បញ្ហា (The Problem)៖ តើកត្តាសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ប្រជាសាស្ត្រ និងស្ថាប័នអ្វីខ្លះដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់កសិករក្នុងការចូលរួមក្នុងគម្រោងធានារ៉ាប់រងដំណាំ (PMFBY) នៅក្នុងរដ្ឋ Maharashtra ប្រទេសឥណ្ឌា?
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ ដែលផ្អែកលើការប្រមូលទិន្នន័យបឋមពីការស្ទង់មតិផ្ទាល់ជាមួយគ្រួសារកសិករ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Basic Demographic Logistic Model (Model 1) ម៉ូដែលតំរែតំរង់ឡូជីស្ទិកផ្អែកលើប្រជាសាស្ត្រមូលដ្ឋាន (Model 1) |
ងាយស្រួលក្នុងការវិភាគ និងទាមទារទិន្នន័យតិចតួចដោយប្រើតែអថេរប្រជាសាស្ត្រមូលដ្ឋាន (អាយុ យេនឌ័រ ការអប់រំ)។ | ខ្វះការពន្យល់ស៊ីជម្រៅ ដោយសារមិនមានអថេរសេដ្ឋកិច្ច និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃ R² ទាបត្រឹមតែ ០.១៤។ | រកឃើញថាការអប់រំមានទំនាក់ទំនងជាវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងការទិញធានារ៉ាប់រង ខណៈយេនឌ័របុរសមានទំនោរទាបជាង។ |
| Comprehensive Logistic Model (Model 4) ម៉ូដែលតំរែតំរង់ឡូជីស្ទិកសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិងអាកប្បកិរិយា (Model 4) |
ផ្តល់លទ្ធផលសុក្រឹតខ្ពស់ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដោយរួមបញ្ចូលអថេរវណ្ណៈសង្គម ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ទំហំដី និងទម្លាប់ប្រឈមហានិភ័យ។ | ទាមទារទិន្នន័យច្រើន និងមានភាពស្មុគស្មាញជាងក្នុងការប្រមូលព័ត៌មានលម្អិតពីកសិករអំឡុងពេលស្ទង់មតិ។ | ម៉ូដែលនេះស័ក្តិសមបំផុត (Nagelkerke R² កើនដល់ ០.៣៦៧) ដោយបញ្ជាក់ថាការមានប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រជំរុញការចូលរួមយ៉ាងខ្លាំង។ |
| One-tailed t-test ការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្មប្រៀបធៀបមធ្យមភាគ (One-tailed t-test) |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រៀបធៀបភាពខុសគ្នានៃលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ចសង្គមរវាងក្រុមកសិករដែលមាន និងមិនមានធានារ៉ាប់រងដោយផ្ទាល់។ | មិនអាចវាស់ស្ទង់ទំហំនៃឥទ្ធិពល (Effect size) នៃកត្តាច្រើនក្នុងពេលតែមួយបានទេ ធៀបនឹងម៉ូដែលតំរែតំរង់។ | បញ្ជាក់ថាអាយុ (p=0.0046) និងបទពិសោធន៍កសិកម្ម (p=0.039) មានភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់រវាងក្រុមទាំងពីរ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះផ្អែកលើការប្រមូលទិន្នន័យបឋមពីកសិករ ដូច្នេះទាមទារធនធានសម្រាប់ការចុះស្ទង់មតិផ្ទាល់ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅស្រុក Latur និង Pune ក្នុងរដ្ឋ Maharashtra ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលប្រមូលផ្តុំលើប្រព័ន្ធវណ្ណៈសង្គមឥណ្ឌា (SC/ST/OBC)។ ទោះបីជាកម្ពុជាមិនមានប្រព័ន្ធវណ្ណៈបែបនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែកត្តាដែលកសិករខ្វះខាតធនធានមិនសូវទទួលបានសេវាកម្ម ព្រមទាំងបញ្ហាប្រឈមក្នុងតំបន់ពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង គឺមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃកត្តាជះឥទ្ធិពលនេះ មានភាពចាំបាច់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អ សម្រាប់ការជំរុញវិស័យធានារ៉ាប់រងកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ការកំណត់អត្តសញ្ញាណកត្តារារាំង ដូចជាកង្វះតម្លាភាពក្នុងការសងសំណង និងបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ នឹងជួយរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នឯកជននៅកម្ពុជារចនាប្រព័ន្ធគាំពារកសិករបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងបរិយាបន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Binary Logistic Regression (តំរែតំរង់ឡូជីស្ទិកទ្វេភាគ) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ទស្សន៍ទាយលទ្ធផលដែលមានតែពីរជម្រើស (ឧទាហរណ៍៖ ទិញ ឬ មិនទិញធានារ៉ាប់រង) ដោយផ្អែកលើអថេរឯករាជ្យមួយចំនួនដូចជា អាយុ ប្រាក់ចំណូល ឬកម្រិតនៃការអប់រំជាដើម។ | ដូចជាការថ្លឹងថ្លែងហេតុផលផ្សេងៗ (លុយ ការយល់ដឹង) ដើម្បីទស្សន៍ទាយថា តើមនុស្សម្នាក់នឹងសម្រេចចិត្តទិញឆ័ត្រ (បាទ) ឬមិនទិញ (ទេ) មុនពេលមេឃធ្លាក់ភ្លៀង។ |
