បញ្ហា (The Problem)៖ និក្ខេបបទនេះសិក្សាពីការអនុវត្ត ការគ្រប់គ្រង និងការកំណត់ប្រាក់រង្វាន់នៃកិច្ចសន្យាគោលការណ៍ឥស្លាម (Wadiah Yad Dhamanah) សម្រាប់គណនីប្រាក់បញ្ញើ Giro នៅធនាគារឥស្លាមឥណ្ឌូនេស៊ី (BSI) សាខា Belopa។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះគឺជានីតិសាស្ត្រជាក់ស្តែង (Empirical Legal Research) ដែលប្រមូលទិន្នន័យបឋមតាមរយៈការចុះសិក្សាផ្ទាល់នៅទីតាំងធនាគារ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Conventional Banking System ប្រព័ន្ធធនាគារទូទៅ |
ផ្តល់អត្រាការប្រាក់ថេរជាក់លាក់ ដែលធ្វើឱ្យអតិថិជនងាយស្រួលគណនាប្រាក់ចំណេញរបស់ខ្លួន និងមានកិច្ចសន្យាផ្អែកលើច្បាប់វិជ្ជមានទូទៅ។ | ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធការប្រាក់ (Interest) ដែលចាត់ទុកថាផ្ទុយនឹងគោលការណ៍សាសនាឥស្លាមពោលគឺ Riba ព្រមទាំងផ្តោតលើតែប្រាក់ចំណេញជាចម្បង។ | អតិថិជននិងធនាគារមានទំនាក់ទំនងជាម្ចាស់បំណុលនិងកូនបំណុល ហើយទិន្នផល (Return) ត្រូវបានគណនាជាភាគរយនៃការប្រាក់។ |
| Islamic Banking (Theoretical Wadiah Yad Dhamanah) ប្រព័ន្ធធនាគារឥស្លាម (ទ្រឹស្តី Wadiah Yad Dhamanah) |
ធនាគារអាចយកប្រាក់បញ្ញើទៅវិនិយោគដោយស្របច្បាប់សាសនា ហើយអតិថិជនមានសិទ្ធិដកប្រាក់គ្រប់ពេលវេលាដោយគ្មានការរឹតត្បិត (On call)។ | មិនមានការសន្យាផ្តល់អត្រាប្រាក់រង្វាន់ (Bonus) ជាក់លាក់ទុកជាមុនទេ ដែលអាចធ្វើឱ្យអតិថិជនមិនអាចព្យាករណ៍ចំណូលបានច្បាស់លាស់។ | ទំនាក់ទំនងជាដៃគូ ដោយអតិថិជនទុកចិត្តធនាគារ ហើយធនាគារអាចផ្តល់រង្វាន់ស្ម័គ្រចិត្ត ('Athaya) ។ |
| Actual Implementation at BSI KCP Belopa ការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅសាខាធនាគារ BSI KCP Belopa |
ធនាគារគ្រប់គ្រងនិងបង្វែរមូលនិធិអតិថិជនទៅប្រើប្រាស់ក្នុងផលិតផលហិរញ្ញប្បទានដោយស្របច្បាប់សាសនាឥស្លាម (Halal Financing) បានយ៉ាងមានសុវត្ថិភាព។ | ដាក់កំហិតលើពេលវេលានៃការដកប្រាក់របស់អតិថិជន ដែលវាបំពានទៅនឹងមាត្រា ១ វគ្គ ២៣ នៃច្បាប់ធនាគារឥស្លាមឥណ្ឌូនេស៊ី។ | គោរពបានយ៉ាងល្អលើយន្តការផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់ស្ម័គ្រចិត្ត ប៉ុន្តែខកខានក្នុងការធានាសិទ្ធិដកប្រាក់គ្រប់ពេលរបស់អតិថិជន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះគឺជានីតិសាស្ត្រជាក់ស្តែង (Empirical Legal Research) ដែលមិនទាមទារផ្នែករឹងកុំព្យូទ័រស្មុគស្មាញឡើយ ប៉ុន្តែទាមទារការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ និងការវិភាគច្បាប់ស៊ីជម្រៅ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងទីតាំងភូមិសាស្ត្រតែមួយគត់គឺសាខាធនាគារ BSI KCP Belopa ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយផ្អែកលើបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់របស់ឥណ្ឌូនេស៊ីផ្ទាល់ (OJK និង MUI) និងមានទំហំគំរូអ្នកចូលរួមតិចតួច។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានកម្រិតក្នុងការអនុវត្តផ្ទាល់ ដោយសារកម្ពុជាមិនទាន់មានច្បាប់ធនាគារឥស្លាមពេញលេញនៅឡើយ ប៉ុន្តែវាផ្តល់ជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលចង់បង្កើតផលិតផលស្របតាមគោលការណ៍សាសនា។
ការសិក្សានេះផ្តល់ជាពុម្ពគំរូដ៏មានអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់ធនាគារ ឬគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា ដែលកំពុងសម្លឹងមើលការធ្វើពិពិធកម្មផលិតផលរបស់ខ្លួនចូលទៅក្នុងទីផ្សារគ្មានការប្រាក់។
ជារួម ការយល់ដឹងពីចំណុចខ្វះខាតនៃការអនុវត្តកិច្ចសន្យា Wadiah Yad Dhamanah អាចជួយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាឱ្យជៀសផុតពីកំហុសស្រដៀងគ្នា និងបង្កើតនូវផលិតផលថ្មីប្រកបដោយតម្លាភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Wadiah Yad Dhamanah | ជាកិច្ចសន្យាបញ្ញើដែលអនុញ្ញាតឱ្យធនាគារយកប្រាក់របស់អតិថិជនទៅវិនិយោគទាញយកប្រាក់ចំណេញ ដោយធនាគារធានាសងប្រាក់ដើមវិញគ្រប់ចំនួនពេលអតិថិជនត្រូវការដក ហើយធនាគារអាចផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់ជាការលើកទឹកចិត្តដោយមិនសន្យាទុកជាមុន។ | ដូចជាការដែលអ្នកផ្ញើលុយនៅមិត្តភក្តិ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យគេយកលុយនោះទៅរកស៊ី ឱ្យតែគេធានាសងអ្នកវិញគ្រប់ចំនួនពេលអ្នកទារ ហើយជួនកាលគេអាចទិញនំឬកាដូឱ្យអ្នកជាការអរគុណ។ |
| Wadiah Yad Amanah | ជាកិច្ចសន្យាបញ្ញើសុទ្ធសាធ ដែលធនាគារឬអ្នកទទួលបញ្ញើគ្រាន់តែមានតួនាទីថែរក្សាសុវត្ថិភាពទ្រព្យសម្បត្តិប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនមានសិទ្ធិយកទ្រព្យនោះទៅប្រើប្រាស់ ការពារ ឬវិនិយោគបន្តឡើយ។ | ដូចជាការផ្ញើកង់នៅកន្លែងផ្ញើកង់ ដែលម្ចាស់ចំណតគ្រាន់តែមើលថែកុំឱ្យបាត់ ប៉ុន្តែមិនអាចយករថយន្តឬកង់របស់អ្នកទៅជិះលេងបានទេ។ |
| Giro | ជាប្រភេទគណនីបញ្ញើចរន្ត (Current Account) ដែលភាគច្រើនប្រើប្រាស់ដោយពាណិជ្ជករ សម្រាប់សម្រួលដល់ប្រតិបត្តិការទូទាត់ប្រាក់ញឹកញាប់និងមានទំហំធំ ដោយប្រើប្រាស់មូលប្បទានប័ត្រ (Cheque) ឬសែកសម្រាប់ការដកនិងផ្ទេរប្រាក់។ | ដូចជាកាបូបលុយពិសេសសម្រាប់អ្នករកស៊ី ដែលអាចបើកចាយលុយធំៗបានគ្រប់ពេលតាមរយៈការសរសេរសែក ជំនួសឱ្យការកាន់ក្រដាសប្រាក់ផ្ទាល់។ |
| Mudharabah | ជាកិច្ចសន្យាភាពជាដៃគូសហគ្រាស ដែលភាគីម្ខាងជាអ្នកផ្តល់ដើមទុនទាំងស្រុង (អតិថិជន) ហើយភាគីម្ខាងទៀតជាអ្នកចាត់ចែងអាជីវកម្ម (ធនាគារ) ដោយប្រាក់ចំណេញត្រូវបែងចែកតាមភាគរយដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាជាមុន។ | ដូចជាការដែលអ្នកមានលុយឱ្យមិត្តភក្តិដែលពូកែរកស៊ីខ្ចីធ្វើជាដើមទុន ហើយពេលរកស៊ីចំណេញ អ្នកទាំងពីរយកលុយនោះមកចែកគ្នាតាមការសន្យា។ |
| 'Athaya | ជាការផ្តល់រង្វាន់ អំណោយ ឬប្រាក់លើកទឹកចិត្តដោយស្ម័គ្រចិត្តពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុទៅកាន់អតិថិជន ដែលការផ្តល់នេះមិនត្រូវបានចែងជាកាតព្វកិច្ច ឬសន្យាកំណត់អត្រាភាគរយជាមុនក្នុងកិច្ចសន្យាឡើយ ដើម្បីជៀសវាងបញ្ហាការប្រាក់ (Riba) ក្នុងច្បាប់ឥស្លាម។ | ដូចជាកាដូលើកទឹកចិត្តភ្ញាក់ផ្អើលដែលថៅកែឱ្យបុគ្គលិកនៅចុងឆ្នាំ ដោយមិនបានសន្យាប្រាប់មុនពេលចូលធ្វើការ។ |
| On call | ជាលក្ខខណ្ឌប្រតិបត្តិការនៅក្នុងគណនីបញ្ញើ ដែលធានាសិទ្ធិពេញលេញដល់អតិថិជនក្នុងការទាមទារដកប្រាក់របស់ពួកគេវិញនៅពេលណាក៏បាន ដោយគ្មានការរឹតត្បិត ឬការពន្យារពេលពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីន ATM ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកដកលុយចាយបានភ្លាមៗរាល់ពេលដែលអ្នកចង់បាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
