បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហាស្មុគស្មាញនៃការគ្រប់គ្រងសំណល់រឹងទីក្រុង និងផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ដោយស្នើឡើងនូវប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសំណល់ឆ្លាតវៃ ដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថាមពល និងការបញ្ចេញឧស្ម័នពុល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការរចនាប្រព័ន្ធសាយប័រ-រូបវន្ត (Cyber-Physical System) ដោយរួមបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យាអ៊ីនធឺណិតនៃវត្ថុ (IoT) និងគំរូគណិតវិទ្យា ជាមួយនឹងក្បួនដោះស្រាយដើម្បីស្វែងរកផ្លូវដឹកជញ្ជូនដែលល្អបំផុត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Genetic Algorithm (GA) ក្បួនដោះស្រាយពន្ធុវិទ្យា (Genetic Algorithm) |
ផ្តល់លទ្ធផលល្អបំផុតក្នុងការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថាមពល និងការបញ្ចេញឧស្ម័នពុល។ ដំណើរការគណនាមានល្បឿនលឿនគួរសម និងសន្សំពេលបានច្រើនជាង PSO ក្នុងករណីមួយចំនួន។ | ចំណាយពេលគណនាយូរជាង SA ជាពិសេសនៅពេលដែលចំនួនធុងសំរាម (ទិន្នន័យ) មានការកើនឡើង។ | កាត់បន្ថយថាមពល និងការបញ្ចេញឧស្ម័នបាន ៤៤.៤% ព្រមទាំងកាត់បន្ថយចម្ងាយធ្វើដំណើរបាន ៥៨.៥% ធៀបនឹងដំណោះស្រាយប្រពៃណីធម្មតា។ |
| Particle Swarm Optimization (PSO) ការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពហ្វូងភាគល្អិត (Particle Swarm Optimization) |
ផ្តល់លទ្ធផលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការកាត់បន្ថយចម្ងាយធ្វើដំណើរ (៥៨.៧%) និងសន្សំសំចៃថាមពលប្រហាក់ប្រហែលនឹង GA ដែរ។ | អាចចំណាយពេលគណនា (Execution time) យូរបំផុតក្នុងចំណោមក្បួនដោះស្រាយទាំងបី ប្រសិនបើទំហំទិន្នន័យធំកើនឡើង ដែលមិនសូវស័ក្តិសមសម្រាប់ប្រតិបត្តិការបន្ទាន់។ | កាត់បន្ថយថាមពល និងការបញ្ចេញឧស្ម័នបាន ៤៤.៤% និងកាត់បន្ថយចម្ងាយធ្វើដំណើរបាន ៥៨.៧%។ |
| Simulated Annealing (SA) ក្បួនដោះស្រាយការរំងាស់តាមកំដៅ (Simulated Annealing) |
ដំណើរការស្វែងរកលទ្ធផលលឿនបំផុត (ត្រឹមតែប្រភាគនៃវិនាទី) ដោយសារភាពសាមញ្ញរបស់វា ដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ប្រព័ន្ធដែលត្រូវការការឆ្លើយតបរហ័ស។ | ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង (Optimization) មិនសូវបានកម្រិតខ្ពស់ដូច GA និង PSO នោះទេ គឺនៅសល់គម្លាតថាមពលដែលត្រូវប្រើប្រាស់ច្រើនជាងបន្តិច។ | កាត់បន្ថយថាមពល និងការបញ្ចេញឧស្ម័នបាន ៣៨.៤% និងកាត់បន្ថយចម្ងាយធ្វើដំណើរបាន ៥០.៧% ដោយចំណាយពេលគណនាលឿនបំផុត។ |
| Random Solution (RS) ដំណោះស្រាយចៃដន្យ ឬបែបប្រពៃណី (Random Solution / Baseline) |
