Original Title: EMBEDDED MODELS OF UAV SWARM CONTROL ALGORITHM
Source: doi.org/10.34121/1028-9763-2025-3-4-90-100
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ម៉ូដែលបង្កប់នៃក្បួនដោះស្រាយការគ្រប់គ្រងហ្វូងដ្រូន (UAV)

ចំណងជើងដើម៖ EMBEDDED MODELS OF UAV SWARM CONTROL ALGORITHM

អ្នកនិពន្ធ៖ P.D. OLEKSIIENKO (Institute of Mathematical Machines and Systems Problems of the Ukraine National Academy of Science), V.V. KAZYMYR (Chernihiv Polytechnic National University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2025 Математичні машини і системи

វិស័យសិក្សា៖ Computer Science & Robotics

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការពង្រីកទំហំខ្សោយ និងហានិភ័យនៃចំណុចបរាជ័យតែមួយ (single-point-of-failure) ដែលទាក់ទងនឹងស្ថាបត្យកម្មកណ្តាលដែលមានការស្ទង់មតិវិលជុំ (cyclic-polling) នៅក្នុងការគ្រប់គ្រងហ្វូងដ្រូន (UAV)។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានស្នើឡើងនូវវិធីសាស្ត្រថ្មីមួយដោយប្រើប្រាស់ស្ថាបត្យកម្ម Model-View-Controller (MVC) រួមជាមួយនឹងបណ្តាញបញ្ជា (Control E-Network ឬ CEN) សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងតាមបែបព្រឹត្តិការណ៍។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Centralized Cyclic-Polling Architecture
ស្ថាបត្យកម្មកណ្តាលដែលមានការស្ទង់មតិវិលជុំ
ងាយស្រួលក្នុងការធ្វើផែនការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងមានភាពសាមញ្ញក្នុងការសម្របសម្រួលទិន្នន័យ។ មានការពង្រីកទំហំខ្សោយ (poor scalability) ខ្ជះខ្ជាយពេលវេលា CPU និងមានហានិភ័យនៃចំណុចបរាជ័យតែមួយ (single-point-of-failure)។ ភាពយឺតយ៉ាវនៃព្រឹត្តិការណ៍កើនឡើងនៅពេលទំហំហ្វូងដ្រូនមានការកើនឡើង (Event latency rises as swarm grows)។
Decentralized / Behavior-based Control
ការគ្រប់គ្រងបែបវិមជ្ឈការ និងផ្អែកលើអាកប្បកិរិយា
ងាយស្រួលក្នុងការពង្រីកទំហំ មានភាពធន់នឹងកំហុស និងងាយស្រួលសម្របខ្លួនតាមច្បាប់មូលដ្ឋាន។ មិនមានការធានាថាលទ្ធផលទទួលបានល្អឥតខ្ចោះនោះទេ ហើយទាមទារការរចនាច្បាប់យ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ អាចផ្តល់លទ្ធផលមិនពេញលេញ ឬមិនស្ថិតក្នុងកម្រិតល្អបំផុត (sub-optimal)។
Event-Driven MVC-adapted Control E-Network (Proposed)
ស្ថាបត្យកម្ម CEN ប្រែប្រួលតាម MVC ដំណើរការដោយព្រឹត្តិការណ៍ (ស្នើឡើង)
លុបបំបាត់ការស្ទង់មតិវិលជុំ កាត់បន្ថយបន្ទុក CPU ព្រមទាំងគាំទ្រការដំណើរការព្រឹត្តិការណ៍ស្របគ្នា និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ តម្រូវឱ្យមានការរចនាម៉ូដែលប្រព័ន្ធស្មុគស្មាញដោយប្រើប្រាស់យន្តការទប់ស្កាត់ (locking) និងជួររង់ចាំ (queuing)។ សម្រេចបាននូវភាពយឺតយ៉ាវនៃព្រឹត្តិការណ៍ពីដើមដល់ចប់តិចជាង ៨ មិល្លីវិនាទី (End-to-end event latency < 8ms) លើផ្នែករឹងជាក់ស្តែង។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តស្ថាបត្យកម្មនេះទាមទារផ្នែករឹងកុំព្យូទ័របង្កប់ដែលមានសមត្ថភាពគណនាគួរសម និងបរិក្ខារទំនាក់ទំនងដែលមានល្បឿនលឿនសម្រាប់ការសាកល្បងជាក់ស្តែង។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើតេស្តនៅក្នុងបរិស្ថានក្លែងធ្វើ (Gazebo) និងលើដ្រូនប្រភេទ X-type quadrotor ទំហំ ៤៥០មម ក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់ទុកជាមុន។ វាមិនទាន់បានសាកល្បងនៅក្នុងស្ថានភាពអាកាសធាតុស្មុគស្មាញ ឬបរិស្ថានដែលមានឧបសគ្គច្រើននៅឡើយទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកមកអនុវត្តត្រូវការការសាកល្បងបន្ថែមនៅក្នុងអាកាសធាតុត្រូពិច និងបរិស្ថានជាក់ស្តែង។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

