បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការកើនឡើងសម្រាប់សេវាគ្របដណ្តប់ឥតខ្សែដែលមានសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាពនៅក្នុងបណ្តាញ 5G និង 6G នាពេលអនាគត ដោយដោះស្រាយបញ្ហាដែនកំណត់នៃការគ្របដណ្តប់ កង្វះខាតវិសាលគម និងបញ្ហាថាមពលតាមរយៈការប្រើប្រាស់យានអាកាសគ្មានមនុស្សបើក (UAVs)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ នេះគឺជាឯកសារស្រាវជ្រាវបែបពិនិត្យឡើងវិញ (Review Paper) ដែលវិភាគលើបច្ចេកវិទ្យាដែលមានស្រាប់ទាក់ទងនឹងការបញ្ចូល UAV ទៅក្នុងបណ្តាញឥតខ្សែ ដោយពិនិត្យមើលបច្ចេកទេសនៅកម្រិតរូបវន្ត (Physical Layer) និងកម្រិតបណ្តាញ (Network Layer)។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Fixed-Wing UAVs យានអាកាសស្លាបថេរ (Fixed-Wing) |
មានល្បឿនលឿន និងប្រើប្រាស់ថាមពលតិចជាងយានស្លាបវិល ដែលអនុញ្ញាតឱ្យហោះហើរបានយូរ និងគ្របដណ្តប់ផ្ទៃដីធំ។ | ត្រូវការផ្លូវសម្រាប់ហោះឡើង និងចុះចត ហើយមិនអាចហោះសំកាំងនៅមួយកន្លែង (Hover) បានទេ។ | សាកសមសម្រាប់ការស្ទង់មតិលើផ្ទៃដីធំ ឬការបញ្ជូនទិន្នន័យរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ។ |
| Rotary-Wing UAVs យានអាកាសស្លាបវិល (Rotary-Wing) |
អាចហោះឡើង និងចុះចតបញ្ឈរ (VTOL) និងអាចហោះសំកាំងនៅមួយកន្លែង ដែលងាយស្រួលសម្រាប់ការដាក់ពង្រាយជាស្ថានីយមូលដ្ឋាន។ | ប្រើប្រាស់ថាមពលខ្ពស់ និងមានល្បឿនយឺតជាងយានស្លាបថេរ។ | សាកសមធ្វើជាស្ថានីយមូលដ្ឋានអាកាស (Aerial Base Station) ឬបញ្ជូនបន្តសេវា (Relay)។ |
| mmWave UAV Communication ការទំនាក់ទំនងរលកមីលីម៉ែត្រ (mmWave) |
ផ្តល់នូវកម្រិតបញ្ជូនទិន្នន័យខ្ពស់ (High Bandwidth) និងអត្រាទិន្នន័យលឿនខ្លាំងសម្រាប់បណ្តាញ 5G/6G។ | ងាយរងការរំខានពីបរិយាកាស និងត្រូវការបច្ចេកទេស Beamforming ដើម្បីតម្រង់ទិសដៅសញ្ញាឱ្យច្បាស់លាស់។ | មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់នៅពេលប្រើបច្ចេកទេស Beamforming ទោះបីជាមានការបាត់បង់សញ្ញាតាមផ្លូវ (Path Loss) ខ្ពស់ក៏ដោយ។ |
| NOMA Transmission ការចូលប្រើច្រើនមិនមែនអូតូហ្គោណាល់ (NOMA) |
អាចបម្រើអ្នកប្រើប្រាស់ច្រើនក្នុងពេលតែមួយ និងប្រេកង់តែមួយ ដោយបែងចែកតាមកម្រិតថាមពល (Power Domain)។ | មានភាពស្មុគស្មាញនៅផ្នែកទទួលសញ្ញា ដោយសារតម្រូវឱ្យមានការលុបបំបាត់ការរំខាន (SIC)។ | បង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់វិសាលគម និងសមត្ថភាពតភ្ជាប់ឧបករណ៍បានច្រើន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធនេះទាមទារការវិនិយោគទាំងផ្នែករឹង (Hardware) និងការគ្រប់គ្រងថាមពល ដោយសារដែនកំណត់នៃថ្មរបស់យានអាកាស។
ឯកសារនេះគឺជាការសិក្សាទូទៅ (Overview) ដែលរៀបរៀងដោយអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីប្រទេសឥណ្ឌា ដោយផ្អែកលើស្តង់ដារបច្ចេកវិទ្យា 5G/6G ជាសកល មិនមែនផ្អែកលើទិន្នន័យជាក់លាក់នៃភូមិសាស្ត្រណាមួយឡើយ។
បច្ចេកវិទ្យានេះមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាគ្របដណ្តប់សេវា និងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។
