បញ្ហា (The Problem)៖ តម្រូវការថាមពលនៃម៉ាស៊ីនចល័តធុនធ្ងន់ (ដូចជាគ្រឿងចក្ររុករ៉ែ) មានការប្រែប្រួលខ្លាំង ដែលបណ្តាលឱ្យម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូតដំណើរការដោយគ្មានប្រសិទ្ធភាព និងបង្កឱ្យមានការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈខ្ពស់។ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពថាមពល និងកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាកូនកាត់ម៉ាស៊ូត-អគ្គិសនី (Diesel-electric hybridization)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការធ្វើគំរូសាកល្បង (Simulation models) ដោយផ្អែកលើ Energetic Macroscopic Representation (EMR) ដើម្បីវិភាគ និងប្រៀបធៀបប្រព័ន្ធកូនកាត់ផ្សេងៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Original Diesel Machine ម៉ាស៊ីនប្រើម៉ាស៊ូតដើម (មិនមានប្រព័ន្ធកូនកាត់) |
បច្ចេកវិទ្យាដែលមានស្រាប់ និងមិនតម្រូវឱ្យមានការរចនាឡើងវិញដែលស្មុគស្មាញ។ | មានប្រសិទ្ធភាពទាប ដោយសារថាមពលជាច្រើនត្រូវបានបាត់បង់តាមរយៈឧបករណ៍បំប្លែងកម្លាំងរមួល (Torque Converter) និងការដំណើរការម៉ាស៊ីនចោល (Idling)។ | ត្រូវបានកំណត់ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ ១០០% នៃការប្រើប្រាស់ប្រេងឥន្ធនៈ។ |
| Parallel Hybrid System ប្រព័ន្ធកូនកាត់ប៉ារ៉ាឡែល |
ងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្តលើម៉ាស៊ីនដែលមានស្រាប់ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យមានការគ្រប់គ្រងម៉ាស៊ីនបូមអ៊ីដ្រូលីកដោយផ្ទាល់។ | មិនអាចជ្រើសរើសល្បឿនម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូតបានដោយសេរីនោះទេ ហើយការសន្សំសំចៃមានកម្រិតទាបជាងប្រព័ន្ធស៊េរី។ | កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងបានប្រហែល ៣៨% (ប្រើប្រាស់ប្រេង ៦២%)។ |
| Series Hybrid System ប្រព័ន្ធកូនកាត់ស៊េរី |
ម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូតអាចដំណើរការនៅចំណុចដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត (Optimal point) ដោយមិនអាស្រ័យលើល្បឿនកង់ ឬអ៊ីដ្រូលីក។ | តម្រូវឱ្យមានសមាសធាតុអគ្គិសនីច្រើន (ម៉ូទ័រ ៣ គ្រឿង និងអាំងវឺតទ័រ) ដែលធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធធំ។ | ផ្តល់ការសន្សំសំចៃខ្ពស់បំផុតរហូតដល់ ៦០% (ប្រើប្រាស់ប្រេងត្រឹមតែ ៤០%)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះតម្រូវឱ្យមានការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការធ្វើគំរូសាកល្បង និងទិន្នន័យជាក់លាក់អំពីគ្រឿងបន្លាស់។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅបរិបទប្រទេសហ្វាំងឡង់ (University of Technology Lappeenranta) ដែលអាចមានការពិចារណាលើសីតុណ្ហភាពទាប។ ម៉ាស៊ីនដែលសិក្សាគឺជាម៉ាស៊ីនទម្ងន់ ៦០ តោន (ទំនងជា Straddle Carrier ឬគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់)។ សម្រាប់កម្ពុជា កត្តាសីតុណ្ហភាពខ្ពស់អាចប៉ះពាល់ដល់អាយុកាលអាគុយ ដែលតម្រូវឱ្យមានប្រព័ន្ធត្រជាក់បន្ថែម។
វិធីសាស្ត្រនេះមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ពិសេសក្នុងការកាត់បន្ថយចំណាយលើការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់វិស័យឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់។
