បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាកំហុសទិន្នន័យតគ្នាយ៉ាងវែង (Long burst errors) នៅក្នុងបណ្តាញទំនាក់ទំនងឥតខ្សែល្បឿនលឿន ដែលកូដកែតម្រូវកំហុសធម្មតាមិនអាចដោះស្រាយបានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការកែសម្រួលក្បួនដោះស្រាយ Vector Symbol Decoding (VSD) ដើម្បីគាំទ្ររចនាសម្ព័ន្ធកូដផ្សេងៗ និងបានធ្វើត្រាប់តាម (Simulate) ដើម្បីវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពរបស់វាក្នុងលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Option 1: List inner decoder and small number of syndromes for VSD ជម្រើសទី១៖ ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បកប្រែកូដខាងក្នុងប្រភេទ List រួមជាមួយចំនួន syndromes តិចតួចសម្រាប់ VSD |
VSD អាចបកប្រែកូដបានយ៉ាងរហ័ស មានភាពស្មុគស្មាញទាបក្នុងការគណនា និងងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្ត (implement) ទៅលើផ្នែករឹង។ | ឧបករណ៍បកប្រែកូដខាងក្នុងមិនសូវមានភាពបត់បែន មានភាពស្មុគស្មាញខ្ពស់ និងពិបាកក្នុងការទាញយកមកប្រើជាមួយ block codes។ | ត្រូវការចំនួន syndromes ត្រឹមតែ១២ ប៉ុណ្ណោះ ក៏អាចជួយកាត់បន្ថយអត្រាបរាជ័យក្នុងការបកប្រែកូដបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងឆានែល AWGN និង Rayleigh។ |
| Option 2: Non-list inner decoder and larger number of syndromes for VSD ជម្រើសទី២៖ ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បកប្រែកូដខាងក្នុងធម្មតា (មិនមែន List) រួមជាមួយចំនួន syndromes ច្រើនសម្រាប់ VSD |
ឧបករណ៍បកប្រែកូដខាងក្នុងមានភាពបត់បែនខ្ពស់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដែលមានស្រាប់បានដោយមិនចាំបាច់បង្កើតថ្មី។ | ក្បួនដោះស្រាយ VSD នឹងមានភាពស្មុគស្មាញខ្លាំង (Complexity) ហើយពិបាកក្នុងការរៀបចំអនុវត្តដោយសារទាមទារអង្គចងចាំធំ។ | ការគណនាកើនឡើងជាលំដាប់អិចស្ប៉ូណង់ស្យែល (exponential) ទៅតាមការកើនឡើងនៃចំនួន syndromes ដោយតម្រូវឱ្យប្រើរហូតដល់១៦ syndromes សម្រាប់លទ្ធផលល្អបំផុត។ |
| Option 3: Non-list inner decoder and small number of syndromes with low rate code ជម្រើសទី៣៖ ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បកប្រែកូដខាងក្នុងធម្មតា + VSD syndromes តិចតួច + កូដអត្រាទាប (Low rate code) |
ឧបករណ៍ខាងក្នុងនៅតែមានភាពបត់បែន ចំណែកឯ VSD អាចដំណើរការលឿនដោយមិនសូវស្មុគស្មាញ និងងាយស្រួលអនុវត្តជាងជម្រើសទី២។ | មានអត្រាកូដទាប (Low code rate) ដែលបង្កើតឱ្យមានទិន្នន័យលើស (Redundancy) ច្រើននៅក្នុងប្រព័ន្ធ។ | ផ្តល់លទ្ធភាពបកប្រែកូដបានលឿន ប៉ុន្តែត្រូវលះបង់នូវកម្រិតបញ្ជូន (Bandwidth) មួយចំនួនដោយសារតែ redundancy ខ្ពស់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីតម្លៃជាសាច់ប្រាក់ជាក់លាក់ទេ ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងខ្លាំងទៅលើតម្រូវការសមត្ថភាពគណនា