| PMFBY - Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana (គម្រោងធានារ៉ាប់រងដំណាំរបស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា) | ជាកម្មវិធីធានារ៉ាប់រងដំណាំដែលទទួលការឧបត្ថម្ភធនពីរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា មានគោលបំណងផ្តល់ការគាំពារហិរញ្ញវត្ថុដល់កសិករពេលជួបគ្រោះធម្មជាតិ រាំងស្ងួត ឬសត្វល្អិតបំផ្លាញ ដោយកសិករត្រូវបង់ប្រាក់បុព្វលាភ (Premium) ត្រឹមតែមួយផ្នែកតូចប៉ុណ្ណោះ។ | ដូចជាមូលនិធិសង្គ្រោះបន្ទាន់របស់រដ្ឋ ដែលប្រជាជនបង់លុយចូលបន្តិចបន្តួច ហើយពេលមានគ្រោះថ្នាក់បំផ្លាញផលដំណាំ រដ្ឋនឹងចេញលុយសងការខូចខាតធំៗឱ្យវិញ។ |
| Indemnity pay-outs (ការទូទាត់សំណងជំងឺចិត្ត / សំណងធានារ៉ាប់រង) | ចំនួនទឹកប្រាក់ដែលក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងត្រូវបង់សងទៅឱ្យកសិករ (អ្នកទិញធានារ៉ាប់រង) នៅពេលដែលមានការខូចខាតជាក់ស្តែងកើតឡើងលើដំណាំរបស់ពួកគេ យោងតាមទំហំនៃការខូចខាត និងកិច្ចសន្យាដែលបានព្រមព្រៀង។ | ដូចជាលុយដែលអ្នកទទួលបានពីក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង បន្ទាប់ពីឡានរបស់អ្នកត្រូវគេបុក ដោយផ្អែកលើទំហំនៃការខូចខាតពិតប្រាកដដែលអ្នកបានទិញការការពារទុក។ |
| Rainfed agricultural state (រដ្ឋកសិកម្មពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង) | តំបន់ ឬរដ្ឋដែលការដាំដុះដំណាំរបស់កសិករភាគច្រើនពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើទឹកភ្លៀងតាមរដូវកាល ដោយមិនមានប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ឬប្រឡាយទឹកខ្នាតធំសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទឹកគ្រប់គ្រាន់នៅរដូវប្រាំងនោះទេ។ | ដូចជាអ្នកដែលរង់ចាំតែទឹកភ្លៀងធ្លាក់ពីលើមេឃទើបមានទឹកប្រើប្រាស់ ដោយមិនមានស៊ីទែនទឹកស្តុកទុក ឬទឹកម៉ាស៊ីនក្នុងផ្ទះខ្លួនឯងនោះទេ។ បើគ្មានទឹកភ្លៀង ក៏គ្មានទឹកធ្វើស្រែ។ |
| One-tailed t-test (ការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម t ឯកទិស) | ជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើមធ្យមភាគនៃក្រុមមួយមានទំហំ "ធំជាង" ឬ "តូចជាង" មធ្យមភាគនៃក្រុមមួយទៀតយ៉ាងច្បាស់លាស់កម្រិតណា (ឧ. សាកល្បងថាតើអ្នកមានធានារ៉ាប់រងមានកម្រិតអប់រំខ្ពស់ជាងអ្នកគ្មានធានារ៉ាប់រងពិតមែនឬទេ)។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែប៉ោមពីរថង់ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាថង់ទីមួយពិតជា "ធ្ងន់ជាង" ថង់ទីពីរមែន (មិនមែនគ្រាន់តែចង់ដឹងថាខុសគ្នាទេ គឺចង់ដឹងថាខាងណាធ្ងន់ជាងដាច់)។ |
| Nagelkerke R² (មេគុណ R-squared ប្រហាក់ប្រហែល / តម្លៃពន្យល់នៃម៉ូដែល) | ជារង្វាស់នៅក្នុងម៉ូដែល Logistic Regression ដែលបង្ហាញពីទំហំ (គិតជាភាគរយពី 0 ទៅ 1) នៃអថេរឯករាជ្យទាំងអស់បញ្ចូលគ្នា (ដូចជា ការអប់រំ ដីធ្លី ប្រព័ន្ធទឹក) ថាអាចពន្យល់ពីការសម្រេចចិត្តក្នុងការទិញធានារ៉ាប់រងបានកម្រិតណា។ | ដូចជាពិន្ទុដែលបង្ហាញថា ភស្តុតាងដែលអ្នកមាន (ស្នាមម្រាមដៃ សាក្សី) អាចបកស្រាយ និងស្វែងរកជនល្មើសបានច្បាស់កម្រិតណា។ បើពិន្ទុកាន់តែខិតជិត 1 មានន័យថាភស្តុតាងអ្នកពន្យល់សាច់រឿងបានកាន់តែល្អឥតខ្ចោះ។ |
| Risk Attitude (អាកប្បកិរិយាចំពោះហានិភ័យ / ទំនោរប្រឈមហានិភ័យ) | ទម្លាប់ ឬចិត្តសាស្ត្ររបស់បុគ្គលម្នាក់ៗក្នុងការប្រឈមមុខនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជា។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ វាសំដៅលើថាតើកសិករចូលចិត្តប្រថុយ (risk-loving) ឬចៀសវាងហានិភ័យ ដែលកត្តានេះជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ការសម្រេចចិត្តទិញ ឬមិនទិញធានារ៉ាប់រង។ | ដូចជាមនុស្សពីរនាក់ដើរចូលកាស៊ីណូ ម្នាក់ចូលចិត្តប្រថុយលេងល្បែងដើម្បីចង់បានលុយធំ (អ្នកហ៊ានប្រថុយ) ខណៈម្នាក់ទៀតសុខចិត្តទុកលុយក្នុងហោប៉ៅព្រោះខ្លាចខាត (អ្នកចៀសវាងការប្រថុយ)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
