បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាអង្គែស្បែកក្បាលដែលបង្កដោយមេរោគផ្សិត Candida albicans ដោយប្រើប្រាស់អនុផលទឹកក្រូចសើចពីឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ ដើម្បីផលិតសាប៊ូកក់សក់ធម្មជាតិដែលមានតម្លៃទាប។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើតេស្តសាកល្បងប្រសិទ្ធភាពប្រេងសំបកក្រូចសើច និងបង្កើតរូបមន្តសាប៊ូកក់សក់ចំនួន ៦ ប្រភេទ ដើម្បីវាយតម្លៃគុណភាពរូបវន្ត និងចំណូលចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Developed kaffir lime shampoo (Formula 2 with 1% oil) សាប៊ូកក់សក់ក្រូចសើចដែលបានអភិវឌ្ឍ (រូបមន្តទី២ មានប្រេង ១%) |
ផលិតពីធម្មជាតិ មានតម្លៃទាបដោយប្រើប្រាស់អនុផលពីឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ និងទទួលបានការពេញចិត្តខ្ពស់ពីអ្នកប្រើប្រាស់។ | មានប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់ផ្សិតទាបជាងសាប៊ូគីមីសុទ្ធ និងតម្រូវឱ្យមានការវាស់ស្ទង់ភាពខាប់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ | បង្កើតបានតំបន់ទប់ស្កាត់មេរោគផ្សិត (Inhibition clear zone) ទំហំ ១.៥៦ cm។ |
| Commercial kaffir lime shampoo សាប៊ូកក់សក់ក្រូចសើចពាណិជ្ជកម្មទូទៅលើទីផ្សារ |
ងាយស្រួលរកទិញលើទីផ្សារ និងមានក្លិនក្រអូប។ | ភាគច្រើនមិនមានបន្ថែមប្រេងសំបកក្រូចសើចទេ ធ្វើឱ្យប្រសិទ្ធភាពកម្ចាត់អង្គែមានកម្រិតទាប។ | បង្កើតបានតំបន់ទប់ស្កាត់មេរោគផ្សិត (Inhibition clear zone) ទំហំត្រឹមតែ ១.២៧ cm ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Commercial anti-dandruff shampoo (2% ketoconazole) សាប៊ូកម្ចាត់អង្គែដែលមានសារធាតុគីមី ២% Ketoconazole |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុត និងរហ័សក្នុងការកម្ចាត់មេរោគផ្សិត Candida albicans។ | ជាផលិតផលគីមី មានតម្លៃថ្លៃជាងការប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិ។ | បង្កើតបានតំបន់ទប់ស្កាត់មេរោគផ្សិត (Inhibition clear zone) ធំបំផុតទំហំ ៣.៤៨ cm។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារវត្ថុធាតុដើមគីមី និងបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការធ្វើតេស្តមីក្រូជីវសាស្ត្រ និងគុណភាពរូបវន្ត។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសថៃ ដោយប្រមូលទិញវត្ថុធាតុដើមពីទីផ្សារក្នុងស្រុក (Talad Thai Market) និងរោងចក្រម្ហូបអាហារថៃ។ ការធ្វើតេស្តអ្នកប្រើប្រាស់ក៏ផ្អែកលើប្រជាជនថៃផងដែរ។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ វត្ថុធាតុដើមក្រូចសើច និងលក្ខណៈស្បែកក្បាលប្រជាជនប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ដែលអាចយកមកអនុវត្តបានដោយផ្ទាល់។
វិធីសាស្ត្រនៃការកែច្នៃអនុផលក្រូចសើចនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការកាត់បន្ថយកាកសំណល់ និងបង្កើតផលិតផលថ្មីដែលមានតម្លៃបន្ថែម។
សរុបមក ការអនុវត្តរូបមន្តនេះនឹងជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចចក្រា (Circular Economy) នៅកម្ពុជា តាមរយៈការប្រែក្លាយកាកសំណល់កសិកម្មទៅជាផលិតផលថែរក្សាសម្រស់ប្រកបដោយសក្តានុពលពាណិជ្ជកម្ម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Candida albicans (មេរោគផ្សិតកានឌីដា អាល់ប៊ីកង់) | ជាប្រភេទមេរោគផ្សិតម្យ៉ាងដែលរស់នៅលើស្បែក ហើយនៅពេលដែលវាលូតលាស់ខ្លាំង ឬបាត់បង់តុល្យភាព វាបង្កឱ្យមានបញ្ហារមាស់ និងកើតអង្គែនៅលើស្បែកក្បាលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ | ដូចជាស្មៅចង្រៃដែលដុះលើដីសើម បើដុះច្រើនពេកវានឹងធ្វើឱ្យខូចសោភ័ណភាព និងគុណភាពដីកន្លែងនោះ (ប្រៀបដូចជាស្បែកក្បាល)។ |
