បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាយតម្លៃកម្រិត និងការស្វែងយល់ពីកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់អាកប្បកិរិយាការពារខ្លួនពីការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃនៅក្នុងស្រុកណាថាវី ខេត្តសុងខ្លា ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះគឺជាការសិក្សាវិភាគកាត់ទទឹង (Cross-sectional analysis study) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃចំនួន ២០៨ នាក់ តាមរយៈវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូចៃដន្យសាមញ្ញ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Simple Logistic Regression (Bivariate Analysis) ការវិភាគតម្រែតម្រង់ឡូជីស្ទីកសាមញ្ញ (ការវិភាគអថេរទ្វេ) |
ងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងជួយរកមើលទំនាក់ទំនងបឋមរវាងកត្តានីមួយៗជាមួយអាកប្បកិរិយាការពារជំងឺ។ | មិនអាចគ្រប់គ្រងកត្តារំខាន (Confounding variables) ផ្សេងទៀតបានទេ ដែលអាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលលម្អៀង។ | បានរកឃើញទំនាក់ទំនងបឋមលើកត្តាមុខរបរ ប្រភេទជំងឺ រយៈពេលឈឺ និងការចាក់វ៉ាក់សាំង ដែលមានតម្លៃ p-value < 0.05។ |
| Multiple Logistic Regression (Backward Elimination) ការវិភាគតម្រែតម្រង់ឡូជីស្ទីកពហុគុណ |
ផ្តល់លទ្ធផលសុក្រឹតជាងមុន ដោយសារវាអាចកែតម្រូវឥទ្ធិពលនៃកត្តារំខាន (Adjusted Odds Ratio) ដើម្បីរកកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលពិតប្រាកដ។ | ទាមទារទំហំគំរូទិន្នន័យធំ (Sample size) និងទាមទារចំណេះដឹងស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ក្នុងការជ្រើសរើសអថេរចូលក្នុងម៉ូដែល។ | បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ប្រភេទជំងឺផ្លូវដង្ហើម (OR=3.33) រយៈពេលឈឺក្រោម ៥ ឆ្នាំ (OR=5.77) និងការចាក់វ៉ាក់សាំង ៣ ដូស (OR=3.07) គឺជាកត្តាជះឥទ្ធិពលពិតប្រាកដ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្ទង់មតិ និងការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ ដែលមិនទាមទារធនធានកុំព្យូទ័រខ្នាតធំនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារការប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ពីអ្នកជំងឺ។
ទិន្នន័យនេះត្រូវបានប្រមូលផ្តុំតែនៅក្នុងតំបន់ជនបទមួយនៃខេត្តសុងខ្លា (Songkhla) ប្រទេសថៃ លើអ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃចំនួន ២០៨ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យមានការកំណត់ក្នុងការតំណាងប្រជាជនទូទៅ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាបរិបទសង្គមជនបទមានភាពស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែកម្រិតនៃការអប់រំសុខភាព និងការផ្សព្វផ្សាយរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលអាចជះឥទ្ធិពលដល់លទ្ធផល។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការអនុវត្តក្នុងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលសាធារណៈរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការស្វែងយល់ពីកត្តាដែលជំរុញអាកប្បកិរិយាការពាររបស់អ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ជួយឱ្យកម្ពុជាអាចរៀបចំគោលនយោបាយ និងបែងចែកធនធានសុខាភិបាលបានចំគោលដៅ ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាឈឺធ្ងន់ និងស្លាប់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cross-sectional analysis study | ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលប្រមូលទិន្នន័យពីចំនួនប្រជាជនគោលដៅនៅចំណុចពេលវេលាតែមួយជាក់លាក់ ដើម្បីវិភាគទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាផ្សេងៗ និងលទ្ធផលនៅពេលនោះ។ | ដូចជាការថតរូបមួយសន្លឹក ដើម្បីមើលថាមាននរណាខ្លះកំពុងញញឹម ឬយំ នៅវិនាទីនោះដោយមិនបានតាមដានពួកគេបន្តទៅមុខទៀត។ |
