បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការក្លែងធ្វើការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិ ជាពិសេសអន្តរកម្មរបស់រុក្ខជាតិជាមួយនឹងពន្លឺ ដែលនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមក្នុងការទទួលបានលទ្ធផលជាបរិមាណពិតប្រាកដ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានស្នើឡើងនូវវិធីសាស្ត្រថ្មីមួយដោយប្រើប្រាស់ម៉ូដែលគណិតវិទ្យាដែលត្រូវបានកែច្នៃដើម្បីត្រាប់តាមការលូតលាស់ឆ្ពោះទៅរកពន្លឺ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Modified DLA (Diffusion-Limited Aggregation) Model ម៉ូដែលបណ្តុំកម្រិតការសាយភាយដែលបានកែសម្រួល |
ងាយស្រួលក្នុងការក្លែងធ្វើការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិឆ្ពោះទៅរកពន្លឺ ដោយប្រើក្បួនដោះស្រាយសាមញ្ញ។ អាចវាស់ស្ទង់មុំពត់ (bending angle) នៃចំណុចកណ្តាលម៉ាសរបស់រុក្ខជាតិជាលទ្ធផលបរិមាណបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | បច្ចុប្បន្នដំណើរការតែក្នុងវិមាត្រពីរ (2D) ប៉ុណ្ណោះ។ មិនទាន់រួមបញ្ចូលអន្តរកម្មជាមួយវត្ថុផ្សេងៗ រុក្ខជាតិផ្សេង ឬការជះពន្លឺពិតប្រាកដ (illumination) នោះទេ។ | រុក្ខជាតិនិម្មិតអាចលូតលាស់ឆ្ពោះទៅរកពន្លឺបានយ៉ាងល្អក្នុងទិសដៅដែលបានកំណត់ចន្លោះពី ៦០° ទៅ ១២០° ដោយមុំកណ្តាលម៉ាសប្រែប្រួលស្របតាមប្រភពពន្លឺ។ |
| L-systems ប្រព័ន្ធអិល (L-systems) |
ជារបៀបសាស្រ្តដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ និងអនុវត្តជាទូទៅក្នុងការបង្កើតម៉ូដែលរចនាសម្ព័ន្ធរុក្ខជាតិ។ អាចរួមបញ្ចូលអន្តរកម្មវត្ថុ និងការជះពន្លឺ (illumination) សម្រាប់ការសិក្សាស៊ីជម្រៅ។ | ពិបាកក្នុងការកំណត់ថាជាម៉ូដែលល្អឬអត់ ដោយសារខ្វះវិធីសាស្ត្រប្រៀបធៀបជាបរិមាណ (quantitative comparison method)។ ទាមទារព័ត៌មានច្រើនពីបរិស្ថាន និងលក្ខណៈរបស់រុក្ខជាតិ ដែលធ្វើឱ្យម៉ូដែលមានភាពស្មុគស្មាញខ្ពស់។ | បង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធរុក្ខជាតិបានល្អ ប៉ុន្តែជួបការលំបាកក្នុងការវាស់វែងមុំពត់ (bending angle) ជាលទ្ធផលបរិមាណសម្រាប់ការប្រៀបធៀប។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីការចំណាយលើធនធានកុំព្យូទ័រនោះទេ ប៉ុន្តែផ្អែកលើទំហំនៃការក្លែងធ្វើក្នុងកម្រិត 2D វាទាមទារត្រឹមតែកុំព្យូទ័រធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។
ការសិក្សានេះគឺជាការក្លែងធ្វើតាមបែបកុំព្យូទ័រ (Computer Simulation) សុទ្ធសាធ ដោយមិនមានការប្រមូលទិន្នន័យពីរុក្ខជាតិពិតប្រាកដក្នុងទីតាំងភូមិសាស្ត្រណាមួយឡើយ។ ម៉ូដែលនេះផ្អែកលើទ្រឹស្តីរូបវិទ្យា និងគណិតវិទ្យា (DLA) តែប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា វាជារឿងសំខាន់ក្នុងការយកម៉ូដែលនេះទៅសាកល្បងជាមួយនឹងរុក្ខជាតិពិតប្រាកដក្នុងស្រុក ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ភាពត្រឹមត្រូវនៃការឆ្លើយតបទៅនឹងពន្លឺព្រះអាទិត្យក្នុងអាកាសធាតុត្រូពិច។
ម៉ូដែលក្លែងធ្វើនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្ម និងការរចនាទេសភាពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការយល់ដឹងពីអាកប្បកិរិយារបស់រុក្ខជាតិចំពោះពន្លឺ។