បច្ចេកវិទ្យានេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងដ្រូនជាហ្វូងសម្រាប់ការងារស្វ័យប្រវត្តិកម្ម។

ជារួម វិធីសាស្ត្រនេះផ្តល់នូវមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំមួយសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងហ្វូងដ្រូនដែលចំណាយធនធានកុំព្យូទ័រតិច និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ដែលសាកសមនឹងការវិនិយោគបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះទ្រឹស្តី (Theoretical Foundations): ចាប់ផ្តើមពីការសិក្សាស្វែងយល់ពីទ្រឹស្តី Petri Nets ទ្រឹស្តី Control E-Networks (CEN) និងរបៀបដែលវាត្រូវបានប្រើប្រាស់រួមគ្នាជាមួយស្ថាបត្យកម្ម MVC សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងតាមព្រឹត្តិការណ៍។
  2. ធ្វើការសាកល្បងជាមួយកម្មវិធីក្លែងធ្វើ (Simulation Setup): ប្រើប្រាស់កម្មវិធី Gazebo Simulator រួមជាមួយ Python ដើម្បីបង្កើតម៉ូដែលហ្វូងដ្រូននិម្មិត និងសរសេរកូដបញ្ជាសាកល្បងការប្រតិកម្មរបស់ភ្នាក់ងារនីមួយៗ (Agent behavior)។
  3. អភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្នែករឹង (Hardware Integration): តម្លើងនិងភ្ជាប់កុំព្យូទ័របង្កប់ខ្នាតតូចដូចជា Jetson Nano ទៅកាន់ឧបករណ៍បញ្ជាជើងហោះហើរ Pixhawk តាមរយៈ MAVLink ដើម្បីដំណើរការក្បួនដោះស្រាយ។
  4. រៀបចំបណ្តាញទំនាក់ទំនងហ្វូងដ្រូន (Swarm Communication): តម្លើងម៉ូឌុលវិទ្យុទំនាក់ទំនងដូចជា Digi XBee សម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យ (Telemetry and Commands) រវាងដ្រូននិងដ្រូនក្នុងល្បឿនលឿន (Low latency)។
  5. សាកល្បងផ្ទាល់ និងវិភាគលទ្ធផល (Field Testing & Profiling): អនុវត្តការធ្វើតេស្តហោះហើរជាក់ស្តែងដោយប្រើមុខងារប្រមូលទិន្នន័យ (Statistics utility) ដើម្បីតាមដានភាពយឺតយ៉ាវនៃប្រតិបត្តិការ (bottlenecks) និងធ្វើការកែតម្រូវប្រព័ន្ធឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Control E-Network (CEN) ជាទម្រង់ពង្រីកនៃបណ្តាញ Petri ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីធ្វើជាម៉ូដែលក្បួនដោះស្រាយការគ្រប់គ្រង សម្រាប់ការសម្រេចចិត្តដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ វាភ្ជាប់មកជាមួយយន្តការស្តាប់ព្រឹត្តិការណ៍ (listeners) ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅក្នុងប្រព័ន្ធបង្កប់។ ដូចជាផ្ទាំងគំនូសបំព្រួញ (Flowchart) ដ៏ឆ្លាតវៃមួយ ដែលប្រាប់ដ្រូនពីអ្វីដែលត្រូវធ្វើបន្ទាប់ ដោយផ្អែកលើអ្វីដែលវាកំពុងមើលឃើញ ឬស្តាប់ឮនៅពេលនោះ។
Model-View-Controller (MVC) ជាស្ថាបត្យកម្មរចនាកម្មវិធីដែលបំបែកទិន្នន័យនិងច្បាប់ (Model) ការបង្ហាញស្ថានភាព (View) និងយន្តការគ្រប់គ្រងបញ្ជា (Controller) ដាច់ចេញពីគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងកែប្រែប្រព័ន្ធ។ នៅក្នុងឯកសារនេះ វាត្រូវបានកែច្នៃប្រើសម្រាប់តំណាងឱ្យប្រព័ន្ធបញ្ជាហ្វូងដ្រូន។ ដូចជាភោជនីយដ្ឋានមួយដែលមាន ចុងភៅ (Model) អ្នករត់តុ (View) និងអ្នកទទួលការកុម្ម៉ង់ (Controller) ធ្វើការរៀងៗខ្លួនតែមានទំនាក់ទំនងគ្នាជានិច្ច។
