បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តោតលើបញ្ហានៃការគ្រប់គ្រងរបបអាហារ ជាពិសេសអាកប្បកិរិយានៃការបរិភោគប្រូតេអ៊ីនរបស់អ្នកជំងឺតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃ ដែលទាមទារការគាំទ្រយ៉ាងសកម្មពីដៃគូជីវិតដើម្បីពន្យារការវិវឌ្ឍនៃជំងឺ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបពាក់កណ្តាលពិសោធន៍ (Quasi-experimental research) ដោយបែងចែកអ្នកជំងឺជាពីរក្រុមដើម្បីប្រៀបធៀបលទ្ធផលមុន និងក្រោយការអនុវត្តកម្មវិធី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Spouse Support Program + Routine Nursing Care កម្មវិធីគាំទ្រពីដៃគូជីវិត រួមជាមួយការថែទាំតាមបែបបទគិលានុបដ្ឋាយិកា |
ជួយកែលម្អអាកប្បកិរិយាបរិភោគប្រូតេអ៊ីនបានយ៉ាងល្អ និងកាត់បន្ថយកម្រិតអ៊ុយរ៉េអាសូត (BUN) ព្រមទាំងក្រេអាទីនីនក្នុងឈាមយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ទាមទារពេលវេលា ការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីដៃគូជីវិត (ភរិយា/ស្វាមី) ព្រមទាំងការតាមដានជាប្រចាំតាមរយៈទូរស័ព្ទពីបុគ្គលិកពេទ្យ។ | មានភាពខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំងផ្នែកស្ថិតិ (p < .001) ដោយក្រុមអ្នកជំងឺនេះមានការថយចុះកម្រិត BUN និង Creatinine គួរឱ្យកត់សម្គាល់។ |
| Routine Nursing Care (Control Group) ការថែទាំតាមបែបបទគិលានុបដ្ឋាយិកាធម្មតា (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ) |
ងាយស្រួលអនុវត្តតាមមន្ទីរពេទ្យទូទៅ ជាទម្លាប់ការងារប្រចាំថ្ងៃ និងមិនទាមទារពេលវេលា ឬធនធានបន្ថែមច្រើនពីគ្រូពេទ្យ។ | អ្នកជំងឺអាចខ្វះការលើកទឹកចិត្ត និងការគាំទ្រនៅផ្ទះ ដែលធ្វើឱ្យការគ្រប់គ្រងរបបអាហារមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាព និងពិបាកផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់។ | អាកប្បកិរិយាបរិភោគប្រូតេអ៊ីន និងកម្រិតជាតិពុលក្នុងឈាមមិនមានភាពប្រសើរឡើងខ្លាំងដូចក្រុមដែលទទួលបានការគាំទ្រពីដៃគូជីវិតឡើយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីនេះមិនទាមទារឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាថ្លៃៗទេ ប៉ុន្តែទាមទារពេលវេលា ការអប់រំ និងការតាមដានពីបុគ្គលិកពេទ្យ ព្រមទាំងការប្តេជ្ញាចិត្តពីគ្រួសារ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តសុរិន្ទ ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើអ្នកជំងឺតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃដំណាក់កាលទី ៣ និងទី ៤ ចំនួនត្រឹមតែ ៦០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងបរិបទសង្គមគ្រួសារនៅប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែចំនួនសំណាកមានទំហំតូច ដែលទាមទារការសិក្សាបន្ថែមក្នុងទំហំធំជាងនេះ ដើម្បីបញ្ជាក់លទ្ធផលទូទៅ។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តនៅក្នុងប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពនៃប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសដោយសារវប្បធម៌គ្រួសារដែលនិយមរស់នៅជួបជុំគ្នា។