| Minimum inhibition concentration (MIC) (កំហាប់អប្បបរមាក្នុងការទប់ស្កាត់) | ជាបរិមាណតិចបំផុតនៃសារធាតុណាមួយ (ដូចជាប្រេងសំបកក្រូចសើច) ដែលមានសមត្ថភាពអាចបញ្ឈប់ ឬទប់ស្កាត់ការលូតលាស់របស់មេរោគ ឬបាក់តេរីបានទាំងស្រុង។ | ដូចជាបរិមាណថ្នាំពុលកណ្តុរតិចបំផុតដែលអាចសម្លាប់កណ្តុរបាន ដោយមិនចាំបាច់ចំណាយថ្នាំច្រើនខ្ជះខ្ជាយ។ |
| Coconut diethanolamide (កូកូណាត់ ឌីអេតាណូឡាមីត / សារធាតុបង្កើតពពុះពីដូង) | ជាសមាសធាតុគីមីចម្រាញ់ចេញពីប្រេងដូង ដែលគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងសាប៊ូ ដើម្បីជួយបង្កើតពពុះបានច្រើន រក្សាលំនឹងពពុះ និងធ្វើឱ្យសាប៊ូមានសភាពខាប់ល្អ ងាយស្រួលប្រើ។ | ដូចជាការបន្ថែមម្សៅឆាចូលទៅក្នុងទឹកស៊ុប ដើម្បីឱ្យទឹកស៊ុបខាប់ និងទំនងជាងមុន។ |
| Sodium lauryl ether sulfate (សូដ្យូម ឡូរីល អេទែរ ស៊ុលហ្វាត) | ជាសារធាតុសកម្មសម្រាប់សម្អាត (Surfactant) ដែលមានតួនាទីជួយចាប់យកជាតិខ្លាញ់ ក្អែល និងធូលីដីពីសក់ និងស្បែកក្បាល ដើម្បីលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកបានយ៉ាងងាយស្រួល។ | ដូចជាសាប៊ូលាងចានដែលជួយបំបែកខ្លាញ់រឹងៗជាប់ចាន ឱ្យរបូតចេញតាមទឹកបានយ៉ាងងាយស្រួល។ |
| Viscosity / centipoise (ភាពខាប់ / សង់ទីព័រ) | Viscosity ជារង្វាស់នៃភាពខាប់ឬរាវរបស់វត្ថុរាវ ចំណែកឯ Centipoise គឺជាខ្នាតសម្រាប់វាស់ភាពខាប់នេះ។ សាប៊ូដែលមានភាពខាប់ត្រឹមត្រូវ (៥០០-១៥០០ centipoise) គឺងាយស្រួលចាក់ចេញពីដប និងលាបលើសក់។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបរវាងទឹកស៊ីរ៉ូ (ខាប់) និងទឹកបរិសុទ្ធ (រាវ) ដោយទឹកស៊ីរ៉ូមានកម្រិត "ភាពខាប់" (Viscosity) ខ្ពស់ជាង។ |
| Inhibition zone (តំបន់រារាំងការលូតលាស់) | ជាតំបន់រង្វង់មូលថ្លាៗជុំវិញក្រដាសដែលជ្រលក់សារធាតុសាកល្បង (ប្រេងក្រូចសើច) លើចានបណ្តុះមេរោគ ដែលបង្ហាញថាមេរោគផ្សិតមិនអាចលូតលាស់ចូលក្នុងតំបន់នោះបានទេ។ ទំហំរង្វង់កាន់តែធំ បង្ហាញថាវាមានប្រសិទ្ធភាពសម្លាប់មេរោគកាន់តែខ្លាំង។ | ដូចជាការគូសរង្វង់ហាមឃាត់ជុំវិញបន្ទាយមួយ ដែលសត្រូវមិនអាចលួចឆ្លងកាត់ចូលបាន។ |
| L, a and b values (តម្លៃកូដពណ៌ L, a និង b) | ជាប្រព័ន្ធខ្នាត (CIELAB) សម្រាប់វាស់ពណ៌របស់សាប៊ូយ៉ាងជាក់លាក់ដោយប្រើម៉ាស៊ីន ដោយ L តំណាងឱ្យកម្រិតពន្លឺ (ស/ខ្មៅ) a តំណាងឱ្យកម្រិតពណ៌បៃតង/ក្រហម និង b តំណាងឱ្យកម្រិតពណ៌ខៀវ/លឿង។ | ដូចជាលេខកូដពណ៌នៅលើកម្មវិធីកាត់តរូបភាពក្នុងកុំព្យូទ័រ ដែលជួយឱ្យយើងកំណត់ និងលាយពណ៌បានច្បាស់លាស់ឥតខ្ចោះ ដោយមិនពឹងផ្អែកតែលើភ្នែកទទេ។ |
| Sensory analysis (ការវិភាគតាមរយៈញាណ ឬការវាយតម្លៃអារម្មណ៍) | ជាការវាយតម្លៃគុណភាពផលិតផល ដោយជ្រើសរើសអ្នកប្រើប្រាស់ពិតប្រាកដឱ្យសាកល្បងប្រើ ដើម្បីផ្តល់ពិន្ទុលើចំណុចរូបវន្តផ្សេងៗដូចជា ក្លិន ពណ៌ កម្រិតពពុះ ភាពទន់នៃសក់ និងការពេញចិត្តជារួម។ | ដូចជាការឱ្យគណៈកម្មការភ្លក់ម្ហូបនៅក្នុងកម្មវិធីប្រកួតធ្វើម្ហូប ដើម្បីវិនិច្ឆ័យថារសជាតិឆ្ងាញ់កម្រិតណា និងគួរឱ្យចង់ញ៉ាំឬទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
