បញ្ហា (The Problem)៖ អត្ថបទស្រាវជ្រាវនេះសិក្សាអំពីខ្លឹមសារ ទស្សនៈវិជ្ជា និងឥទ្ធិពលនៃអក្សរសិល្ប៍អប់រំរបស់កវីឯកថៃ ស៊ុនថនភូ (Sunthorn Phu) មកលើរបៀបរស់នៅ ទម្លាប់ និងសីលធម៌របស់ប្រជាជននៅក្នុងសង្គមថៃ នាសម័យព្រះបាទរាមាទី២ និងរាមាទី៣។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈការវិភាគឯកសារគុណភាព ដោយប្រមូល រៀបចំប្រព័ន្ធទិន្នន័យ និងស្វែងរកទំនាក់ទំនងរវាងអត្ថបទកាព្យនិងបរិបទសង្គម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Reasoning and Persuasion Technique បច្ចេកទេសបង្រៀនដោយការបកស្រាយហេតុផល និងបញ្ចុះបញ្ចូល |
ងាយស្រួលយល់ និងធ្វើឱ្យអ្នកអានជឿជាក់តាមរយៈការប្រាប់ពីមូលហេតុនិងផលវិបាកច្បាស់លាស់។ វាជួយកែប្រែការគិតដោយផ្អែកលើតក្កវិជ្ជា។ | អាចមានភាពស្ងួត និងខ្វះភាពទាក់ទាញផ្លូវអារម្មណ៍ ប្រសិនបើមិនមានការប្រើប្រាស់ភាសាសិល្បៈជួយជ្រោមជ្រែង។ | ជាបច្ចេកទេសដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនជាងគេបំផុត (ប្រទះឃើញក្នុងរឿងទាំង៣) ព្រោះវាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាសង្គម។ |
| Metaphorical and Poetic Figures Technique បច្ចេកទេសបង្រៀនដោយប្រើរូបារម្មណ៍ និងការប្រៀបធៀប (ឧទាហរណ៍៖ អុបមា) |
បង្កើតរូបភាពផ្លូវចិត្តច្បាស់លាស់ ធ្វើឱ្យអ្នកអានមានអារម្មណ៍រំភើប និងចងចាំបានយូរ។ បង្កើនសោភ័ណភាពអក្សរសិល្ប៍កម្រិតខ្ពស់។ | ទាមទារឱ្យអ្នកអានមានចំណេះដឹងផ្នែកអក្សរសិល្ប៍ និងបទពិសោធន៍សង្គមខ្លះ ដើម្បីអាចយល់អត្ថន័យបង្កប់បានពេញលេញ។ | ត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនលំដាប់ទី២ ជាពិសេសក្នុងការប្រៀបធៀបតម្លៃស្ត្រីទៅនឹងវត្ថុមានតម្លៃ (ដូចជាត្បូងមណី) ឬប្រៀបធៀបចំណេះដឹងទៅនឹងអាវុធ។ |
| Religious and Traditional Citation Technique បច្ចេកទេសបង្រៀនដោយយោងតាមព្រះពុទ្ធសាសនា និងចារីតប្រពៃណី |
ទទួលបានការគោរព និងការអនុវត្តតាមយ៉ាងងាយស្រួល ព្រោះវាផ្សារភ្ជាប់នឹងជំនឿសាសនាដែលចាក់ឫសជ្រៅក្នុងផ្នត់គំនិតប្រជាជនរួចជាស្រេច។ | អាចនឹងមើលទៅហួសសម័យសម្រាប់បរិបទសង្គមទំនើបដែលពឹងផ្អែកលើវិទ្យាសាស្ត្រ ឬទាមទារការពន្យល់បែបហេតុផលនិយម។ | ជាឧបករណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងការគ្រប់គ្រងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ដោយប្រើទស្សនៈបុណ្យបាបកម្ម និងឋានសួគ៌ឋាននរក ជាគំនាប។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដោយសារនេះជាការស្រាវជ្រាវបែបគុណភាពលើវិស័យអក្សរសាស្ត្រ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ ការចំណាយធនធានភាគច្រើនគឺផ្តោតលើការប្រមូលឯកសារ និងពេលវេលាវិភាគ មិនទាមទារផ្នែករឹង (Hardware) ស្មុគស្មាញឡើយ។
ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើបរិបទសង្គមថៃនាសតវត្សទី១៩ ដែលជារបបសក្តិភូមិ និងមានគំនិតអយ្យាធិបតេយ្យ (បុរសជាធំ) យ៉ាងកាចសាហាវ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីទស្សនៈរបស់អ្នកនិពន្ធដែលជាបុរស និងជាមន្ត្រីរាជវាំង ដែលអាចមានភាពលំអៀង និងមើលរំលងតម្លៃសិទ្ធិស្មើគ្នារបស់ស្ត្រី។ សម្រាប់កម្ពុជា ការយល់ដឹងពីភាពលំអៀងនេះជារឿងសំខាន់ ព្រោះយើងធ្លាប់ឆ្លងកាត់ប្រវត្តិសង្គមស្រដៀងគ្នា ដែលទាមទារការត្រិះរិះពិចារណាឡើងវិញប្រកបដោយបរិយាបន្ន។
ទោះបីជាឯកសារនេះផ្តោតលើបរិបទអក្សរសិល្ប៍ថៃក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រ និងខ្លឹមសារនៃការសិក្សានេះមានសារៈប្រយោជន៍ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការសិក្សានេះគឺជាគំរូដ៏ល្អមួយសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវបែបអន្តរវិស័យ ដែលនិស្សិត និងអ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាអាចយកមកអនុវត្តដើម្បីវិភាគស៊ីជម្រៅលើមរតកអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរខ្លួនឯងបានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Didactic Literature | អក្សរសិល្ប៍ដែលត្រូវបាននិពន្ធឡើងក្នុងគោលបំណងចម្បងដើម្បីអប់រំ ទូន្មាន ប្រៀនប្រដៅសីលធម៌ និងណែនាំពីរបៀបរស់នៅក្នុងសង្គម ជាងការផ្តល់ត្រឹមតែការកម្សាន្ត។ | ដូចជាសៀវភៅច្បាប់ទូន្មាន ឬពាក្យស្លោកដែលគេសរសេរជាទម្រង់កំណាព្យដើម្បីឱ្យក្មេងៗងាយចាំនិងធ្វើតាម។ |
| Socialization | ដំណើរការដែលសង្គមបង្ហាត់បង្រៀន ឬជះឥទ្ធិពលលើបុគ្គលម្នាក់ៗ (តាមរយៈអក្សរសិល្ប៍ សាសនា ឬគ្រួសារ) ឱ្យចេះស្តាប់បង្គាប់ និងធ្វើតាមបទដ្ឋានឬច្បាប់ទម្លាប់របស់សង្គមនោះ។ | ដូចជាការយកដីឥដ្ឋទន់ៗមកសូនជារូបរាងផ្សេងៗ តាមពុម្ពដែលចាស់ទុំក្នុងសង្គមចង់បាន។ |
| Patriarchy | ប្រព័ន្ធសង្គមដែលផ្តល់អំណាច និងសិទ្ធិអាទិភាពខ្លាំងទៅលើមនុស្សប្រុសក្នុងការគ្រប់គ្រង ខណៈពេលដែលមនុស្សស្រីត្រូវបានចាត់ទុកជាអ្នកនៅក្រោមបង្គាប់ ឬត្រូវពឹងផ្អែកលើបុរសជានិច្ច។ | ដូចជាក្រុមហ៊ុនមួយដែលមានតែមនុស្សប្រុសជាមេកើយ និងជាអ្នកធ្វើការសម្រេចចិត្តធំៗទាំងអស់។ |
| Figure of Speech | ការប្រើប្រាស់ភាសាក្នុងទម្រង់សិល្បៈ (ដូចជាការប្រៀបធៀប អុបមា ឬការលើកតម្កើង) ដើម្បីបង្កើតរូបភាពក្នុងអារម្មណ៍អ្នកអាន ធ្វើឱ្យអត្ថបទកាន់តែមានភាពរស់រវើក និងទាក់ទាញជាងការនិយាយត្រង់ៗ។ | ដូចជាការបន្ថែមគ្រឿងទេសនិងពណ៌ចូលក្នុងសម្ល ដើម្បីឱ្យវាមានរូបរាងគួរឱ្យចង់ញ៉ាំ និងមានរសជាតិឆ្ងាញ់ប្លែក។ |
| Contextual Analysis | ការវិភាគអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ដោយមិនត្រឹមតែមើលលើពាក្យពេចន៍ប៉ុណ្ណោះទេ តែត្រូវផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រ នយោបាយ និងបរិយាកាសសង្គមនាសម័យកាលដែលអត្ថបទនោះត្រូវបានសរសេរ។ | ដូចជាការទាយចរិតនិងអត្ថន័យសម្ដីរបស់មនុស្សម្នាក់ ដោយមើលទៅលើបរិស្ថានគ្រួសារដែលគេធ្លាប់រស់នៅតាំងពីក្មេង។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