មិនត្រូវការការគណនាស្មុគស្មាញ ឬប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រធំដុំសម្រាប់រៀបចំផែនការនោះទេ ដោយរថយន្តអាចចេញទៅប្រមូលសំរាមតាមទម្លាប់។ | មានការត្រួតស៊ីគ្នានៃផ្លូវធ្វើដំណើរច្រើន ស៊ីប្រេងខ្លាំង ចំណាយពេលយូរ និងបញ្ចេញឧស្ម័នពុលទៅក្នុងបរិយាកាសច្រើនបំផុត។ | ជាខ្សែបន្ទាត់គោល (Baseline) ដែលស៊ីថាមពលរហូតដល់ ១៩៧៤ ទៅ ៣១៧៦ kWh និងមានចម្ងាយធ្វើដំណើរវែងជាងគេ (រហូតដល់ ៥៨ គីឡូម៉ែត្រ)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដែលមានកម្លាំងមធ្យមសម្រាប់ការគណនាក្បួនដោះស្រាយ ព្រមទាំងការវិនិយោគលើឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា (Sensors) និងប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតនៃវត្ថុ (IoT) សម្រាប់បំពាក់លើធុងសំរាម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសង្កាត់ទី ៨ (VIII District) នៃទីក្រុង Budapest ប្រទេសហុងគ្រី ដោយប្រើប្រាស់ការសន្មត់បរិមាណសំរាមតាមបែបប្រូបាប៊ីលីតេចៃដន្យ (Uniform distribution)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកគំរូនេះមកអនុវត្តទាមទារឱ្យមានការប្រមូលទិន្នន័យពិតប្រាកដពីតំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅកុះករ និងតំបន់ពាណិជ្ជកម្ម ព្រោះទម្លាប់នៃការបង្កើតសំណល់មានភាពខុសគ្នាឆ្ងាយ។
ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសំណល់បែបសាយប័រនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកដោះស្រាយបញ្ហាសំរាមនៅតាមទីក្រុងធំៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះ និងសន្សំសំចៃការចំណាយ។
ជារួម បច្ចេកវិទ្យានេះមិនត្រឹមតែជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងលើកកម្ពស់សោភ័ណភាព និងជំរុញការអភិវឌ្ឍទីក្រុងឆ្លាតវៃ (Smart City) នៅកម្ពុជាផងដែរ ប្រសិនបើមានការវិនិយោគត្រឹមត្រូវលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ IoT។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cyber-Physical System | គឺជាប្រព័ន្ធដែលតភ្ជាប់ពិភពរូបវន្ត (ដូចជាធុងសំរាម រថយន្ត) ទៅនឹងពិភពកុំព្យូទ័រ និងអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យ វិភាគព័ត៌មាន និងបញ្ជាត្រឡប់មកវិញដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រព័ន្ធតាមដានស្ថានភាពជាក់ស្តែង និងធ្វើការសម្រេចចិត្តបានយ៉ាងឆ្លាតវៃ។ | ដូចជាការបំពាក់ភ្នែក (សេនស័រ) និងខួរក្បាល (កុំព្យូទ័រ) ទៅឱ្យវត្ថុគ្មានជីវិត ដើម្បីឱ្យពួកវាអាចដឹងពីបរិស្ថានជុំវិញ និងចាត់ចែងការងារដោយខ្លួនឯង។ |
| Capacitated Vehicle Routing Problem (CVRP) | គឺជាបញ្ហាគណិតវិទ្យាក្នុងការស្វែងរកផ្លូវធ្វើដំណើរដែលខ្លីបំផុត និងចំណាយថាមពលតិចបំផុតសម្រាប់រថយន្តដឹកជញ្ជូនមួយក្រុម ដោយត្រូវគោរពតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ថារថយន្តនីមួយៗអាចផ្ទុកទម្ងន់បានប៉ុន្មានកម្រិតអតិបរមា។ | ដូចជាអ្នករត់កង់បីដឹកអីវ៉ាន់ ដែលត្រូវគិតថាគួរជិះតាមផ្លូវណាដើម្បីប្រមូលឥវ៉ាន់ឱ្យអស់ និងចំណេញសាំងបំផុត ដោយមិនឱ្យលើសទម្ងន់កង់បី។ |
