យពិត។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ជាមធ្យមថាតើការបាញ់ព្រួញរបស់យើងខុសពីចំណុចកណ្តាលនៃផ្ទាំងស៊ីបប៉ុន្មានសង់ទីម៉ែត្ររាល់ពេលបាញ់ម្តងៗ។ |
| Brownian motion (ចលនាប្រោនៀន) | ជាម៉ូដែលគណិតវិទ្យាដែលពិពណ៌នាអំពីចលនាចៃដន្យជាប់ជានិច្ចនៃភាគល្អិត ដែលក្នុងហិរញ្ញវត្ថុ គេប្រើវាដើម្បីតំណាងឱ្យការប្រែប្រួលតម្លៃភាគហ៊ុនដែលមិនអាចទាយទុកជាមុនបាន។ | ដូចជាការដើររបស់មនុស្សស្រវឹងដែលបោះជំហានទៅឆ្វេងឬស្តាំដោយចៃដន្យ រកទិសដៅច្បាស់លាស់មិនបាន។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
