បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិភាក្សាអំពីភាពទន់ខ្សោយនៃសមីការចក្រវាឡវិទ្យាបច្ចុប្បន្ន និងភាពផ្ទុយគ្នារវាងទ្រឹស្តីរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ និងមេកានិចកង់ទិច ក្នុងការបកស្រាយអំពីមូលហេតុនៃការផ្ទុះប្រហោងខ្មៅ និងកកើតរូបធាតុ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកនិពន្ធវិភាគលើទិន្នន័យនៃការសង្កេតតារាសាស្ត្រ (ដូចជាប្រហោងខ្មៅ M 87) និងពិនិត្យឡើងវិញនូវសមីការចក្រវាឡវិទ្យាតាមរយៈការណែនាំទ្រឹស្តី CPH (Creative Particles of Higgs Theory) ដើម្បីផ្តល់ការពន្យល់ថ្មីអំពីអាកប្បកិរិយារបស់ភាគល្អិត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Standard Cosmological Models (General Relativity & Quantum Mechanics) ម៉ូដែលចក្រវាឡវិទ្យាស្តង់ដារ (រ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ និងមេកានិចកង់ទិច) |
មានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីទិន្នន័យសង្កេតជាក់ស្តែង ដូចជារូបភាពប្រហោងខ្មៅ M87 ពី EHT និងវិទ្យុសកម្មផ្ទៃខាងក្រោយកូស្មិច (CMB)។ | មានភាពផ្ទុយគ្នារវាងទ្រឹស្តីរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ និងមេកានិចកង់ទិច ហើយមិនអាចពន្យល់ពីដើមកំណើតនៃការផ្ទុះប្រហោងខ្មៅ ឬទំនាញកង់ទិច (Quantum gravity) បានពេញលេញឡើយ។ | អាចផ្តិតយករូបភាពស្រមោលប្រហោងខ្មៅ និងទស្សន៍ទាយពីព្រឹត្តិការណ៍ជើងមេឃ (Event Horizon) ប៉ុន្តែបរាជ័យក្នុងការបកស្រាយយន្តការលម្អិតនៃបណ្ដុំរូបធាតុរស្មី (Relativistic jets)។ |
| CPH Theory (Creative Particles of Higgs Theory) ទ្រឹស្តី CPH (ភាគល្អិតបង្កើតនៃទ្រឹស្តីហ៊ីក) |
ផ្តល់ការពន្យល់រួមបញ្ចូលគ្នារវាងរ៉ឺឡាទីវីតេ និងមេកានិចកង់ទិច តាមរយៈថាមពលអនុ-កង់ទិច ដោយមិនពឹងផ្អែកលើគោលការណ៍មិនប្រាកដប្រជា (Uncertainty principle)។ | ជាទ្រឹស្តីថ្មីដែលស្នើឡើងថាហ្វូតុង (Photon) មានម៉ាស ដែលផ្ទុយពីការយល់ឃើញនៃរូបវិទ្យាទំនើប ហើយត្រូវការការបញ្ជាក់បន្ថែមពីការពិសោធន៍ជាក់ស្តែង។ | អះអាងថាហ្វូតុងជាឌីប៉ូលអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច ហើយពន្យល់ពីយន្តការបន្ទុះប្រហោងខ្មៅដាច់ខាត (Absolute black hole explosion) នៅពេលចម្ងាយថាមពលអនុ-កង់ទិចស្មើរសូន្យ។ |
| Steady State Theory ទ្រឹស្តីស្ថានភាពថេរ |