ការប្រើប្រាស់ UAV អាចជួយកម្ពុជាកាត់បន្ថយគម្លាតឌីជីថល និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការឆ្លើយតបចំពោះគ្រោះអាសន្ន ប៉ុន្តែត្រូវពិចារណាលើបញ្ហាសុវត្ថិភាព និងច្បាប់គ្រប់គ្រងដែនអាកាស។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| mmWave (Millimeter Wave) | រលកសញ្ញាវិទ្យុដែលមានប្រេកង់ខ្ពស់ខ្លាំង (ពី ៣០ ទៅ ៣០០ GHz) ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងបច្ចេកវិទ្យា 5G ដើម្បីដឹកជញ្ជូនទិន្នន័យបានក្នុងបរិមាណច្រើន និងល្បឿនលឿន ប៉ុន្តែរលកនេះមិនអាចធ្វើដំណើរបានឆ្ងាយ និងងាយត្រូវបានរាំងស្ទះដោយអគារ ឬដើមឈើ។ | ប្រៀបដូចជាការបាញ់ទឹកចេញពីទុយោពន្លត់អគ្គិភ័យដែលមានកម្លាំងខ្លាំង (ទិន្នន័យច្រើន) ប៉ុន្តែមិនអាចបាញ់ទឹកនោះឱ្យបត់បែនឆ្លងកាត់ជញ្ជាំងបានទេ។ |
| NOMA (Non-Orthogonal Multiple Access) | បច្ចេកទេសទំនាក់ទំនងដែលអនុញ្ញាតឱ្យឧបករណ៍ច្រើនអាចប្រើប្រាស់ប្រេកង់ និងពេលវេលាដូចគ្នាសម្រាប់ការបញ្ជូនទិន្នន័យ ដោយបែងចែកអ្នកប្រើប្រាស់នីមួយៗតាមរយៈកម្រិតថាមពល (Power Level) ផ្សេងៗគ្នា។ | ប្រៀបដូចជាមនុស្សពីរនាក់និយាយនៅក្នុងបន្ទប់តែមួយក្នុងពេលតែមួយ ដោយម្នាក់និយាយខ្លាំង និងម្នាក់ទៀតនិយាយខ្សឹប ហើយអ្នកស្តាប់នៅតែអាចបែងចែកសំឡេងរបស់ពួកគេបាន។ |
| Mobile Edge Computing (MEC) | ការនាំយកសមត្ថភាពគណនា និងការផ្ទុកទិន្នន័យមកដាក់ឱ្យជិតអ្នកប្រើប្រាស់បំផុត (ឧទាហរណ៍៖ ការដាក់កុំព្យូទ័រនៅលើដ្រូនផ្ទាល់) ដើម្បីកាត់បន្ថយពេលវេលាដែលត្រូវចំណាយក្នុងការបញ្ជូនទិន្នន័យទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យ (Cloud) ដែលនៅឆ្ងាយ។ | ប្រៀបដូចជាការចម្អិនអាហារនៅនឹងតុអាហារផ្ទាល់ (ដើម្បីឱ្យបានញ៉ាំលឿន) ជាជាងការរង់ចាំអាហារដែលចម្អិនពីផ្ទះបាយដែលនៅឆ្ងាយ។ |
| Beamforming | បច្ចេកទេសនៃការប្រមូលផ្តុំរលកសញ្ញាឥតខ្សែ ហើយតម្រង់វាឱ្យចំទៅរកឧបករណ៍ទទួលជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីបង្កើនគុណភាពសេវា និងកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយថាមពលក្នុងទិសដៅដែលមិនចាំបាច់។ | ប្រៀបដូចជាការប្រើពិលដើម្បីបញ្ចាំងពន្លឺទៅរកមនុស្សម្នាក់ឱ្យចំ ជាជាងការប្រើអំពូលបំភ្លឺពេញទាំងបន្ទប់ដោយមិនផ្តោតលើនរណាម្នាក់។ |
| HetNets (Heterogeneous Networks) | បណ្តាញចម្រុះដែលមិនពឹងផ្អែកតែលើអង់តែនធំមួយប្រភេទទេ ប៉ុន្តែវាបញ្ចូលគ្នានូវស្ថានីយផ្សាយសេវាច្រើនប្រភេទ ដូចជាអង់តែនធំលើដី (Macro Cells) អង់តែនតូច (Small Cells) និងដ្រូនហោះហើរ (Drone Cells) ដើម្បីផ្តល់សេវាឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ | ប្រៀបដូចជាប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនមួយដែលមានទាំងរថយន្តក្រុងធំ រថយន្តតាក់ស៊ី និងម៉ូតូឌុប ដើម្បីធានាថាអ្នកដំណើរអាចទៅដល់គ្រប់ច្រកល្ហក។ |
| URLLC (Ultra-Reliable Low Latency Communications) | ស្តង់ដារនៃការទំនាក់ទំនងដែលមានល្បឿនឆ្លើយតបលឿនបំផុត និងមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់បំផុត ដែលមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការបញ្ជាដ្រូន ឬយានយន្តស្វ័យប្រវត្តិ ដើម្បីជៀសវាងការប៉ះទង្គិច។ | ប្រៀបដូចជាប្រព័ន្ធហ្វ្រាំងរថយន្តដែលត្រូវតែដំណើរការភ្លាមៗមួយរំពេចនៅពេលជាន់ មិនអាចមានការយឺតយ៉ាវសូម្បីតែមួយវិនាទី។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