ជារួម ការបញ្ជ្រាបការគាំទ្រពីគ្រួសារទៅក្នុងការថែទាំវេជ្ជសាស្ត្រ គឺជាដំណោះស្រាយដែលមានប្រសិទ្ធភាពចំណាយខ្ពស់ និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Chronic Kidney Disease | ជំងឺតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃ ជាស្ថានភាពដែលតម្រងនោមបាត់បង់មុខងារជាបណ្តើរៗក្នុងការច្រោះជាតិពុល និងជាតិទឹកលើសចេញពីឈាម ក្នុងរយៈពេលយូរ។ | ដូចជាតម្រងទឹកដែលចាស់រហែក លែងសូវច្រោះកម្ទេចកំទីបានល្អ ធ្វើឱ្យទឹកដែលឆ្លងកាត់នៅតែមានភាពល្អក់កករ។ |
| Blood Urea Nitrogen | កម្រិតអ៊ុយរ៉េអាសូតក្នុងឈាម ដែលជារង្វាស់នៃបរិមាណកាកសំណល់នៅក្នុងឈាមដែលកើតចេញពីការបំបែកប្រូតេអ៊ីន។ បើវាកើនឡើងខ្ពស់ មានន័យថាតម្រងនោមធ្វើការបញ្ចេញចោលមិនបានល្អ។ | ដូចជាបរិមាណផ្សែងឡានក្នុងទីក្រុង បើមានផ្សែងកាន់តែច្រើន មានន័យថាម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធខ្យល់មិនដំណើរការល្អ។ |
| Creatinine | ក្រេអាទីនីន គឺជាសារធាតុកាកសំណល់គីមីនៅក្នុងឈាមដែលបញ្ចេញដោយការប្រើប្រាស់សាច់ដុំប្រចាំថ្ងៃ។ ជាទូទៅតម្រងនោមដែលមានសុខភាពល្អតែងតែច្រោះវាចេញពីឈាមទាំងស្រុង ដូច្នេះកម្រិតខ្ពស់នៃសារធាតុនេះបង្ហាញពីការថយចុះមុខងារតម្រងនោមធ្ងន់ធ្ងរ។ | ដូចជាកាកសំណល់រោងចក្រដែលត្រូវបង្ហូរចូលអាងចម្រោះ បើអាងចម្រោះខូច កាកសំណល់នេះនឹងកកកុញក្នុងទឹកច្រើនឡើងៗ។ |
| Spouse Support | ការគាំទ្រពីដៃគូជីវិត (ប្តី ឬប្រពន្ធ) តាមរយៈការផ្តល់ចំណេះដឹង ការជួយរៀបចំរបបអាហារ និងការលើកទឹកចិត្តផ្លូវចិត្ត ដើម្បីជួយអ្នកជំងឺក្នុងការអនុវត្តការព្យាបាល និងថែទាំសុខភាពឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការមានជំនួយការផ្ទាល់ខ្លួនម្នាក់នៅផ្ទះ ដែលជួយរំលឹកអ្នកឱ្យញ៉ាំថ្នាំ និងជួយចម្អិនម្ហូបត្រឹមត្រូវតាមក្បួនពេទ្យរាល់ថ្ងៃ។ |
| Protein Consumption Behavior | អាកប្បកិរិយានៃការបរិភោគប្រូតេអ៊ីន សំដៅលើទម្លាប់នៃការជ្រើសរើសប្រភេទ និងកំណត់បរិមាណសាច់ ស៊ុត ឬទឹកដោះគោដែលអ្នកជំងឺទទួលទានប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីកាត់បន្ថយបន្ទុកការងាររបស់តម្រងនោមដែលកំពុងខ្សោយស្រាប់។ | ដូចជាការកំណត់ទម្ងន់ទំនិញដាក់លើឡានចាស់មួយ ដើម្បីកុំឱ្យម៉ាស៊ីនឡាននោះប្រឹងធ្វើការហួសកម្លាំងរហូតដល់ខូចទាំងស្រុង។ |
| Quasi-experimental research | ការស្រាវជ្រាវបែបពាក់កណ្តាលពិសោធន៍ ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលមានការសាកល្បងទៅលើក្រុមគោលដៅ ប៉ុន្តែការជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមមិនត្រូវបានធ្វើឡើងដោយចៃដន្យ (Non-randomized) នោះទេ តែធ្វើតាមលក្ខខណ្ឌជាក់ស្តែងនៅកន្លែងស្រាវជ្រាវ។ | ដូចជាការសាកល្បងវិធីសាស្ត្របង្រៀនថ្មីទៅលើសិស្សក្នុងថ្នាក់(ក) រួចប្រៀបធៀបជាមួយថ្នាក់(ខ) ដោយមិនបានចាប់ឆ្នោតរើសសិស្សច្របល់ចូលគ្នាតាំងពីដំបូងឡើយ។ |
| Independent t-test | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិមួយប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមរវាងក្រុមពីរផ្សេងគ្នា (ដូចជាក្រុមពិសោធន៍ និងក្រុមត្រួតពិនិត្យ) ដើម្បីមើលថាគម្លាតខុសគ្នានោះកើតឡើងដោយចៃដន្យ ឬពិតជាមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិប្រាកដមែន។ | ដូចជាការប្រើជញ្ជីងថ្លឹងប្រៀបធៀបទម្ងន់ផ្លែប៉ោមពីរធុង ដើម្បីបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថាធុងមួយពិតជាធ្ងន់ជាងធុងមួយទៀតមែន ឬគ្រាន់តែខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចដោយចៃដន្យ។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