ព្យាយាមពន្យល់ពីការវិវត្តរបស់កាឡាក់ស៊ី និងការពង្រីកចក្រវាឡដោយមិនចាំបាច់មានចំណុចចាប់ផ្តើម (បន្ទុះធំ) ដោយផ្អែកលើការសង្កេតរបស់លោក Halton Arp លើ Quasars។ | ត្រូវបានច្រានចោលភាគច្រើនដោយសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រ បន្ទាប់ពីការរកឃើញវិទ្យុសកម្ម CMB និងមិនអាចបកស្រាយបាតុភូតចក្រវាឡថ្មីៗបានល្អ។ | ស្នើថារូបធាតុថ្មីត្រូវបានបង្កើតជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីរក្សាដង់ស៊ីតេចក្រវាឡ ប៉ុន្តែខ្វះភស្តុតាងពិសោធន៍រឹងមាំដើម្បីគាំទ្រ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការវិភាគទ្រឹស្តីរូបវិទ្យា និងការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យតារាសាស្ត្របន្ទាប់បន្សំ ដូច្នេះមិនមានការបញ្ជាក់ពីតម្លៃធនធានផ្ទាល់នៅក្នុងឯកសារនោះទេ។
ការស្រាវជ្រាវនេះមិនពឹងផ្អែកលើសំណាកមនុស្ស ឬទីតាំងភូមិសាស្ត្រណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែវាផ្អែកលើទិន្នន័យតារាសាស្ត្រសកល (ដូចជាកាឡាក់ស៊ី M 87) និងទ្រឹស្តីរូបវិទ្យា។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការសិក្សានេះមិនមានផលប៉ះពាល់ផ្ទាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅ ឬសេដ្ឋកិច្ចនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាឯកសារយោងដ៏សំខាន់សម្រាប់ការជំរុញការគិតបែបស៊ីជម្រៅ និងការអប់រំផ្នែករូបវិទ្យានៅកម្រិតឧត្តមសិក្សា។
ទោះបីជាឯកសារនេះផ្តោតលើតារារូបវិទ្យាទ្រឹស្តី (Theoretical Astrophysics) ក៏ដោយ វាមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការជំរុញការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា។
ជារួម ឯកសារនេះដើរតួជាធនធានសិក្សាដ៏ល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រពិត (Pure Science) នៅកម្ពុជា ទោះបីជាគ្មានការអនុវត្តន៍ក្នុងឧស្សាហកម្មផ្ទាល់នាពេលបច្ចុប្បន្នក៏ដោយ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Event Horizon | ជាព្រំដែនជុំវិញប្រហោងខ្មៅ ដែលសូម្បីតែពន្លឺក៏មិនអាចរត់គេចផុតពីកម្លាំងទំនាញដ៏មហិមារបស់វាបានដែរ។ អ្វីៗដែលឆ្លងកាត់ព្រំដែននេះនឹងមិនអាចត្រឡប់មកវិញ ឬអាចមើលឃើញដោយអ្នកសង្កេតខាងក្រៅឡើយ។ | ដូចជាច្រកចូលផ្លូវងងឹតឯកទិស ចូលហើយមិនអាចត្រឡប់ថយក្រោយវិញបានឡើយ ទោះអ្នករត់លឿនប៉ុណ្ណាក៏ដោយ។ |