| Cronbach's alpha coefficient | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ (Reliability) ឬភាពសង្គតិភាពខាងក្នុងនៃកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងអស់វាស់ស្ទង់ពីគំនិតតែមួយឬអត់។ | ដូចជាការសួរសំណួរប្រឡងដែលសិស្សពូកែតែងតែឆ្លើយត្រូវទាំងអស់ ឯសិស្សខ្សោយតែងតែឆ្លើយខុស ដែលបង្ហាញថាសំណួរនោះមានស្តង់ដារត្រឹមត្រូវ។ |
| Logistic multiple regression | វិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីព្យាករណ៍ពីលទ្ធផលដែលមានតែពីរជម្រើស (ឧទាហរណ៍៖ ការពារ ឬ មិនការពារ) ដោយផ្អែកលើអថេរឯករាជ្យច្រើនចូលគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ អាយុ ភេទ ប្រភេទជំងឺ)។ | ដូចជាការទស្សន៍ទាយថាមនុស្សម្នាក់នឹងទិញ ឬមិនទិញទូរស័ព្ទ ដោយមើលលើកត្តាច្រើនចូលគ្នាដូចជា ប្រាក់ខែ អាយុ និងម៉ាកដែលគេចូលចិត្ត។ |
| Odds Ratio (OR) | តម្លៃស្ថិតិដែលវាស់ស្ទង់ទំហំនៃទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាហានិភ័យ និងលទ្ធផល ដោយប្រៀបធៀបឱកាសនៃការកើតឡើងនៃព្រឹត្តិការណ៍មួយធៀបនឹងក្រុមមួយទៀត។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបថា អ្នកជក់បារីមានឱកាសកើតជំងឺសួត ៥ដង ច្រើនជាងអ្នកមិនជក់បារី។ |
| p-value | តម្លៃប្រូបាប៊ីលីតេដែលបង្ហាញថា លទ្ធផលដែលទទួលបានពីការសិក្សាគឺកើតឡើងដោយចៃដន្យឬយ៉ាងណា។ បើ p-value តូចជាង ០.០៥ មានន័យថាលទ្ធផលនោះមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ខាងស្ថិតិ។ | ដូចជាការបោះកាក់១០ដងចេញរូបក្បាលទាំងអស់ ដែលមានភាគរយតិចតួចណាស់ក្នុងការកើតឡើងដោយចៃដន្យ បង្ហាញថាកាក់នោះប្រហែលជាមានការកែច្នៃ។ |
| 95% Confidence Interval (95%CI) | ចន្លោះតម្លៃដែលគេប៉ាន់ស្មានថា តម្លៃពិតប្រាកដនៃប្រជាជនគោលដៅទាំងមូលនឹងស្ថិតនៅក្នុងចន្លោះនេះ ដោយមានកម្រិតទំនុកចិត្ត ៩៥% បើសិនជាធ្វើការស្រាវជ្រាវម្តងទៀតច្រើនដង។ | ដូចជាការទាយថាមិត្តរបស់អ្នកនឹងមកដល់ចន្លោះម៉ោង ១០:០០ ដល់ ១០:១៥ ព្រឹក ដោយមានទំនុកចិត្ត ៩៥% ថាគេមិនហួសម៉ោងនេះទេ។ |
| Backward Elimination | វិធីសាស្ត្រកាត់ចេញជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងការវិភាគតម្រែតម្រង់ ដោយចាប់ផ្តើមបញ្ចូលអថេរទាំងអស់ រួចដកអថេរណាដែលមិនមានទំនាក់ទំនងច្បាស់លាស់ (p-value ធំ) ចេញម្តងមួយៗ រហូតសល់តែអថេរដែលសំខាន់បំផុត។ | ដូចជាការចម្រាញ់ក្រុមបាល់ទាត់ ដោយដកកីឡាករដែលលេងមិនសូវល្អចេញម្តងម្នាក់ៗ រហូតទាល់តែសល់ត្រឹមកីឡាករឆ្នើមៗសម្រាប់ប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ |
| Content Validity | ការវាយតម្លៃដោយអ្នកជំនាញ (ប្រើសន្ទស្សន៍ IOC) ដើម្បីបញ្ជាក់ថាសំណួរនីមួយៗក្នុងកម្រងសំណួរពិតជាវាស់ស្ទង់ចំវត្ថុបំណងនៃការស្រាវជ្រាវមែន។ | ដូចជាការអោយមេចុងភៅ៣នាក់ ភ្លក់ស៊ុបដើម្បីសម្រេចថាតើវាពិតជាមានរសជាតិត្រូវតាមរូបមន្តដើមឬអត់ មុននឹងលក់អោយភ្ញៀវ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
