បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃពីរបៀបដែលអត្តពលិកនៅតាមសាកលវិទ្យាល័យនានាក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិកខាងលិច ធ្វើការគ្រប់គ្រង និងទប់ទល់នឹងភាពតានតឹង (Stress) ដែលកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលនៃការប្រកួតប្រជែងកីឡា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈការរចនាការស្ទង់មតិបែបពណ៌នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអត្តពលិកចូលរួមប្រកួតប្រជែង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Gender Comparison (Male vs. Female) ការប្រៀបធៀបផ្អែកលើភេទ (អត្តពលិកបុរស និងស្ត្រី) |
ជួយឱ្យយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នានៃការប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រផ្លូវចិត្តទប់ទល់នឹងភាពតានតឹងរវាងភេទ។ | មិនបានបែងចែកស៊ីជម្រៅថាតើកត្តាជីវសាស្ត្រ ឬកត្តាសង្គមណាខ្លះដែលជំរុញឱ្យមានភាពខុសគ្នានេះ។ | អត្តពលិកបុរសប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រទប់ទល់ផ្ដោតលើបញ្ហា និងការបង្កើនការខិតខំប្រឹងប្រែងខ្ពស់ជាងស្ត្រីយ៉ាងមានអត្ថន័យស្ថិតិ (P<.05)។ |
| Sport Type Comparison (Ball vs. Racket vs. Athletics) ការប្រៀបធៀបតាមប្រភេទកីឡា (កីឡាបាល់ រ៉ាកែត និងអត្តពលកម្ម) |
បង្ហាញពីតម្រូវការយុទ្ធសាស្ត្រផ្លូវចិត្តខុសៗគ្នា ដែលស្របទៅតាមលក្ខណៈនៃការប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រភេទកីឡានីមួយៗ។ | ទំហំសំណាកសម្រាប់ក្រុមនីមួយៗមិនមានតុល្យភាព (ឧទាហរណ៍ ក្រុមកីឡាបាល់មានដល់ទៅ ៦១.៧%) ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការសន្និដ្ឋានទូទៅ។ | អត្តពលិកកីឡាបាល់ប្រើប្រាស់យន្តការទប់ទល់ខ្ពស់ជាងគេបំផុត (មធ្យមភាគ ១៨.១៨) ធៀបនឹងក្រុមផ្សេងទៀត (P<.05)។ |
| Regional/Linguistic Comparison (Anglophone vs. Francophone) ការប្រៀបធៀបតាមតំបន់ និងភាសា (និយាយអង់គ្លេស និងបារាំង) |
ពិនិត្យមើលឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌ និងរបៀបរស់នៅប្រចាំតំបន់ទៅលើការគ្រប់គ្រងភាពតានតឹង។ | ចំនួនទិន្នន័យមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងរវាងក្រុមទាំងពីរ (អង់គ្លេស ៤៤២ នាក់ ទល់នឹងបារាំង ១៤៥ នាក់)។ | មិនមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់រវាងតំបន់ទាំងពីរនេះទេ ទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចលើកត្តាមធ្យមភាគក៏ដោយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ឬការចំណាយច្រើននោះទេ ដោយផ្តោតចម្បងលើការប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈកម្រងសំណួរ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីវិភាគស្ថិតិជាមូលដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែលើអត្តពលិកនៅសាកលវិទ្យាល័យក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិកខាងលិច (West African Universities) ដែលតំណាងឱ្យបរិបទវប្បធម៌ និងកម្រិតកីឡានៅទីនោះ។ វប្បធម៌ បរិស្ថានប្រកួតប្រជែង និងការយល់ដឹងពីផ្លូវចិត្តកីឡានៅតំបន់អាហ្វ្រិកអាចមានភាពខុសគ្នាពីប្រទេសកម្ពុជា។ ទោះយ៉ាងណា វាជួយផ្តល់ជាក្របខ័ណ្ឌគោលសម្រាប់ធ្វើការសិក្សាស្រដៀងគ្នានេះ ដើម្បីស្វែងយល់ពីកម្រិតភាពតានតឹងរបស់អត្តពលិកនិស្សិតនៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃយន្តការទប់ទល់នេះ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡា និងចិត្តសាស្ត្រកីឡានៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការបញ្រ្ជាបការយល់ដឹងពីចិត្តសាស្ត្រកីឡា និងការគ្រប់គ្រងភាពតានតឹង នឹងជួយបង្កើនសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់អត្តពលិកកម្ពុជា មិនត្រឹមតែផ្នែកកាយសម្បទាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងភាពរឹងមាំផ្នែកស្មារតីទៀតផង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cognitive appraisal (ការវាយតម្លៃអត្តនោម័ត/ការវាយតម្លៃតាមការគិត) | ដំណើរការផ្លូវចិត្តដែលបុគ្គលម្នាក់ៗវាយតម្លៃស្ថានការណ៍ណាមួយថាតើវាមានការគំរាមកំហែង បង្កភាពតានតឹង ឬជាបញ្ហាប្រឈមដល់ពួកគេកម្រិតណា មុននឹងសម្រេចចិត្តឆ្លើយតប។ | ដូចជាការសម្លឹងមើលភ្នំមួយ ហើយគិតវាយតម្លៃថាតើវាងាយស្រួល ឬពិបាកក្នុងការឡើង មុននឹងសម្រេចចិត្តថាត្រូវឡើងតាមផ្លូវណា។ |
