បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីកម្រិតនៃភាពសន្តិភាព និងការគាំទ្រអំពើអហិង្សា (Nonviolence) របស់យុវជនចិន ដែលជារបកគំហើញមួយនៅខ្វះទិន្នន័យស្រាវជ្រាវនៅឡើយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានបកប្រែ និងប្រើប្រាស់រង្វាស់តេស្តអំពើអហិង្សារបស់យុវជន (Teenage Nonviolence Test - TNT) ដើម្បីវាយតម្លៃសិស្សវិទ្យាល័យចំនួន ៣១៣ នាក់នៅប្រទេសចិន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Original Teenage Nonviolence Test (American sample) រង្វាស់តេស្តអំពើអហិង្សារបស់យុវជនច្បាប់ដើម (គំរូសិស្សអាមេរិក) |
មានភាពជឿជាក់ (Reliability) ខ្ពស់លើផ្នែកភាគច្រើននៃកម្រងសំណួរ ដោយមានមេគុណ Alpha ល្អ។ | មានសំណួរមួយចំនួនមិនស័ក្តិសមទាំងស្រុងសម្រាប់បរិបទវប្បធម៌អាស៊ី (ឧទាហរណ៍៖ ការរុញច្រានគ្នានៅកន្លែងតម្រង់ជួរ)។ | មានមេគុណអាល់ហ្វា (Alpha coefficient) ខ្ពស់រហូតដល់ 0.90 សម្រាប់អហិង្សាផ្លូវកាយ។ |
| Adapted Teenage Nonviolence Test (Chinese sample) រង្វាស់តេស្តអំពើអហិង្សាដែលបានកែសម្រួល (គំរូសិស្សចិន) |
ឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទជាក់ស្តែងរបស់សិស្សអាស៊ី និងរួមបញ្ចូលសំណួរថ្មីទាក់ទងនឹងការតស៊ូប្រឆាំងអំពើហិង្សារចនាសម្ព័ន្ធ។ | មេគុណនៃភាពជឿជាក់មានកម្រិតទាបជាងច្បាប់ដើម តម្រូវឱ្យមានការលុបចោលសំណួរមួយចំនួនដែលមិនស៊ីគ្នានឹងវប្បធម៌។ | បង្ហាញថាសិស្សចិនមានពិន្ទុមធ្យមនៃភាពសន្តិភាពខ្ពស់ជាងសិស្សអាមេរិកយ៉ាងកត់សម្គាល់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ទោះបីជាមិនបានបញ្ជាក់ពីថវិកាលម្អិត ប៉ុន្តែការសិក្សានេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យ និងការវិភាគ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅក្នុងវិទ្យាល័យរដ្ឋមួយប៉ុណ្ណោះ ស្ថិតក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ដោយមានសិស្សតំណាងមកពីតំបន់ Huairou និងខេត្ត Xinjiang។ ទិន្នន័យនេះមានទំហំតូច (៣១៣នាក់) និងមិនអាចតំណាងឱ្យយុវជនចិននៅទូទាំងប្រទេសបានឡើយ។ សម្រាប់កម្ពុជា នេះជាមេរៀនមួយបង្ហាញថា ការបកប្រែកម្រងសំណួរពីលោកខាងលិចមកប្រើផ្ទាល់ តែងតែជួបប្រទះបញ្ហាលម្អៀងខាងវប្បធម៌ ដែលតម្រូវឱ្យមានការសាកល្បងនិងកែសម្រួលជាចាំបាច់។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃផ្លូវចិត្តនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តដើម្បីសិក្សាពីអាកប្បកិរិយាយុវជននៅកម្ពុជាបាន។
សរុបមក ការកែសម្រួលឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ចិត្តសាស្ត្រឱ្យស្របតាមបរិបទវប្បធម៌ខ្មែរ នឹងផ្តល់នូវទិន្នន័យវិទ្យាសាស្ត្ររឹងមាំ សម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយកាត់បន្ថយអំពើហិង្សាក្នុងចំណោមយុវជន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Teenage Nonviolence Test (TNT) (តេស្តអំពើអហិង្សារបស់យុវជន) | វាគឺជាឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ចិត្តសាស្ត្រដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក Mayton ដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតនៃទំនោរទៅរកសន្តិភាព និងការបដិសេធអំពើហិង្សាទាំងផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្តរបស់យុវជន។ | ដូចជាជញ្ជីងថ្លឹងគំនិត ដើម្បីមើលថាតើយុវជនម្នាក់ចូលចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ឬដោយការប្រើកម្លាំងបាយ។ |