និងទំហំអង្គចងចាំ (Memory size) ដែលកើនឡើងនៅពេលអនុវត្តលើបន្ទះសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិច។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើការធ្វើត្រាប់តាមកុំព្យូទ័រ (Computer simulations) នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌឆានែលតាមរលកសញ្ញា AWGN និង Rayleigh fading ជាជាងការវាស់ស្ទង់ទិន្នន័យជាក់ស្តែងពីប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ពិតប្រាកដ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការធ្វើតេស្តបន្ថែមនៅក្នុងតំបន់ដែលមានការរំខានសេវា (Interference) ច្រើន គឺជារឿងចាំបាច់ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាពពិតប្រាកដក្នុងការប្រើប្រាស់។
បច្ចេកទេសបកប្រែកូដ VSD នេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ដើម្បីពង្រឹងគុណភាព និងស្ថិរភាពនៃបណ្តាញទំនាក់ទំនងឥតខ្សែល្បឿនលឿននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ការអនុវត្តក្បួនដោះស្រាយការកែតម្រូវកំហុសកម្រិតខ្ពស់នេះនឹងជួយក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍កម្ពុជាផ្តល់នូវសេវាអ៊ីនធឺណិតកាន់តែទុកចិត្តបាន ដែលជាកត្តាជំរុញដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលប្រកបដោយចីរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Vector Symbol Decoding (ការបកប្រែកូដនិមិត្តសញ្ញាវ៉ិចទ័រ) | ជាបច្ចេកទេសកែតម្រូវកំហុសទិន្នន័យ ដែលដំណើរការលើបណ្តុំប៊ីត (និមិត្តសញ្ញាធំៗ) ជំនួសឱ្យការកែតម្រូវម្តងមួយប៊ីតៗ ធ្វើឱ្យវាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការដោះស្រាយកំហុសដែលកើតឡើងតគ្នាយ៉ាងវែង (burst errors) នៅក្នុងបណ្តាញឥតខ្សែល្បឿនលឿន។ | ដូចជាការអាននិងកែតម្រូវពាក្យខុសទាំងមូលនៅក្នុងប្រយោគ ជំនួសឱ្យការពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធម្តងមួយតួអក្សរ។ |
| Nonbinary convolutional codes (កូដខនវ៉ុលយូសិនមិនមែនគោលពីរ) | ជាប្រភេទកូដសម្រាប់ការពារទិន្នន័យពីការខូចខាត ដែលប្រមូលផ្តុំទិន្នន័យជាក្រុម (symbols) ធំជាង ១ ប៊ីត (ឧ. ៨ប៊ីត ឬ ៣២ប៊ីត) ហើយប្រើប្រាស់ប្រតិបត្តិការគណិតវិទ្យាដើម្បីបង្កើតទិន្នន័យបន្ថែម (redundancy) សម្រាប់ជួយផ្ទៀងផ្ទាត់និងកែតម្រូវ។ | ដូចជាការវេចខ្ចប់ទំនិញជាប្រអប់ធំៗ រួចបិទស្លាកសញ្ញាសម្គាល់ប្រអប់នីមួយៗ ដើម្បីងាយស្រួលរកឃើញនិងជួសជុលពេលមានការបាត់បង់តាមផ្លូវ។ |
| Burst errors (កំហុសទិន្នន័យតគ្នាយ៉ាងវែង) | ជាបាតុភូតដែលប៊ីតទិន្នន័យជាច្រើនជាប់ៗគ្នាត្រូវបានខូចខាត ឬបាត់បង់ក្នុងពេលតែមួយកំឡុងពេលបញ្ជូន ជារឿយៗបណ្តាលមកពីរលកសញ្ញាមានការរំខានខ្លាំងភ្លាមៗនៅក្នុងបណ្តាញឥតខ្សែ។ | ដូចជាការធ្លាក់ទឹកថ្នាំប្រឡាក់លើក្រដាសសៀវភៅ ដែលធ្វើឱ្យអក្សរជាច្រើនពាក្យនៅជាប់ៗគ្នាមើលលែងយល់ មិនមែនខុសត្រឹមតែមួយតួអក្សរនោះទេ។ |