| Metaheuristic algorithms | គឺជាក្បួនដោះស្រាយកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើប្រាស់យន្តការស្រដៀងនឹងធម្មជាតិ ដើម្បីស្វែងរកចម្លើយដែលល្អបំផុត (ឬកៀកនឹងល្អបំផុត) សម្រាប់បញ្ហាស្មុគស្មាញខ្លាំង ដែលកុំព្យូទ័រធម្មតាមិនអាចគណនាអស់គ្រប់ជម្រើសក្នុងពេលខ្លី។ | ដូចជាការរកម្ជុលក្នុងបាតសមុទ្រ ដោយមិនបាច់រកគ្រប់សង់ទីម៉ែត្រ តែប្រើវិធីស្មានតំបន់ណាដែលមានឱកាសមានម្ជុលច្រើនជាងគេ ហើយរកតែតំបន់នោះ។ |
| Genetic algorithm (GA) | ជាវិធីសាស្ត្រគណនាដែលយកគំរូតាមទ្រឹស្តីវិវឌ្ឍន៍របស់ធម្មជាតិ (ការបង្កាត់ពូជ និងការបន្តពូជ) ដោយបន្តជ្រើសរើសចម្លើយដែលល្អៗ បញ្ចូលគ្នាដើម្បីបង្កើតជាចម្លើយថ្មីមួយដែលកាន់តែប្រសើរជាងមុនពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ រហូតទាល់តែបានលទ្ធផលល្អបំផុត។ | ដូចជាការយកកសិផលដែលល្អៗ (គោសាច់ច្រើន និងគោកម្លាំងខ្លាំង) មកបង្កាត់ពូជគ្នា ដើម្បីបានកូនគោដែលមានលក្ខណៈល្អទាំងពីរមុខ។ |
| Particle swarm optimization (PSO) | ជាក្បួនដោះស្រាយដែលយកត្រាប់តាមអាកប្បកិរិយារបស់ហ្វូងសត្វ (ដូចជាហ្វូងចាប ឬហ្វូងត្រី) ពេលដើររកចំណី ដោយចម្លើយនីមួយៗរៀនសូត្រពីបទពិសោធន៍ខ្លួនឯង និងសមាជិកផ្សេងទៀតក្នុងហ្វូង ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកគោលដៅរួមដែលល្អបំផុត។ | ដូចជាហ្វូងចាបកំពុងហើររកចំណី បើចាបមួយឃើញកន្លែងមានចំណី វាស្រែកហៅចាបផ្សេងទៀតឱ្យហើរសម្រុកមកកន្លែងនោះទាំងអស់គ្នា។ |
| Simulated annealing (SA) | ជាវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហាដែលយកគំរូតាមដំណើរការរំងាស់លោហៈ (ដុតឱ្យក្តៅខ្លាំង រួចទុកឱ្យត្រជាក់បន្តិចម្តងៗ) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកុំព្យូទ័រទទួលយកចម្លើយអាក្រក់នៅដំណាក់កាលដំបូងៗ ដើម្បីចៀសវាងការជាប់គាំងនៅត្រង់ចម្លើយមិនសូវល្អ រហូតដល់វាស្វែងរកឃើញចម្លើយល្អបំផុតចុងក្រោយ។ | ដូចជាការវង្វេងផ្លូវក្នុងព្រៃ ពេលខ្លះយើងត្រូវសុខចិត្តដើរថយក្រោយ ឬឡើងភ្នំសិន ទើបអាចមើលឃើញផ្លូវធំដែលត្រូវចេញពីព្រៃបាន។ |
| Internet of Things (IoT) | គឺជាបណ្ដាញប្រព័ន្ធដែលភ្ជាប់ឧបករណ៍រូបវន្តនានា (ដូចជាធុងសំរាម ម៉ាស៊ីន ឬយានយន្ត) ទៅកាន់អ៊ីនធឺណិត ធ្វើឱ្យពួកវាអាចទាក់ទងគ្នា ផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យគ្នា និងធ្វើការងាររួមគ្នាដោយស្វ័យប្រវត្តិដោយមិនបាច់មានមនុស្សចាំបញ្ជា។ | ដូចជាការផ្តល់ទូរស័ព្ទដៃឱ្យសម្ភារៈប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ ដើម្បីឱ្យពួកវាអាចឆាតប្រាប់យើង និងប្រាប់គ្នាវាពីអ្វីដែលកំពុងកើតឡើង។ |
| Multi-echelon systems | គឺជាប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន ឬខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ដែលមានច្រើនថ្នាក់ ឬច្រើនដំណាក់កាល ដែលក្នុងបរិបទនេះ គឺការដឹកជញ្ជូនសំរាមពីធុងទៅទីតាំងប្រមូលផ្តុំបណ្តោះអាសន្នសិន (ថ្នាក់ទី១) មុននឹងដឹកបន្តទៅទីតាំងកែច្នៃ ឬចាក់សំរាមចោលចុងក្រោយ (ថ្នាក់ទី២)។ | ដូចជាប្រព័ន្ធប្រៃសណីយ៍ ដែលអ្នកផ្ញើលិខិតទៅកាន់ប៉ុស្តិ៍ប្រៃសណីយ៍ស្រុកសិន រួចទើបរថយន្តធំដឹកលិខិតទាំងអស់បន្តទៅកាន់ប៉ុស្តិ៍ប្រៃសណីយ៍កណ្តាលនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