| Problem-focused coping (ការទប់ទល់ដោយផ្ដោតលើបញ្ហា) | យុទ្ធសាស្ត្រនៃការដោះស្រាយភាពតានតឹងដោយផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរ ឬការដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទាល់ដែលបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងនោះ ដូចជាការបង្កើនម៉ោងហ្វឹកហាត់ ឬការរៀបចំផែនការលេងថ្មី។ | ដូចជាពេលប្រឡងធ្លាក់មុខវិជ្ជាណាមួយ ហើយយើងសម្រេចចិត្តរៀនគួរមុខវិជ្ជានោះបន្ថែម ជាជាងអង្គុយយំពិបាកចិត្ត។ |
| Emotion-focused coping / General emotionality (ការទប់ទល់ដោយផ្ដោតលើអារម្មណ៍) | វិធីសាស្ត្រទប់ទល់នឹងភាពតានតឹងដោយការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ និងប្រតិកម្មផ្លូវចិត្តចំពោះបញ្ហា ជាជាងការទៅផ្លាស់ប្តូរស្ថានការណ៍ប្រកួតផ្ទាល់។ | ដូចជាការស្តាប់ចម្រៀង ឬធ្វើសមាធិដើម្បីរំងាប់អារម្មណ៍ភ័យញាប់ញ័រ មុនពេលដើរចូលទីលានប្រកួត។ |
| Performance slumps (ការធ្លាក់ចុះទម្រង់លេង) | ស្ថានភាពដែលអត្តពលិកមានការធ្លាក់ចុះនូវសមត្ថភាព ឬទម្រង់លេងរបស់ខ្លួនខុសពីធម្មតាមួយរយៈពេល ដែលជារឿយៗបណ្តាលមកពីកត្តាសម្ពាធផ្លូវចិត្ត ឬភាពតានតឹងខ្លាំងពេក។ | ដូចជាសិស្សពូកែដែលធ្លាប់តែប្រឡងបានលេខ១ ស្រាប់តែធ្លាក់កូដប្រឡងបានពិន្ទុទាបជាប់ៗគ្នាដោយសារមានវិបត្តិផ្លូវចិត្តក្នុងគ្រួសារ។ |
| Arousal (ការភ្ញោចអារម្មណ៍/ភាពពុះកញ្ជ្រោល) | កម្រិតនៃការត្រៀមខ្លួន ឬការភ្ញាក់រលឹកទាំងផ្នែករាងកាយសាច់ដុំ និងផ្លូវចិត្តរបស់អត្តពលិក។ ប្រសិនបើកម្រិតនេះខ្ពស់ពេក វាអាចបំប្លែងទៅជាភាពតានតឹង (Stress) ដែលធ្វើឱ្យរាងកាយរឹងតឹង និងប៉ះពាល់ដល់ការប្រកួត។ | ដូចជារថយន្តដែលបញ្ឆេះម៉ាស៊ីនរួចជាន់ហ្គែរខ្លាំងពេកមុនពេលចេញដំណើរ ដែលអាចធ្វើឱ្យរអិលកង់ខុសទិសដៅ។ |
| Analysis of Variance - ANOVA (ការវិភាគវ៉ារ្យង់) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលគេប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់រវាងមធ្យមភាគនៃក្រុមលើសពីពីរ ឬអត់ (ឧទាហរណ៍ ក្នុងការសិក្សានេះគឺប្រៀបធៀបអត្តពលិក៣ក្រុមផ្សេងគ្នា)។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុមធ្យមរបស់សិស្សនៃថ្នាក់ទី១០ ទី១១ និងទី១២ ដើម្បីមើលថាតើថ្នាក់ណាពូកែជាងគេជារួម។ |
| Scheffe post hoc test (ការធ្វើតេស្ត Scheffe post hoc) | តេស្តស្ថិតិដែលគេធ្វើបន្តបន្ទាប់ពីការវិភាគ ANOVA ដើម្បីស្វែងរកឱ្យច្បាស់ថា តើក្រុមមួយណាពិតជាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់ពីក្រុមមួយណា។ | ដូចជាពេលប្រឡង គ្រូដឹងថាមានសិស្ស៣នាក់លួចចម្លងគ្នា (លទ្ធផល ANOVA) រួចគ្រូហៅម្នាក់ៗមកសួរដើម្បីរកឱ្យឃើញច្បាស់ថាអ្នកណាចម្លងអ្នកណា (Scheffe test)។ |
| Ways of Coping in Sport - WOCS (កម្រងសំណួរអំពីវិធីសាស្ត្រទប់ទល់ក្នុងកីឡា) | ជាឧបករណ៍ ឬកម្រងសំណួរវាយតម្លៃផ្លូវចិត្តស្តង់ដារដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីវាស់ស្ទង់ពីរបៀបដែលអត្តពលិកនីមួយៗប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងៗ ដើម្បីដោះស្រាយជាមួយភាពតានតឹងក្នុងការប្រកួត។ | ដូចជាតេស្តស្ទង់មតិផ្លូវចិត្តមួយដែលជួយប្រាប់ថាតើយើងជាមនុស្សចូលចិត្តតតាំងនឹងបញ្ហា ឬចូលចិត្តគេចវេសពីបញ្ហា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
