បញ្ហា (The Problem)៖ បញ្ហាចម្បងគឺកង្វះអ្នកបន្តវេនក្នុងការធ្វើសិប្បកម្មត្បាញឫស្សីដោយដៃ និងការខ្វះខាតវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុកនៅតំបន់ Phanat Nikhom ដែលអាចបណ្តាលឱ្យចំណេះដឹងប្រពៃណីនេះបាត់បង់នាសម័យកាលទំនើប។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការចុះសម្ភាសន៍អ្នកជំនាញក្នុងស្រុក ការសិក្សាឯកសារ និងការសង្កេតផ្ទាល់ ដើម្បីចងក្រងជាប្រព័ន្ធផ្ទុកទិន្នន័យ និងរចនាទម្រង់ពិព័រណ៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Unstructured Traditional Transmission ការផ្ទេរចំណេះដឹងតាមបែបប្រពៃណីដោយផ្ទាល់មាត់ |
មិនតម្រូវឱ្យមានការចំណាយថវិកាច្រើន និងរក្សាបាននូវភាពសាមញ្ញតាមបែបសហគមន៍ដើម។ | ប្រឈមនឹងការបាត់បង់ចំណេះដឹងទាំងស្រុងនៅពេលចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យទទួលមរណភាព ហើយគ្មានយុវជនបន្តវេន។ | សិប្បកម្មកាន់តែខ្សត់ខ្សោយ ហើយការប្រើប្រាស់ធ្លាក់ចុះដោយសារសម្ភារៈប្លាស្ទិកជំនួស។ |
| Systematic Database and Learning Center (Proposed) ការចងក្រងជាមូលដ្ឋានទិន្នន័យ និងមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សា (វិធីសាស្ត្រស្នើឡើង) |
ប្រមូលផ្តុំទិន្នន័យប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្បាច់ត្បាញ និងឧបករណ៍បានគង់វង្សយូរអង្វែង ព្រមទាំងផ្តល់ទីតាំងបណ្តុះបណ្តាលផ្លូវការ។ | ទាមទារការគាំទ្រថវិកាជាប្រចាំពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយនិរន្តរភាពពីអ្នកជំនាញ។ | បង្កើតបានទម្រង់ប្លង់តាំងពិព័រណ៍ចំនួន ៦ បន្ទប់ និងរក្សាទុកឯកសារក្បាច់ត្បាញដ៏មានតម្លៃ (ដូចជាក្បាច់ Pikul)។ |
| Modern Commercial Adaptation ការចងក្រងជាក្រុមផលិត និងសម្របតាមទីផ្សារទំនើប |
ផ្តល់ប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ដល់សហគមន៍ និងលើកទឹកចិត្តសិប្បករឱ្យបន្តអាជីពនេះតាមរយៈការកែច្នៃជាផលិតផលទេសចរណ៍។ | ទាមទារវត្ថុធាតុដើមច្រើន (ដែលកំពុងខ្វះខាត) និងអាចធ្វើឱ្យទម្រង់ដើមខ្លះត្រូវផ្លាស់ប្តូរដើម្បីតម្រូវចិត្តអតិថិជន។ | សិប្បករអាចអភិវឌ្ឍពីការត្បាញកន្ត្រកធម្មតា ទៅជាកាបូបយួរដៃស្ត្រីដ៏ប្រណិត និងមានតម្លៃថ្លៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សា និងការចងក្រងទិន្នន័យនេះ តម្រូវឱ្យមានការចូលរួមគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ព្រមទាំងពេលវេលា និងចំណេះដឹងពីសិប្បករជំនាញដោយផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតតែលើស្រុក Phanat Nikhom ខេត្ត Chonburi ប្រទេសថៃ ដោយពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អ្នកស្រុកដែលមានដើមកំណើតជាជនជាតិថៃ-ឡាវ-ចិន។ ទោះបីជាបរិបទវប្បធម៌មានលក្ខណៈជាក់លាក់សម្រាប់ប្រទេសថៃក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមនៃការបាត់បង់សិប្បកម្មត្បាញដោយសារឧស្សាហូបនីយកម្ម និងកង្វះវត្ថុធាតុដើម គឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងដ៏ល្អសម្រាប់សហគមន៍សិប្បកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជាដែលកំពុងជួបបញ្ហាស្រដៀងគ្នា។