| List Viterbi algorithm (ក្បួនដោះស្រាយ វីធើប៊ី ជាបញ្ជី) | ជាក្បួនដោះស្រាយសម្រាប់បកប្រែកូដ ដែលមិនត្រឹមតែផ្តល់នូវចម្លើយដែលត្រឹមត្រូវបំផុតមួយនោះទេ ប៉ុន្តែវាបង្កើតជាបញ្ជីនៃចម្លើយដែលទំនងជាត្រឹមត្រូវបំផុតចំនួន២ ឬច្រើន (ឧ. List-of-2) ដើម្បីទុកជាជម្រើសបន្ទាប់បន្សំ ប្រសិនបើជម្រើសទីមួយបរាជ័យ។ | ដូចជាកម្មវិធីស្វែងរក (Search Engine) ដែលបង្ហាញលទ្ធផលដែលពាក់ព័ន្ធបំផុតលំដាប់ទី១ និងទី២ ដើម្បីឱ្យអ្នករើស ក្រែងលោអ្នកចុចលីងទី១ទៅមិនត្រូវចិត្ត។ |
| Syndrome (រោគសញ្ញា ឬ តម្លៃបញ្ជាក់កំហុស) | នៅក្នុងទ្រឹស្តីកូដ វាគឺជាវ៉ិចទ័រដែលទទួលបានពីការគណនាទិន្នន័យដែលទទួលយកមកជាមួយម៉ាទ្រីសត្រួតពិនិត្យ (parity check matrix)។ បើតម្លៃ syndrome ស្មើរសូន្យ មានន័យថាគ្មានកំហុសទេ តែបើមិនស្មើសូន្យ វាជួយចង្អុលបង្ហាញពីទីតាំងនិងប្រភេទនៃកំហុស។ | ដូចជាលទ្ធផលនៃការធ្វើតេស្តឈាមរបស់អ្នកជំងឺ បើឃើញមានរោគសញ្ញា (syndrome) ខុសប្រក្រតី គ្រូពេទ្យអាចដឹងថាតើអ្នកជំងឺមានបញ្ហានៅត្រង់ណា។ |
| Constraint length (ប្រវែងរឹតត្បិត) | ជាចំនួននៃប្លុកទិន្នន័យចាស់ៗដែលប្រព័ន្ធចងចាំយកមកប្រើប្រាស់ដើម្បីជួយក្នុងការបំប្លែងទិន្នន័យថ្មីមួយ (encoding)។ ប្រវែងកាន់តែវែង កូដកាន់តែមានសមត្ថភាពការពារកំហុសបានល្អ តែការគណនាក៏កាន់តែស្មុគស្មាញ។ | ដូចជាមនុស្សដែលមានការចងចាំល្អ អាចយកបទពិសោធន៍រឿងរ៉ាវអតីតកាលច្រើន (ប្រវែងវែង) មកជួយសម្រេចចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាថ្មីៗបានកាន់តែត្រឹមត្រូវ។ |
| AWGN (សម្លេងរំខានហ្គូសៀនពណ៌សបូកបញ្ចូល) | Additive white Gaussian noise គឺជាទម្រង់គំរូនៃសម្លេងរំខានមូលដ្ឋាន (background noise) នៅក្នុងធម្មជាតិដែលតែងតែរំខានដល់រលកសញ្ញាបញ្ជូនទិន្នន័យ ដែលមានកម្រិតរំខានរាយប៉ាយស្មើៗគ្នានៅលើគ្រប់ប្រេកង់។ | ដូចជាសម្លេង 'ស៊ឺ...' នៃកង្ហារដែលកំពុងវិលនៅក្នុងបន្ទប់ ដែលរំខានដល់ការស្តាប់គ្នាពេលនិយាយគ្នាតិចៗ។ |
| Code rate (អត្រាកូដ) | ជាសមាមាត្ររវាងទិន្នន័យដើមដែលមានប្រយោជន៍ ធៀបទៅនឹងទិន្នន័យសរុប (បូកបញ្ចូលទាំងទិន្នន័យការពារកំហុស) ដែលត្រូវបានបញ្ជូន។ ឧទាហរណ៍ អត្រា 2/3 មានន័យថា ក្នុងចំណោមទិន្នន័យ៣ប៊ីត មាន២ប៊ីតជាទិន្នន័យដើម និង១ប៊ីតជាទិន្នន័យបន្ថែមសម្រាប់ការពារកំហុស។ | ដូចជាការវេចខ្ចប់ទំនិញដាក់កេស បើអត្រាខ្ពស់មានន័យថាកេសនោះមានផ្ទុកទំនិញច្រើននិងអេប៉ុងការពារតិច តែបើអត្រាទាបគឺដាក់អេប៉ុងការពារច្រើនដើម្បីសុវត្ថិភាព តែដាក់ទំនិញបានតិច។ |
| Concatenated coding system (ប្រព័ន្ធកូដតភ្ជាប់គ្នា) | ជាការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសកែតម្រូវកំហុសពីរ ឬច្រើនតម្រួតគ្នា (ឧទាហរណ៍ ឧបករណ៍បកប្រែកូដខាងក្នុង និងខាងក្រៅ) ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការពារទិន្នន័យ ជាជាងការប្រើប្រាស់កូដតែមួយប្រភេទ។ | ដូចជាការពាក់អាវក្រោះពីរជាន់ ដោយអាវជាន់ក្នុងការពារគ្រាប់កាំភ្លើងតូចៗ ចំណែកអាវជាន់ក្រៅការពារពីការផ្ទុះ ដើម្បីសុវត្ថិភាពខ្ពស់បំផុត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
