បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះបង្កើតវិធីសាស្ត្រថ្មីដើម្បីវាយតម្លៃ និងវាស់ស្ទង់លំហូរឈាមក្នុងតំបន់សាច់ដុំបេះដូងកំឡុងពេលមានការថយចុះនៃលំហូរឈាម ដោយផ្តោតលើគំរូសត្វទន្សាយដែលមានបញ្ហាកង្វះឈាមបេះដូងស្រួចស្រាវ (Acute myocardial ischemia)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ Langendorff ដើម្បីរក្សាបេះដូងទន្សាយដែលដកចេញពីខ្លួន និងបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្រគូសផែនទីអុបទិកដោយប្រើល័ក្ខងាយរងសកម្មភាពអគ្គិសនីដើម្បីតាមដានលំហូរឈាមក្នុងតំបន់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Optical Mapping with RH237 (Proposed) វិធីសាស្ត្រគូសផែនទីអុបទិកដោយប្រើល័ក្ខ RH237 (វិធីសាស្ត្រស្នើឡើង) |
មានល្បឿនលឿន (តិចជាង ១វិនាទី) និងអាចវាស់ស្ទង់ទាំងសកម្មភាពអគ្គិសនី និងលំហូរឈាមក្នុងតំបន់សាច់ដុំបេះដូងក្នុងពេលតែមួយដោយប្រើល័ក្ខតែមួយ។ មានភាពសាមញ្ញ និងងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់ការវាស់លំហូរធៀប។ | មិនអាចអនុវត្តផ្ទាល់លើសារពាង្គកាយរស់ (In vivo) បានទេ ដោយសារការពុលនៃល័ក្ខ RH237 មិនទាន់ត្រូវបានដឹងច្បាស់។ ការវាស់ស្ទង់ត្រូវបានកំណត់ចំនួនដង ដោយសារភ្នាសកោសិកានឹងឆ្អែតបាត់បង់ប្រសិទ្ធភាពក្រោយពេលចាក់បញ្ចូលពីរបីដង ហើយវាស់បានត្រឹមតែលំហូរធៀបប៉ុណ្ណោះ។ | ការប្រើប្រាស់បរិមាណ 0.33 µmole/g ផ្តល់នូវការភ្ជាប់ទៅនឹងភ្នាសកោសិកាអតិបរមាចំនួន ៥០% ដែលជួយបង្ហាញរូបរាង និងទំហំតំបន់ខ្វះឈាមបានយ៉ាងច្បាស់។ |
| Positron Emission Tomography (PET) ការថតស្កែនដោយប្រើកាំរស្មី Positron (PET) |
ជាវិធីសាស្ត្រមិនលុកលុយ (Non-invasive) ដែលអាចវាស់ស្ទង់បរិមាណលំហូរឈាមសាច់ដុំបេះដូងក្នុងតំបន់បានយ៉ាងជាក់លាក់នៅលើសារពាង្គកាយរស់។ | តម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍ពិសេសដែលមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំង និងមិនសូវមានប្រើប្រាស់ទូលំទូលាយនៅគ្រប់មន្ទីរពេទ្យ ឬមន្ទីរពិសោធន៍។ | ត្រូវបានលើកឡើងថាជាវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារសម្រាប់វាស់លំហូរឈាម (In vivo) ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានធ្វើតេស្តផ្ទាល់នៅក្នុងការសិក្សានេះទេ។ |
| Thermal Diffusion Method វិធីសាស្ត្រវាស់ការសាយភាយកម្ដៅ |