Cyclic-polling ជាយន្តការដែលប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រតែងតែសួរបញ្ជាក់ជាប្រចាំ (វិលជុំ) ទៅកាន់ឧបករណ៍ ឬសេនស័រផ្សេងៗ ដើម្បីឆែកមើលថាតើមានទិន្នន័យថ្មី ឬព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីកើតឡើងឬអត់ ទោះបីជាគ្មានអ្វីប្រែប្រួលក៏ដោយ ដែលធ្វើឲ្យខាតបង់ថាមពល CPU យ៉ាងច្រើន។ ដូចជាក្មេងម្នាក់ដែលចេះតែសួរឪពុកម្តាយរៀងរាល់ ៥នាទីម្តងថា "យើងទៅដល់ឬនៅ?" ទោះបីជាកំពុងធ្វើដំណើរលើផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយក៏ដោយ។
Reactive Listeners ជាកូដកម្មវិធីដែលរង់ចាំចាំស្តាប់ព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ សេនស័រចាប់បានឧបសគ្គ ឬថ្មជិតអស់) ហើយបញ្ជូនសញ្ញា ឬប្រតិកម្មភ្លាមៗទៅកាន់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងដោយមិនចាំបាច់រង់ចាំការឆែកសួរពីប្រព័ន្ធកណ្តាលឡើយ។ ដូចជាសំឡេងរោទិ៍ប្រកាសអាសន្នអគ្គីភ័យ ដែលវានឹងបន្លឺឡើងភ្លាមៗនៅពេលវាធុំក្លិនផ្សែង ដោយមិនចាំបាច់មានអ្នកដើរឆែកមើលគ្រប់បន្ទប់នោះទេ។
Petri nets ជាគំរូគណិតវិទ្យានិងក្រាហ្វិកសម្រាប់ពណ៌នាប្រព័ន្ធដែលមានដំណើរការស្របគ្នា និងចែកចាយ។ វាប្រើចំណុច (places) និងការផ្លាស់ប្តូរ (transitions) ដើម្បីបង្ហាញពីលំហូរនៃព្រឹត្តិការណ៍កម្រិតខ្ពស់។ ដូចជាល្បែងក្តារ (Board game) មួយដែលមានកូនអុកផ្លាស់ទីពីក្រឡាមួយទៅក្រឡាមួយទៀត ទៅតាមច្បាប់និងលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ ដើម្បីបំពេញបេសកកម្ម។
Multi-Agent System (MAS) ជាប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដែលផ្សំឡើងពីភ្នាក់ងារវៃឆ្លាតច្រើន (ដូចជាដ្រូនជាច្រើនគ្រឿង) ដែលធ្វើអន្តរកម្ម សហការគ្នា ឬចរចាគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញដែលភ្នាក់ងារតែមួយមិនអាចធ្វើបាន។ ដូចជាហ្វូងស្រមោចដែលសហការគ្នាដើម្បីសែងចំណីធំៗត្រលប់ទៅសំបុកវិញ ដោយស្រមោចនីមួយៗដឹងពីតួនាទីរៀងៗខ្លួន។
Synchronous join transitions (J-type) នៅក្នុងបណ្តាញ CEN នេះគឺជាដំណាក់កាលដែលតម្រូវឲ្យលក្ខខណ្ឌ ឬទិន្នន័យបញ្ចូលទាំងអស់មកដល់ព្រមគ្នា ទើបអនុញ្ញាតឲ្យដំណើរការទៅជំហានបន្ទាប់ទៀតបាន។ វាប្រើសម្រាប់ការធ្វើសមកាលកម្មរវាងដ្រូនច្រើនគ្រឿង។ ដូចជាការរង់ចាំសមាជិកក្រុមទាំងអស់មកដល់កន្លែងណាត់ជួបជុំគ្នា ទើបអាចចាប់ផ្តើមចេញដំណើរទៅដំណើរកម្សាន្តបន្តទៀតបាន។
Single-point-of-failure ជាចំណុច ឬសមាសភាគណាមួយនៅក្នុងប្រព័ន្ធ ដែលប្រសិនបើវាខូចខាត ឬគាំង នោះវានឹងធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធទាំងមូលឈប់ដំណើរការតែម្តង (ឧទាហរណ៍ ប្រព័ន្ធបញ្ជាកណ្តាលតែមួយគត់របស់ហ្វូងដ្រូន)។ ដូចជាស្ពានខ្សែយោងដែលមានសរសៃកាបធំតែមួយគត់ បើសិនជាកាបនោះដាច់ ស្ពានទាំងមូលនឹងបាក់ស្រុតចុះ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