| Singularity | ជាចំណុចនៅចំកណ្តាលនៃប្រហោងខ្មៅ ឬចំណុចចាប់ផ្តើមនៃបន្ទុះធំ (Big Bang) ដែលម៉ាសទាំងមូលត្រូវបានបង្រួមចូលគ្នាជាចំណុចតូចបំផុតមួយ រហូតដល់ដង់ស៊ីតេនិងកម្លាំងទំនាញមានទំហំធំអនន្ត (គ្មានទីបញ្ចប់) ហើយច្បាប់រូបវិទ្យាធម្មតាមិនអាចយកមកអនុវត្តបាន។ | ដូចជាការយកភ្នំទាំងមូលមកច្របាច់បញ្ចូលគ្នាឱ្យប៉ុនក្បាលម្ជុល ដែលធ្វើឱ្យវាមានទម្ងន់ធ្ងន់ខុសពីធម្មតា។ |
| Cosmological constant | ជាថាមពល ឬកម្លាំងរុញច្រានមួយប្រភេទដែលលោក អាញស្តាញ បានបន្ថែមក្នុងសមីការរបស់គាត់ ដើម្បីពន្យល់ពីតុល្យភាពនៃចក្រវាឡក្នុងគោលបំណងទប់ទល់នឹងកម្លាំងទំនាញ មិនឱ្យចក្រវាឡស្រុតចូលគ្នា។ | ដូចជារ៉ឺស័រដែលរុញច្រានវត្ថុពីរមិនឱ្យបុកចូលគ្នា ទោះបីជាមានខ្សែពួរ (កម្លាំងទំនាញ) ទាញពួកវាក៏ដោយ។ |
| Vacuum energy | ជាថាមពលដែលមានវត្តមាននៅក្នុងលំហទទេស្អាត (Vacuum)។ យោងតាមរូបវិទ្យាកង់ទិច លំហទទេមិនមែនទទេស្អាតទាំងស្រុងនោះទេ តែវាពោរពេញដោយភាគល្អិតនិម្មិត (Virtual particles) ដែលកើតឡើង និងរលាយបាត់ទៅវិញភ្លាមៗជានិច្ច។ | ដូចជាផ្ទៃទឹកសមុទ្រដែលមើលទៅស្ងប់ស្ងាត់ពីចម្ងាយ តែការពិតនៅខាងក្នុងមានរលកតូចៗកើតឡើង និងរលត់ទៅវិញឥតឈប់ឈរ។ |
| Relativistic jets | ជាបណ្ដុំរូបធាតុ ឧស្ម័នក្តៅ និងវិទ្យុសកម្ម ដែលត្រូវបានបាញ់ចេញពីតំបន់ក្បែរជើងមេឃព្រឹត្តិការណ៍នៃប្រហោងខ្មៅចូលទៅក្នុងទីអវកាស ក្នុងល្បឿនលឿនខ្លាំងស្ទើរតែស្មើនឹងល្បឿនពន្លឺ។ | ដូចជាទឹកដែលបាញ់ចេញពីទុយោក្នុងសម្ពាធខ្លាំង នៅពេលដែលយើងយកដៃទៅបិទមាត់ទុយោមួយផ្នែក។ |
| Sub-quantum energies | តាមទ្រឹស្តី CPH របស់អត្ថបទនេះ វាគឺជាថាមពលមូលដ្ឋានតូចបំផុតដែលផ្សំឡើងជាភាគល្អិតទាំងអស់ (រួមទាំងហ្វូតុង) ដែលមានម៉ាស និងល្បឿនថេរជានិច្ច។ នៅពេលចម្ងាយរវាងថាមពលទាំងនេះរួមតូចដល់សូន្យ (ក្នុងប្រហោងខ្មៅដាច់ខាត) វានឹងបង្កឱ្យមានការផ្ទុះ។ | ដូចជាគ្រាប់ឡេហ្គោ (Lego) តូចៗបំផុតដែលមិនអាចបំបែកបានទៀត ហើយត្រូវបានគេយកទៅផ្គុំជារបស់គ្រប់យ៉ាងនៅក្នុងចក្រវាឡ រួមទាំងពន្លឺផងដែរ។ |
| Escape velocity | ជាល្បឿនអប្បបរមាដែលវត្ថុមួយត្រូវការ ដើម្បីអាចហោះគេចផុតពីកម្លាំងទំនាញរបស់ភព ឬផ្កាយណាមួយ ដោយមិនធ្លាក់ចុះមកផ្ទៃដីវិញ។ សម្រាប់ប្រហោងខ្មៅ ល្បឿននេះគឺលឿនជាងល្បឿនពន្លឺ ដូច្នេះទើបពន្លឺមិនអាចគេចផុត។ | ដូចជាកម្លាំងគប់ដុំថ្មឡើងលើមេឃ បើគប់ខ្លាំងល្មម (ល្បឿនលឿនគ្រប់គ្រាន់) វានឹងហោះបាត់ទៅទីអវកាសដោយមិនធ្លាក់មកដីវិញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