អនុញ្ញាតឱ្យមានការវាស់ស្ទង់លំហូរឈាមក្នុងជាលិកាជាបន្តបន្ទាប់ និងតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង (Real-time continuous measurement) នៅក្នុងបេះដូងដែលកំពុងលោត។ | តម្រូវឱ្យមានការស៊កបញ្ចូលប្រដាប់វាស់កម្ដៅ (Thermal probe) ផ្ទាល់ទៅក្នុងជាលិកា ដែលអាចបង្កការប៉ះទង្គិចដល់សរីរាង្គ។ | ប្រើប្រាស់ជាជម្រើសមួយសម្រាប់វាយតម្លៃលំហូរឈាម ប៉ុន្តែមិនមានលទ្ធផលប្រៀបធៀបដោយផ្ទាល់ជាមួយ RH237 ក្នុងឯកសារនេះឡើយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់ និងសារធាតុគីមីពិសេសៗសម្រាប់ការរក្សាបេះដូងដាច់ដោយឡែកពីសារពាង្គកាយ ព្រមទាំងប្រព័ន្ធចាប់រូបភាពអុបទិក។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ (In vitro/Ex vivo) ដោយប្រើប្រាស់គំរូបេះដូងសត្វទន្សាយ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Glasgow ចក្រភពអង់គ្លេស។ ទិន្នន័យនេះមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពពិតលើមនុស្ស (In vivo) បានទេ ដោយសារការពុលនៃល័ក្ខ RH237។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា នេះគឺជាឯកសារយោងដ៏សំខាន់សម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាល និងស្រាវជ្រាវឱសថសាស្ត្រលើសត្វ ប៉ុន្តែមិនទាន់អាចយកមកអនុវត្តក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យលើមនុស្សបានទេ។
ទោះបីជាវិធីសាស្ត្រនេះមិនអាចអនុវត្តផ្ទាល់លើអ្នកជំងឺបាន ប៉ុន្តែវាមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវផ្នែកឱសថសាស្ត្រ និងបេះដូងនៅកម្ពុជា។
ជារួម វិធីសាស្ត្រនេះផ្ដល់នូវមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏ល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍមន្ទីរពិសោធន៍ស្រាវជ្រាវកម្រិតខ្ពស់ផ្នែកសរីរវិទ្យាបេះដូង និងឱសថសាស្ត្រ នៅក្នុងស្ថាប័នអប់រំជាន់ខ្ពស់នៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Langendorff perfusion (ការរក្សាបេះដូងដាច់ដោយឡែកតាមប្រព័ន្ធ Langendorff) | វាគឺជាបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍ដែលគេប្រើដើម្បីរក្សាបេះដូងដែលកាត់ចេញពីរាងកាយឱ្យនៅមានជីវិត និងអាចលោតបានជាធម្មតា ដោយបញ្ជូនសូលុយស្យុងដែលមានអុកស៊ីហ្សែន និងសារធាតុចិញ្ចឹមទៅចិញ្ចឹមបេះដូងនោះតាមរយៈសរសៃឈាមអាក់ទែអ័រតា។ | ដូចជាការដកម៉ាស៊ីនរថយន្តចេញមកក្រៅ ហើយតភ្ជាប់ទុយោប្រេង និងទឹកស្អំម៉ាស៊ីនពីខាងក្រៅដើម្បីឱ្យវានៅឆេះបានធម្មតា។ |