| Psychological nonviolence (អហិង្សាផ្នែកចិត្តសាស្ត្រ) | ជាការបដិសេធដោយដឹងខ្លួនចំពោះអាកប្បកិរិយាដែលព្យាយាមគំរាមកំហែង បំបាក់មុខ ឬធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់អ្នកដទៃ តាមរយៈពាក្យសម្តី ឬកាយវិការ។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តមិនប្រើពាក្យសម្តីជេរប្រមាថ ឬចំអកឡកឡឺយដាក់មិត្តភក្តិ ទោះបីជាពេលកំពុងខឹងខ្លាំងក៏ដោយ។ |
| Structural violence (អំពើហិង្សារចនាសម្ព័ន្ធ) | ទម្រង់នៃអំពើហិង្សាដែលបង្កឡើងដោយប្រព័ន្ធសង្គម ស្ថាប័ន ឬច្បាប់ ដែលរារាំងមនុស្សមិនឱ្យទទួលបានសិទ្ធិស្មើគ្នា និងរារាំងដល់ការអភិវឌ្ឍសក្តានុពលពេញលេញរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាច្បាប់សាលាដែលរឹតត្បិតមិនឱ្យសិស្សក្រីក្រចូលរៀន ដែលជាការធ្វើបាបពួកគេដោយប្រយោលដោយមិនបាច់ប្រើកម្លាំងបាយ។ |
| Satyagraha (សត្យាគ្រហៈ / ការស្វែងរកសច្ចភាព) | ជាទស្សនវិជ្ជារបស់មហាត្មៈ គន្ធី ដែលសំដៅលើការតស៊ូដោយអហិង្សា ការស្វែងរកប្រាជ្ញា គោលការណ៍ពិត និងការព្រមផ្លាស់ប្តូរការយល់ឃើញរបស់ខ្លួនឯងដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយសន្តិភាព។ | ដូចជាការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវភាពត្រឹមត្រូវ និងហ៊ានតវ៉ាដោយសន្តិវិធីដើម្បីយុត្តិធម៌ ដោយមិនព្រមចុះចាញ់ភាពអយុត្តិធម៌។ |
| Tapasya (តបស្យា / ការស៊ូទ្រាំនឹងការលំបាក) | ជាការស្ម័គ្រចិត្តទទួលយកការរងទុក្ខ ឬការលំបាកផ្ទាល់ខ្លួន ជាជាងការបង្កការឈឺចាប់ ឬធ្វើបាបអ្នកដទៃ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅសន្តិភាពឬការតស៊ូមតិ។ | ដូចជាការសុខចិត្តដើរហាលភ្លៀងខ្លួនឯង ជាជាងការប្រើកម្លាំងដណ្តើមឆ័ត្រពីក្មេងតូចម្នាក់។ |
| Alpha coefficient (មេគុណអាល់ហ្វា / ភាពស៊ីសង្វាក់ផ្ទៃក្នុង) | ជារង្វាស់ស្ថិតិ (ច្រើនហៅថា Cronbach's alpha) ដែលប្រើសម្រាប់បញ្ជាក់ថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងកម្រងសំណួរធ្វើតេស្តមួយ ពិតជាកំពុងវាស់ស្ទង់នូវគោលគំនិតតែមួយដូចគ្នា ឬមានទំនាក់ទំនងគ្នាដែរឬទេ។ | ដូចជាការសួរសំណួរប្រាំផ្សេងគ្នាដើម្បីរកមើលថាតើមនុស្សម្នាក់ចូលចិត្តញ៉ាំផ្លែប៉ោមដែរឬទេ បើចម្លើយទាំងប្រាំមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា នោះមានន័យថាការវាស់ស្ទង់នោះមានភាពច្បាស់លាស់។ |
| Active value orientation (ទិសដៅតម្លៃសកម្ម) | ជាការវាស់ស្ទង់ពីឆន្ទៈរបស់បុគ្គលក្នុងការអនុវត្តសកម្មភាពជាក់ស្តែងណាមួយ ដើម្បីសម្រេចបាននូវស្ថានភាពមួយដែលស្របទៅនឹងបទដ្ឋាន តម្លៃ និងគោលដៅសន្តិភាពរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាមិនត្រឹមតែគិតថាការរើសសំរាមជារឿងល្អនោះទេ គឺថែមទាំងយកដៃទៅរើសសំរាមនោះដោយផ្ទាល់ទៀតផង។ |
| Cross-cultural comparison (ការប្រៀបធៀបឆ្លងវប្បធម៌) | ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលប្រៀបធៀបទិន្នន័យ ផ្នត់គំនិត ឬអាកប្បកិរិយារបស់មនុស្សមកពីសង្គម ឬប្រទេសដែលមានវប្បធម៌ខុសៗគ្នា (ក្នុងករណីនេះគឺ ចិន និងអាមេរិក) ដើម្បីរកមើលភាពស្រដៀងគ្នា ឬភាពខុសគ្នា។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបរបៀបញ៉ាំបាយរបស់ប្រជាជនអាស៊ី (ប្រើចង្កឹះ) និងប្រជាជនអឺរ៉ុប (ប្រើសមនិងកាំបិត) ដើម្បីស្វែងយល់ពីទម្លាប់រស់នៅរៀងៗខ្លួន។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
