បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស៊ើបអង្កេតពីសក្តានុពលនៃថ្នាំពន្យារកំណើតសម្រាប់បុរស (Male contraception) ដោយធ្វើតេស្តលើឥទ្ធិពលរួមបញ្ចូលគ្នានៃថ្នាំ pyrimethamine និង sulfanilamide ដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានភាពគ្មានកូនបណ្តោះអាសន្ននៅក្នុងសត្វកណ្តុរឈ្មោល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តលើសត្វកណ្តុរឈ្មោលប្រភេទ Wistar ចំនួន ៤ក្រុម ដោយផ្តល់ថ្នាំតាមមាត់ជារៀងរាល់ថ្ងៃរយៈពេល ៤៩ថ្ងៃ បន្ទាប់មកបញ្ឈប់ថ្នាំរយៈពេល ៣៥ថ្ងៃ ដើម្បីតាមដានលទ្ធភាពនៃការត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control Group (Corn Oil) ក្រុមត្រួតពិនិត្យ (ផ្តល់ប្រេងពោត) |
មិនមានផលប៉ះពាល់ដល់ការបន្តពូជ និងសុខភាពទូទៅរបស់សត្វកណ្តុរឡើយ។ | គ្មានសកម្មភាពទប់ស្កាត់ការបង្កកំណើត (Contraception) អ្វីទាំងអស់។ | អត្រាបង្កកំណើតខ្ពស់ធម្មតាចន្លោះពី ៨៨% ទៅ ៩១%។ |
| Pyrimethamine alone (25 mg/kgbw/d) ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ Pyrimethamine តែមួយមុខ |
មានប្រសិទ្ធភាពកាត់បន្ថយសមត្ថភាពបង្កកំណើតបានមួយកម្រិតធំ ហើយអាចត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញ។ | អាចបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតកោសិកាពងស្វាស (Atrophy) និងការហើមជាលិកា (Cloudy swelling)។ | ចំនួនមេជីវិតឈ្មោលថយចុះមកត្រឹម ១៣.៤២x១០^៦ កោសិកា/ក្រាមនៃពងស្វាស។ |
| Sulfanilamide alone (170 mg/kgbw/d) ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ Sulfanilamide តែមួយមុខ |
កាត់បន្ថយចំនួន និងចលនារបស់មេជីវិតឈ្មោលបានប្រសើរជាង Pyrimethamine តែមួយមុខ។ | បង្កឱ្យមានការកើនឡើងកោសិកាខុសប្រក្រតី (Hyperplasia) នៅក្នុងបំពង់អេពីឌីឌីម។ | ចំនួនមេជីវិតឈ្មោលថយចុះមកត្រឹម ១០.២០x១០^៦ កោសិកា/ក្រាមនៃពងស្វាស។ |
| Combined Pyrimethamine and Sulfanilamide ការប្រើប្រាស់ថ្នាំចម្រុះ Pyrimethamine និង Sulfanilamide |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការបង្កភាពគ្មានកូនបណ្តោះអាសន្ន (Additive effect) និងអាចងើបឡើងវិញ ១០០% ក្រោយបញ្ឈប់ថ្នាំ។ | បណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតជាលិកាធ្ងន់ធ្ងរជាងគេអំឡុងពេលប្រើប្រាស់ថ្នាំ រួមមានការរបកកោសិកា និងខូចទ្រង់ទ្រាយកោសិកាមេជីវិត។ | អត្រាបង្កកំណើតធ្លាក់ចុះទាបបំផុត (៧.៩៤%) ហើយចំនួនមេជីវិតឈ្មោលសល់ត្រឹម ៧.៩២x១០^៦ កោសិកា/ក្រាមនៃពងស្វាស។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារនូវបន្ទប់ពិសោធន៍សត្វតាមស្តង់ដារ សារធាតុគីមីសម្រាប់វិភាគជាលិកា និងឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ជីវសាស្ត្របន្តពូជ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់សត្វកណ្តុរប្រភេទ Wistar ជាគំរូសាកល្បង (In vivo)។ ទោះបីជាសត្វកណ្តុរមានប្រព័ន្ធបន្តពូជស្រដៀងថនិកសត្វដទៃក៏ដោយ លទ្ធផលនេះមិនទាន់អាចអនុវត្តផ្ទាល់លើមនុស្សបានទេ ដោយសារភាពខុសគ្នានៃជីវសាស្ត្រ និងការឆ្លើយតបទៅនឹងកម្រិតថ្នាំ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីចំណុចនេះមានសារៈសំខាន់ដើម្បីចៀសវាងការប្រើប្រាស់ថ្នាំខុសគោលដៅ ឬទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានខុសទៅលើសុខភាពមនុស្ស។
ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តល់នូវមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏ល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិធីសាស្ត្រពន្យារកំណើតបុរស ក៏ដូចជាគំនិតច្នៃប្រឌិតក្នុងការគ្រប់គ្រងសត្វកកេរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម របកគំហើញនេះមានតម្លៃសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រជីវសាស្រ្តនៅតាមសាកលវិទ្យាល័យ និងមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកទៅអនុវត្តជាក់ស្តែងដើម្បីគ្រប់គ្រងសត្វចង្រៃដោយសុវត្ថិភាពនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Spermatogenesis (ដំណើរការផលិតមេជីវិតឈ្មោល) | ដំណើរការជីវសាស្ត្រនៅក្នុងពងស្វាស ដែលកោសិកាដើមបំបែកនិងលូតលាស់ក្លាយជាមេជីវិតឈ្មោលដែលមានសមត្ថភាពបង្កកំណើត។ | ដូចជារោងចក្រដែលផលិតនិងដំឡើងកូនក្អុកតូចៗឱ្យក្លាយជាមេជីវិតពេញលេញដែលចេះហែល។ |
| Epididymis (បំពង់អេពីឌីឌីម) | បំពង់រមួលយ៉ាងវែងដែលស្ថិតនៅខាងក្រោយពងស្វាស មានតួនាទីរក្សាទុក និងបណ្តុះបណ្តាលមេជីវិតឈ្មោលដែលទើបផលិតថ្មីៗឱ្យមានចលនា និងពេញវ័យ។ | ដូចជាជំរុំហ្វឹកហ្វឺន ដែលទាហានថ្មី (មេជីវិត) ត្រូវឆ្លងកាត់ដើម្បីរៀនហែល និងត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធ។ |
| Seminiferous tubules (បំពង់សេមីនីហ្វែរ) | បណ្តាញបំពង់តូចៗយ៉ាងច្រើនស្អេកស្កះនៅក្នុងពងស្វាស ដែលជាទីតាំងផ្ទាល់សម្រាប់ការផលិតមេជីវិតឈ្មោល។ | ដូចជាខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មផ្ទាល់នៅក្នុងរោងចក្រពងស្វាស ដែលមានតួនាទីបង្កើតកោសិកាមេជីវិត។ |
| Desquamation (ការរបកកោសិកា) | ការជ្រុះ ឬរបកចេញនូវស្រទាប់កោសិកាខាងក្រៅនៃជាលិកាណាមួយ ដែលនៅក្នុងការសិក្សានេះសំដៅលើការរបកកោសិកានៅក្នុងបំពង់ផលិតមេជីវិតដោយសារឥទ្ធិពលថ្នាំ។ | ដូចជាដើមឈើដែលមានជំងឺហើយចាប់ផ្តើមជ្រុះស្លឹកមុនអាយុកាល ឬស្បែកដែលរបកនៅពេលរលាក។ |
| Hyperplasia (អាការៈកើនឡើងកោសិកាខុសប្រក្រតី) | ការរីកធំនៃសរីរាង្គ ឬជាលិកា ដែលបណ្តាលមកពីការកើនឡើងខុសប្រក្រតីនៃអត្រាបែងចែកកោសិកា។ | ដូចជាបន្ទប់រៀនដែលប្រែជាចង្អៀតខ្លាំង ដោយសារមានសិស្សថ្មីចូលរៀនច្រើនពេកជាបន្តបន្ទាប់។ |
| Spermatogram (ការវិភាគមេជីវិតឈ្មោល) | ការធ្វើតេស្តវិភាគទៅលើបរិមាណ ចលនា និងភាពរស់រានមានជីវិតរបស់មេជីវិតឈ្មោល ដើម្បីវាយតម្លៃពីសមត្ថភាពបង្កកំណើត។ | ដូចជាសៀវភៅតាមដានលទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្ស ដែលបង្ហាញពីពិន្ទុ សុខភាព និងភាពរហ័សរហួនរបស់មេជីវិត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