ការផ្លាស់ប្តូរទៅប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកូនកាត់ស៊េរី គឺជាការវិនិយោគដែលមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់កម្ពុជា ដោយសាររយៈពេលសងត្រលប់ (Payback time) ខ្លី (ប្រហែល ២ ឆ្នាំ) និងការសន្សំសំចៃប្រេងបានច្រើន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Energetic Macroscopic Representation (EMR) | គឺជាវិធីសាស្ត្របង្កើតគំរូដោយប្រើក្រាហ្វិក ដើម្បីបង្ហាញពីលំហូរថាមពលរវាងផ្នែកផ្សេងៗនៃប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូ-មេកានិច (ដូចជាពីម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូត ទៅអាគុយ និងទៅកង់) ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍សកម្មភាពនិងប្រតិកម្ម (Action-Reaction)។ វាជួយឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវងាយស្រួលគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធដ៏ស្មុគស្មាញ។ | ប្រៀបដូចជាការគូសផែនទីផ្លូវទឹក ដើម្បីមើលថាទឹកហូរពីប្រភពណាទៅកន្លែងណា និងត្រូវបិទបើកទ្វារទឹកនៅត្រង់ណាដើម្បីកុំឱ្យខ្ជះខ្ជាយ។ |
| Series hybrid system | គឺជាប្រព័ន្ធកូនកាត់ដែលម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូតមិនត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងកង់ដោយផ្ទាល់ទេ។ ម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូតមានតួនាទីត្រឹមតែបង្វិលម៉ាស៊ីនភ្លើង (Generator) ដើម្បីផលិតអគ្គិសនីសាកចូលអាគុយ ឬផ្តល់ឱ្យម៉ូទ័រអគ្គិសនី ហើយម៉ូទ័រអគ្គិសនីទើបជាអ្នកបង្វិលកង់។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនភ្លើងនៅតាមផ្ទះដែលផលិតភ្លើងឱ្យកង្ហារវិល គឺម៉ាស៊ីនភ្លើងមិនមែនជាអ្នកបង្វិលស្លាបកង្ហារដោយផ្ទាល់នោះទេ។ |
| Efficiency map | គឺជាក្រាហ្វិក ឬតារាងទិន្នន័យដែលបង្ហាញពីកម្រិតប្រសិទ្ធភាពរបស់ម៉ាស៊ីន (ម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូត ឬម៉ូទ័រ) នៅគ្រប់ចំណុចនៃល្បឿន និងកម្លាំងរមួល (Torque)។ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីកំណត់ថា តើត្រូវបញ្ជាម៉ាស៊ីនឱ្យដំណើរការក្នុងល្បឿនណាដើម្បីស៊ីប្រេងតិចបំផុត។ | ដូចជាផែនទីប្រាប់អ្នកបើកបរថា បើកបរក្នុងល្បឿនកម្រិតណា ទើបឡានស៊ីសាំងតិចបំផុត។ |
| Regenerative braking | គឺជាដំណើរការបច្ចេកទេសដែលម៉ូទ័រអគ្គិសនីប្តូរតួនាទីទៅជាម៉ាស៊ីនភ្លើងវិញនៅពេលចាប់ហ្វ្រាំង ឬបន្ថយល្បឿន។ វាចាប់យកថាមពលចលនា (Kinetic energy) បំប្លែងទៅជាអគ្គិសនីវិញ ជាជាងបណ្តោយឱ្យវាក្លាយជាកម្ដៅចោលដូចហ្វ្រាំងធម្មតា។ | ប្រៀបដូចជាការជិះកង់ចុះចំណោត ហើយកង់នោះអាចផលិតភ្លើងសាកចូលទូរស័ព្ទបាន ដោយមិនបាច់ប្រើកម្លាំងធាក់។ |
| Depth of Discharge (DoD) | គឺជាភាគរយនៃថាមពលដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់អស់ពីអាគុយ ធៀបនឹងថាមពលសរុប។ ការកំណត់ DoD គឺសំខាន់ណាស់ ព្រោះការប្រើប្រាស់ថាមពលអស់ពីអាគុយច្រើនពេក (DoD ខ្ពស់) នឹងធ្វើឱ្យអាយុកាលអាគុយខ្លី។ | ដូចជាការដងទឹកចេញពីពាង បើដងឱ្យអស់រលីងរាល់ថ្ងៃ ពាងអាចឆាប់ប្រេះ ឬកកកករ តែបើដងតែពាក់កណ្តាលហើយចាក់បំពេញវិញ នោះងាយស្រួលថែទាំជាង។ |
| Lithium titanate (LiTi) | គឺជាប្រភេទបច្ចេកវិទ្យាអាគុយលីចូមពិសេស ដែលមានសមត្ថភាពសាកភ្លើងនិងបញ្ចេញភ្លើងបានលឿនខ្លាំង (High power density) និងមានអាយុកាលប្រើប្រាស់យូរជាងអាគុយធម្មតា ដែលសាកសមបំផុតសម្រាប់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ដែលមានការប្រែប្រួលកម្លាំងខ្លាំង។ | គឺជាប្រភេទអាគុយដែលខ្លាំងដូចអ្នករត់ម៉ារ៉ាតុង (ធន់) ផង និងរត់ល្បឿនលឿន (ខ្លាំង) ផង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
