បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិភាក្សាអំពីបញ្ហាប្រឈមនៃភាពចម្រុះនិងភាពតានតឹងនៃការបន្ស៊ាំវប្បធម៌ ដែលជះឥទ្ធិពលដល់សមត្ថភាពគាំទ្ររបស់មាតាបិតាអន្តោប្រវេសន៍ចំពោះការអប់រំកូនៗរបស់ពួកគេនៅក្នុងសង្គមថ្មី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកនិពន្ធធ្វើការវិភាគលើទិន្នន័យស្រាវជ្រាវបរិមាណនិងគុណភាព ដើម្បីចងក្រងទម្រង់ផ្សេងៗនៃគ្រួសារអន្តោប្រវេសន៍ ព្រមទាំងយុទ្ធសាស្ត្រដែលពួកគេប្រើប្រាស់ក្នុងការគាំទ្រការសិក្សារបស់កូនៗ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Continuation of a family tradition ការបន្តប្រពៃណីគ្រួសារ |
មាតាបិតាមានកម្រិតការអប់រំខ្ពស់ យល់ដឹងច្បាស់ពីប្រព័ន្ធសាលារៀន និងមានការតាំងចិត្តខ្ពស់ក្នុងការជំរុញកូនឱ្យទទួលបានជោគជ័យ។ | ការរំពឹងទុកខ្ពស់អាចបង្កើតជាសម្ពាធដល់កុមារ ហើយមាតាបិតាងាយរងការបាក់ទឹកចិត្តប្រសិនបើជួបបញ្ហាធ្លាក់ចុះគុណវុឌ្ឍិវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួន។ | កុមារមានទិសដៅច្បាស់លាស់ក្នុងការបន្តការសិក្សាដល់កម្រិតមហាវិទ្យាល័យដើម្បីរក្សាឋានៈសង្គមរបស់គ្រួសារ។ |
| Social advancement ការលើកកម្ពស់ស្ថានភាពសង្គម |
គ្រួសារចាត់ទុកការតាំងទីលំនៅថ្មីជាឱកាសមាស ហើយមានការជំរុញទឹកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងក្លាឱ្យកុមារផ្លាស់ប្តូរជីវភាពអនាគត។ | មាតាបិតាអាចមានការអប់រំទាប ឬខ្វះចំណេះដឹងពីប្រព័ន្ធអប់រំ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេពិបាកជួយបង្រៀនកូនដោយផ្ទាល់នៅផ្ទះ។ | មាតាបិតាមានភាពសកម្មក្នុងការស្វែងរកគំរូនៃភាពជោគជ័យខាងក្រៅដើម្បីជាជំនួយដល់ការសិក្សារបស់កូន។ |
| Family success ភាពជោគជ័យសម្រាប់គ្រួសារទាំងមូល |
មានការគាំទ្រផ្លូវចិត្ត និងបណ្តាញទំនាក់ទំនងយ៉ាងរឹងមាំពីសហគមន៍ជនជាតិដើមរបស់ពួកគេ ដោយចាត់ទុកជោគជ័យបុគ្គលជាមោទនភាពរួម។ | អាចនាំឱ្យមានការពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើបណ្តាញសហគមន៍តូចចង្អៀត ដែលរារាំងឱកាសកសាងទំនាក់ទំនងជាមួយសង្គមធំទូលាយ។ | ភាពជោគជ័យផ្នែកការសិក្សារបស់កុមារត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងស្អិតរមួតទៅនឹងវប្បធម៌ និងការលើកស្ទួយកិត្តិយសគ្រួសារ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយលើផ្នែកបច្ចេកវិទ្យានោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគពេលវេលា ធនធានមនុស្ស និងការរៀបចំគោលនយោបាយសាលារៀនដើម្បីគាំទ្រការអនុវត្ត។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងម៉ុងរ៉េអាល់ (Montreal) ខេត្តកេបិច ប្រទេសកាណាដា ដោយប្រមូលផ្តុំលើគ្រួសារអន្តោប្រវេសន៍ដែលមានវប្បធម៌ចម្រុះនិងបញ្ហាប្រឈមនៃភាសាបារាំង។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាមិនមានលំហូរអន្តោប្រវេសន៍អន្តរជាតិច្រើនដូចកាណាដាក្តី ប៉ុន្តែលទ្ធផលនេះមានតម្លៃខ្លាំងសម្រាប់ការវិភាគលើកុមារចំណាកស្រុកក្នុងស្រុក ឬកុមារជនជាតិដើមភាគតិច ដែលជួបឧបសគ្គភាសា និងការសម្របខ្លួនកម្រិតវប្បធម៌។
គោលគំនិតនៃការវិភាគទម្រង់គ្រួសារ និងមូលធនសង្គម-វប្បធម៌នេះ គឺអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធអប់រំបរិយាបន្ននៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការចាត់ថ្នាក់ទម្រង់យុទ្ធសាស្ត្រគ្រួសារនេះ គឺជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់រៀបចំគោលនយោបាយគាំទ្រសិស្សានុសិស្សដែលងាយរងគ្រោះនៅក្នុងបរិបទសង្គមកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Acculturation stress | គឺជាសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងសង្គមដែលបុគ្គលម្នាក់ៗជួបប្រទះ នៅពេលពួកគេផ្លាស់ទីលំនៅទៅកាន់ប្រទេស ឬសង្គមថ្មី ហើយត្រូវបង្ខំចិត្តរៀនសូត្រ និងសម្របខ្លួនទៅនឹងវប្បធម៌ថ្មីដែលខុសប្លែកពីវប្បធម៌ដើមរបស់ខ្លួន។ | វាប្រៀបដូចជាការផ្លាស់ប្តូរសាលារៀនថ្មីដែលអ្នកត្រូវខិតខំរៀនច្បាប់ទម្លាប់ថ្មី រហូតធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ហត់នឿយនិងស្ត្រេស។ |
| Sociocultural capital | សំដៅលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម ចំណេះដឹង ការអប់រំ និងជំនាញវប្បធម៌ដែលគ្រួសារមួយមាន ដើម្បីប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍ក្នុងការជួយកូនៗរបស់ពួកគេឱ្យទទួលបានជោគជ័យក្នុងការសិក្សា និងក្នុងសង្គម។ | ដូចជាដើមទុនពាណិជ្ជកម្មដែរ ប៉ុន្តែនេះគឺជា 'ដើមទុន' នៃចំណេះដឹង និងបណ្តាញអ្នកស្គាល់គ្នាដែលអាចជួយបើកផ្លូវឱ្យយើងដើរបានលឿនជាងមុន។ |
| Professional dequalification | ស្ថានភាពដែលជនអន្តោប្រវេសន៍មានសញ្ញាបត្រ ឬបទពិសោធន៍ការងារខ្ពស់ពីប្រទេសកំណើត ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅក្នុងប្រទេសថ្មី ដែលតម្រូវឱ្យពួកគេធ្វើការងារនៅកម្រិតទាបជាងសមត្ថភាពពិតប្រាកដរបស់ខ្លួន។ | ដូចជាអ្នកធ្លាប់ជាប្រធានក្រុមបាល់ទាត់ដ៏ពូកែម្នាក់ ប៉ុន្តែពេលផ្លាស់ទៅក្រុមថ្មី គេឱ្យអ្នកធ្វើត្រឹមជាអ្នករើសបាល់ធម្មតា។ |
| Intercultural education | គឺជាវិធីសាស្ត្រអប់រំដែលលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង ការគោរព និងការផ្លាស់ប្តូរតម្លៃគ្នាទៅវិញទៅមករវាងសិស្សានុសិស្សមកពីវប្បធម៌ផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីកសាងសង្គមមួយដែលចម្រុះនិងប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ | ប្រៀបបាននឹងការរៀបចំកម្មវិធីជប់លៀងមួយដែលសិស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍អាចយកម្ហូបប្រចាំតំបន់របស់ខ្លួនមកចែករំលែកនិងរៀនភ្លក់រសជាតិគ្នាទៅវិញទៅមក។ |
| Systemic discrimination | គឺជាទម្រង់នៃការរើសអើងដែលបង្កប់យ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងច្បាប់ គោលនយោបាយ ឬការអនុវត្តរបស់ស្ថាប័ននានា ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ក្រុមជនជាតិភាគតិច ឬជនអន្តោប្រវេសន៍ដោយប្រយោល ទោះបីជាគ្មានចេតនារើសអើងដោយចំហក៏ដោយ។ | ដូចជាការរៀបចំការប្រកួតរត់ប្រណាំងដោយតម្រូវឱ្យអ្នករត់ម្ខាងពាក់ស្បែកជើងធ្ងន់ៗ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេពិបាកឈ្នះតាំងពីចាប់ផ្តើម។ |
| Familism | គឺជាតម្លៃវប្បធម៌ដែលចាត់ទុកផលប្រយោជន៍ កិត្តិយស និងភាពជោគជ័យរបស់គ្រួសារទាំងមូល ធំជាងផលប្រយោជន៍របស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ដោយសមាជិកគ្រួសារមានភារកិច្ចជួយជ្រោមជ្រែងគ្នាទៅវិញទៅមក។ | ដូចជារបៀបរស់នៅរបស់សត្វស្រមោច ដែលសមាជិកនីមួយៗសុខចិត្តលះបង់ដើម្បីភាពរឹងមាំនិងសុវត្ថិភាពនៃសំបុកទាំងមូលជាងប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