ជារួម វិធីសាស្ត្រនេះផ្តល់នូវឧបករណ៍គណិតវិទ្យាដ៏សាមញ្ញមួយដែលអាចជួយអ្នកស្រាវជ្រាវ និងកសិករកម្ពុជាធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវការធ្វើផែនការដាំដុះ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ពន្លឺ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Diffusion-limited aggregation (បណ្តុំកម្រិតការសាយភាយ) | ជាម៉ូដែលគណិតវិទ្យាដែលពិពណ៌នាអំពីដំណើរការនៃភាគល្អិត (Particles) ដែលធ្វើចលនាដោយចៃដន្យ ហើយផ្តុំគ្នាបង្កើតជារចនាសម្ព័ន្ធមួយ។ នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីត្រាប់តាមការលូតលាស់របស់មែកធាងរុក្ខជាតិ។ | ដូចជាការបោះដុំដីឥដ្ឋតូចៗម្តងមួយៗទៅលើតុដោយចៃដន្យ ហើយនៅពេលវាប៉ះដុំដីមុន វាជាប់គ្នាបង្កើតជារូបរាងមែកធាងប្លែកៗ។ |
| Biased random walks (ចលនាចៃដន្យមានទិសដៅ) | ជាប្រភេទនៃចលនាចៃដន្យដែលប្រូបាប៊ីលីតេនៃការផ្លាស់ទីទៅកាន់ទិសដៅណាមួយមិនស្មើគ្នា ដោយវាមាននិន្នាការងាកទៅរកទិសដៅជាក់លាក់មួយ (ដូចជាទិសដៅដែលមានពន្លឺ) ច្រើនជាងទិសដៅផ្សេងទៀត។ | ដូចជាមនុស្សស្រវឹងដើរទ្រេតទ្រោតដោយចៃដន្យ ប៉ុន្តែដោយសារផ្លូវមានរាងទេរចុះក្រោម ធ្វើឱ្យគាត់ងាករមៀលទៅរកទីទាបច្រើនជាងទីខ្ពស់។ |
| Nucleation seed (គ្រាប់ពូជស្នូល / ចំណុចចាប់ផ្តើម) | ជាចំណុច ឬទីតាំងដំបូងបង្អស់ដែលត្រូវបានកំណត់នៅលើក្រឡាចត្រង្គ (Lattice) ដើម្បីឱ្យភាគល្អិតផ្សេងទៀតធ្វើចលនាមកទាក់ទង និងផ្តុំគ្នាបង្កើតជារចនាសម្ព័ន្ធ។ | ដូចជាគ្រាប់ពូជពិតប្រាកដដែលយើងកប់ក្នុងដី ដែលជាចំណុចស្នូលចាប់ផ្តើមដំបូងគេនៃការលូតលាស់ចេញជាដើម និងមែក។ |
| Center of mass (ចំណុចកណ្តាលម៉ាស) | ជាចំណុចកណ្តាលនៃប្រព័ន្ធមួយដែលតំណាងឱ្យទីតាំងមធ្យមនៃម៉ាសទាំងអស់។ នៅក្នុងឯកសារនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវប្រើប្រាស់ការវាស់មុំនៃចំណុចកណ្តាលម៉ាសដើម្បីកំណត់ថាតើរុក្ខជាតិពត់ខ្លួនទៅរកពន្លឺបានកម្រិតណា។ | ដូចជាចំណុចកណ្តាលនៃជញ្ជីង ដែលទម្ងន់របស់វត្ថុសងខាងមានតុល្យភាពធ្វើឱ្យវាមានលំនឹង។ |
| L-systems (ប្រព័ន្ធអិល) | ជាប្រព័ន្ធក្បួនគណិតវិទ្យា (Formal grammar) ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយបំផុតដើម្បីបង្កើតម៉ូដែលរចនាសម្ព័ន្ធនៃការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិ។ វាជាវិធីសាស្ត្រដែលអ្នកស្រាវជ្រាវយកមកប្រៀបធៀបជាមួយម៉ូដែល DLA របស់ពួកគេ។ | ដូចជាសៀវភៅរូបមន្តដែលប្រាប់ពីក្បួនតពីមួយជំហានទៅមួយជំហាន ដើម្បីគូរចេញជារចនាសម្ព័ន្ធដើមឈើមួយដើមនៅក្នុងកុំព្យូទ័រ។ |
| Virtual plant growth (ការលូតលាស់រុក្ខជាតិនិម្មិត) | ការប្រើប្រាស់ក្បួនដោះស្រាយកុំព្យូទ័រ (Algorithms) ដើម្បីក្លែងធ្វើ និងបង្ហាញពីរូបរាង ព្រមទាំងដំណើរការនៃការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិនៅក្នុងប្រព័ន្ធឌីជីថល ដោយផ្អែកលើច្បាប់រូបវិទ្យា ឬជីវសាស្ត្រ។ | ដូចជាការដាំដើមឈើនៅក្នុងហ្គេមកុំព្យូទ័រ ដែលកុំព្យូទ័រជាអ្នកគណនាពីរបៀបដែលដើមឈើនោះលូតលាស់ និងបែកមែកធាងតាមពេលវេលា។ |
| Morphology (រូបសណ្ឋានវិទ្យា) | ការសិក្សាអំពីរូបរាង ទំហំ និងរចនាសម្ព័ន្ធនៃសារពាង្គកាយ។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ វាសំដៅទៅលើរូបរាងដែលបង្កើតឡើងដោយភាគល្អិត (particles) នៅក្នុងកុំព្យូទ័រ ដែលមានទម្រង់ដូចជាមែកធាងរុក្ខជាតិ។ | ដូចជាការពិពណ៌នាពីរូបរាងខាងក្រៅនៃផ្ទះមួយ ថាតើវាមានប៉ុន្មានជាន់ មានដំបូលរាងដូចម្តេច និងមានទំហំប៉ុនណា។ |
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