វិធីសាស្ត្រនៃការចងក្រងទិន្នន័យ និងការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សានេះ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ការអភិរក្សសិប្បកម្មប្រពៃណីនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តគំរូនេះអាចជួយប្រែក្លាយសិប្បកម្មត្បាញពីការធ្វើត្រឹមតែប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ ទៅជាការអភិរក្សប្រកបដោយប្រព័ន្ធ និងជាផលិតផលទេសចរណ៍ដ៏មានតម្លៃ ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយចំណាកស្រុករបស់សិប្បករ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Wickerworks | វត្ថុ ឬផលិតផលដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈការយកវត្ថុធាតុដើមដូចជាឫស្សី ឬផ្តៅ មកច្រៀកជាបន្ទះស្តើងៗ រួចយកមកត្បាញបញ្ចូលគ្នាបញ្ច្រាសចុះឡើង ដើម្បីបង្កើតជារូបរាងផ្សេងៗសម្រាប់ប្រើប្រាស់។ | ដូចជាការយកសរសៃអំបោះមកត្បាញជាផ្ទាំងក្រណាត់ ប៉ុន្តែនៅទីនេះគេប្រើចម្រៀកឫស្សីមកត្បាញជាកន្ត្រក ឬឧបករណ៍ប្រើប្រាស់វិញ។ |
| Local Learning Center | ទីតាំងប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងសហគមន៍ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីរក្សាទុក ដាក់តាំងបង្ហាញ និងផ្ទេរចំណេះដឹង ប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រមទាំងជំនាញប្រពៃណីរបស់សហគមន៍នោះទៅកាន់សិស្សានុសិស្ស និងមនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ | ប្រៀបដូចជាបណ្ណាល័យបូករួមនឹងសាលារៀនខ្នាតតូចប្រចាំភូមិ ដែលអ្នកភូមិអាចរៀនសូត្រពីប្រវត្តិ និងជំនាញរបស់ដូនតាខ្លួនដោយផ្ទាល់។ |
| Master Pattern | ក្បាច់ត្បាញគោល ឬក្បាច់មូលដ្ឋានគ្រឹះដែលមានច្បាប់វិន័យក្នុងការត្បាញច្បាស់លាស់ និងសាមញ្ញ (ឧទាហរណ៍ ក្បាច់ខ្វែងមួយលើមួយ) ដែលជាប្រភពដើមសម្រាប់យកទៅច្នៃអភិវឌ្ឍជាក្បាច់ផ្សេងៗទៀត។ | ដូចជាការរៀនបូកដកគុណចែកដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ មុននឹងឈានទៅដោះស្រាយលំហាត់គណិតវិទ្យាធំៗ។ |
| Developed Pattern | ក្បាច់ត្បាញដែលត្រូវបានកែច្នៃ និងពង្រីកបន្ថែមពីលើក្បាច់មូលដ្ឋាន ដោយបន្ថែមក្បូរក្បាច់រចនាឲ្យមានភាពស្មុគស្មាញ និងទាក់ទាញជាងមុន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសោភ័ណភាព និងការប្រើប្រាស់ទំនើប។ | ដូចជាការយកកង់ក្មេងលេងធម្មតា មកកែច្នៃបន្ថែមប្រអប់លេខ និងលាបពណ៌ឲ្យទៅជាកង់ស្ព័រដ៏ស្រស់ស្អាត។ |
| Invented Pattern | ក្បាច់ត្បាញដែលសិប្បករបានបង្កើតថ្មីទាំងស្រុងដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍ ការស្រមើស្រមៃ និងការច្នៃប្រឌិតផ្ទាល់ខ្លួន ដោយរួមបញ្ចូលក្បាច់ដើម និងបច្ចេកទេសប្រើចម្រៀកឫស្សីចម្រុះពណ៌ ដើម្បីបង្កើតជារូបផ្កា ឬសត្វ។ | ដូចជាការគូរគំនូរតាមការស្រមើស្រមៃ ដែលវិចិត្រករប្រើប្រាស់ពណ៌ចម្រុះបង្កើតជារូបភាពថ្មីមួយដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ |
| Inherited Knowledge | ចំណេះដឹង ជំនាញ និងបច្ចេកទេសប្រពៃណីរបស់សហគមន៍ ដែលត្រូវបានបញ្ជូនពីមនុស្សជំនាន់មួយទៅមនុស្សជំនាន់មួយទៀតតាមរយៈការអនុវត្តផ្ទាល់ និងការបង្រៀនតៗគ្នាពីចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ។ | ដូចជារូបមន្តស្លសម្លប្រហើររបស់យាយដែលត្រូវបន្តបង្រៀនដល់ម្តាយ ហើយម្តាយបន្តបង្រៀនរូបមន្តនោះមកដល់យើង។ |
| Wood Coating | ដំណើរការនៃការលាប ឬបាញ់ថ្នាំគីមីពីលើផលិតផលត្បាញឫស្សីសម្រេច ដើម្បីការពារសាច់ឫស្សីពីសត្វល្អិត កាត់បន្ថយការឡើងផ្សិត និងធ្វើឱ្យផលិតផលមានភាពរឹងមាំព្រមទាំងរលោងស្អាតប្រើបានយូរ។ | ដូចជាការលាបទឹកថ្នាំរលោងលើក្រចក ដើម្បីការពារក្រចកកុំឱ្យផុយបាក់ និងធ្វើឱ្យវាមើលទៅរលោងស្អាត។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