| Optical mapping (ការគូសផែនទីអុបទិក) | គឺជាវិធីសាស្ត្រថតរូបភាពដោយប្រើកាមេរ៉ា ឬសេនស័រចាប់ពន្លឺល្បឿនលឿន ដើម្បីវាស់ស្ទង់សកម្មភាពអគ្គិសនី និងបម្រែបម្រួលផ្សេងៗនៅក្នុងកោសិកាបេះដូង តាមរយៈការបញ្ចេញពន្លឺរបស់ល័ក្ខពិសេសដែលមានប្រតិកម្មជាមួយសកម្មភាពកោសិកា។ | ដូចជាការប្រើកាមេរ៉ាថតកម្តៅ (Thermal camera) ដើម្បីមើលកន្លែងណាដែលមានសីតុណ្ហភាពក្តៅ ឬត្រជាក់នៅលើផ្ទះ តែនេះគឺមើលសកម្មភាពអគ្គិសនីរបស់បេះដូង។ |
| Acute myocardial ischemia (កង្វះឈាមសាច់ដុំបេះដូងស្រួចស្រាវ) | ជាស្ថានភាពដែលចរន្តឈាមហូរទៅចិញ្ចឹមសាច់ដុំបេះដូងត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ ឬថយចុះភ្លាមៗ ដោយសារតែមានការស្ទះសរសៃឈាម ធ្វើឱ្យកោសិកាបេះដូងខ្វះអុកស៊ីហ្សែន និងអាចងាប់បាន។ | ដូចជាការបិទវ៉ានទឹកភ្លាមៗ ធ្វើឱ្យដំណាំនៅក្នុងចម្ការស្វិតស្រពោនដោយសារខ្វះទឹកប្រកបដោយភាពតក់ក្រហល់។ |
| Voltage-sensitive dye (ល័ក្ខងាយរងសកម្មភាពអគ្គិសនី) | គឺជាសារធាតុគីមីម្យ៉ាង (ដូចជា RH-237) ដែលប្តូរពណ៌ ឬបញ្ចេញពន្លឺរបស់វា នៅពេលដែលមានការផ្លាស់ប្តូរបន្ទុកអគ្គិសនីនៅលើភ្នាសកោសិកា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមើលឃើញរលកអគ្គិសនីដែលរត់នៅក្នុងបេះដូង។ | ដូចជាអំពូលភ្លើងឆ្លាតវៃដែលដូរពណ៌ ឬភ្លឺខ្លាំងទៅតាមកម្រិតនៃចរន្តអគ្គិសនីដែលរត់កាត់វា។ |
| Coronary artery occlusion (ការស្ទះសរសៃឈាមបេះដូង) | ជាការស្ទះ ឬការចងបិទសរសៃឈាមដែលនាំឈាមទៅចិញ្ចឹមសាច់ដុំបេះដូងផ្ទាល់ ដែលនៅក្នុងការពិសោធន៍នេះ គេប្រើខ្សែចងដើម្បីបង្កើតស្ថានភាពខ្វះឈាមដោយចេតនាដើម្បីធ្វើការសិក្សា។ | ដូចជាការបត់ទុយោទឹកដែលកំពុងបាញ់ស្រោចផ្កា ធ្វើឱ្យទឹកមិនអាចហូរទៅមុខទៀតបាន។ |
| Reperfusion (ការបើកឱ្យឈាមរត់ឡើងវិញ) | ជាសកម្មភាព ឬដំណើរការក្នុងការបើកផ្លូវឱ្យឈាមអាចហូរត្រឡប់ទៅចិញ្ចឹមជាលិកា ឬសរីរាង្គឡើងវិញ បន្ទាប់ពីវាត្រូវបានស្ទះ ឬកាត់ផ្តាច់មួយរយៈ ដើម្បីសង្គ្រោះកោសិកាដែលនៅរស់។ | ដូចជាការបើកទំនប់ទឹកដែលធ្លាប់តែទប់បិទ ឱ្យហូរចូលទៅស្រោចស្រពស្រែប្រាំងវិញ។ |
| Cardiomyocytes (កោសិកាសាច់ដុំបេះដូង) | គឺជាកោសិកាពិសេសៗដែលផ្តុំគ្នាបង្កើតបានជាសាច់ដុំបេះដូង មានតួនាទីដ៏សំខាន់ក្នុងការកន្ត្រាក់ និងបន្ធូរ ដើម្បីច្របាច់ឈាមបញ្ជូនទៅកាន់គ្រប់ផ្នែកទាំងអស់នៃរាងកាយ។ | ដូចជាកម្មកររាប់លាននាក់ដែលធ្វើការរួមគ្នាយ៉ាងព្រមព្រៀង ដើម្បីទាញខ្សែពួររុញច្រានវត្ថុធ្ងន់ៗក្នុងពេលតែមួយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
