បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់បាក់តេរី Bacillus subtilis C-3102 ជាប្រូបាយអូទិច (Probiotic) ដើម្បីលើកកម្ពស់ការលូតលាស់ និងការរំលាយអាហាររបស់ជ្រូកសាច់ (Grower-finisher pigs) នៅក្នុងតំបន់អាកាសធាតុត្រូពិច។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយបែងចែកជ្រូកកូនកាត់ចំនួន ៧២ ក្បាលជាពីរក្រុម (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ និងក្រុមប្រើប្រាស់ប្រូបាយអូទិច) ដើម្បីតាមដានសូចនាករផលិតកម្មនិងសុខភាពពោះវៀនពេញមួយដំណាក់កាលចិញ្ចឹម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control Group (Basal Diet) ក្រុមត្រួតពិនិត្យ (ចំណីមូលដ្ឋានធម្មតា) |
ងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្ត និងមិនតម្រូវឱ្យមានការចំណាយបន្ថែមលើសារធាតុបន្ថែម (Feed additives) នោះទេ។ | ការលូតលាស់ (Growth performance) យឺតជាង និងមានបាក់តេរីបង្កជំងឺ Escherichia coli ច្រើនជាងនៅក្នុងពោះវៀននិងលាមក។ | ទម្ងន់ខ្លួនចុងក្រោយជាមធ្យមត្រឹមតែ ១۰២.៨៤ គីឡូក្រាម និងអត្រាបំប្លែងចំណី (FCR) ២.៣៦៥។ |
| Probiotic Group (Basal Diet + Bacillus subtilis C-3102) ក្រុមប្រូបាយអូទិច (ចំណីបន្ថែមបាក់តេរី Bacillus subtilis C-3102) |
ជួយបង្កើនទម្ងន់សត្វ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវការរំលាយរូបធាតុស្ងួត កាត់បន្ថយកម្រិត pH ក្នុងលាមក និងកាត់បន្ថយបាក់តេរី E. coli យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | តម្រូវឱ្យមានការចំណាយដើមទុនបន្ថែមលើការទិញផលិតផលប្រូបាយអូទិច ដើម្បីលាយបញ្ចូលក្នុងចំណីតាមសមាមាត្រ។ | ទម្ងន់ខ្លួនចុងក្រោយកើនដល់ ១០៥.១៦ គីឡូក្រាម កម្រិត pH ក្នុងលាមកទាបជាងមុន និងអត្រាបំប្លែងចំណី (FCR) ប្រសើរឡើងដល់ ២.៣០៥។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះតម្រូវឱ្យមានធនធាននិងបរិក្ខារពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់ ជាពិសេសសម្រាប់ការវិភាគមីក្រុបក្នុងពោះវៀននិងឧស្ម័នបរិស្ថាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងខេត្តជលបុរី ប្រទេសថៃ ដែលជាតំបន់មានអាកាសធាតុត្រូពិចស្រដៀងនឹងប្រទេសកម្ពុជា ព្រមទាំងប្រើប្រាស់ពូជជ្រូកកូនកាត់ដែលនិយមចិញ្ចឹមក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Landrace × Large White × Duroc)។ ទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងប្រភេទកសិដ្ឋានមានភាពស្រដៀងគ្នា ដែលធានាបាននូវអត្រាជោគជ័យខ្ពស់នៅពេលយកមកអនុវត្តជាក់ស្តែង។
វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់ប្រូបាយអូទិច B. subtilis C-3102 នេះពិតជាមានភាពស័ក្តិសម និងមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ជម្រុញវិស័យចិញ្ចឹមសត្វនៅប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការងាកមកប្រើប្រាស់ប្រូបាយអូទិចជំនួសសារធាតុគីមី ឬថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិច គឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយក្នុងការធានាបាននូវសុវត្ថិភាពសាច់ជ្រូក និងនិរន្តរភាពបរិស្ថាននៅក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Feed Conversion Ratio (FCR) (អត្រាបំប្លែងចំណី) | សូចនាករវាស់ស្ទង់ប្រសិទ្ធភាពនៃការបំប្លែងចំណីដែលសត្វស៊ីទៅជាទម្ងន់ខ្លួន។ អត្រា FCR កាន់តែទាប មានន័យថាសត្វស៊ីចំណីតិចតែឡើងទម្ងន់បានច្រើន ដែលផ្តល់ប្រាក់ចំណេញកាន់តែខ្ពស់ដល់កសិករ និងកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយ។ | ដូចជារថយន្តស៊ីសាំងតិច តែអាចរត់បានចម្ងាយឆ្ងាយ។ |
| Apparent Fecal Digestibility (AFD) (ការរំលាយអាហារជាក់ស្តែងតាមលាមក) | ដំណើរការគណនាបរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹមដែលរាងកាយសត្វអាចស្រូបយកបាន ដោយប្រៀបធៀបបរិមាណជីវជាតិក្នុងចំណី និងបរិមាណជីវជាតិដែលនៅសល់ក្នុងលាមក តាមរយៈការប្រើប្រាស់សារធាតុសម្គាល់ (ឧ. Chromic oxide)។ | ដូចជាការត្រួតពិនិត្យមើលថាតើទំនិញដែលបានដឹកចូលក្នុងរោងចក្រមានប៉ុន្មាន ហើយសល់កាកសំណល់បញ្ចេញមកវិញប៉ុន្មាន ដើម្បីដឹងពីបរិមាណដែលរោងចក្របានប្រើប្រាស់ពិតប្រាកដ។ |
| 16S rRNA gene sequencing (ការវិភាគលំដាប់សេនេទិច 16S rRNA) | បច្ចេកវិទ្យាវិភាគហ្សែនកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើសម្រាប់កំណត់អត្តសញ្ញាណ និងបែងចែកប្រភេទបាក់តេរីផ្សេងៗដែលមាននៅក្នុងបរិស្ថានណាមួយ (ដូចជាក្នុងពោះវៀន) ដោយផ្អែកលើការប្រៀបធៀបលំដាប់ DNA របស់ពួកវា។ | ដូចជាការស្កេនក្រសៅដៃ (Fingerprint) ឬបាកូដ (Barcode) ដើម្បីដឹងថាមនុស្ស ឬទំនិញនោះជាអ្វី និងមានប្រភពមកពីណា។ |
| Fecal microbiota (អតិសុខុមប្រាណក្នុងលាមក) | សហគមន៍នៃពពួកមេរោគ ឬបាក់តេរីទាំងល្អ និងអាក្រក់រាប់លានប្រភេទ ដែលរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់សត្វ ហើយត្រូវបានបញ្ចេញមកក្រៅតាមរយៈលាមក។ ពួកវាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរំលាយអាហារ និងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ។ | ដូចជាប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍ដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុងមួយ (ពោះវៀន) ដែលអ្នកខ្លះជាពលរដ្ឋល្អជួយអភិវឌ្ឍទីក្រុង ចំណែកអ្នកខ្លះទៀតជាឧក្រិដ្ឋជនបង្កបញ្ហា។ |
| Probiotics (ប្រូបាយអូទិច) | ពពួកអតិសុខុមប្រាណ ឬបាក់តេរីល្អៗ ដែលនៅមានជីវិត ហើយនៅពេលដែលសត្វ ឬមនុស្សបរិភោគក្នុងបរិមាណសមស្រប វាផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សុខភាព ជាពិសេសជួយដល់តុល្យភាពបាក់តេរីក្នុងពោះវៀន និងបង្កើនការរំលាយអាហារ។ | ដូចជាការបញ្ជូនកងទ័ពជំនួយចូលទៅក្នុងប្រទេស ដើម្បីជួយការពារសន្តិសុខ និងកម្ចាត់ក្រុមចោរ (បាក់តេរីអាក្រក់) ចេញពីតំបន់នោះ។ |
| Operational Taxonomic Unit (OTU) (ឯកតាវាយតម្លៃអត្តសញ្ញាណបាក់តេរី) | ក្រុមនៃលំដាប់ DNA ដែលមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំង (ជាទូទៅចាប់ពី ៩៧% ឡើងទៅ) ដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រើប្រាស់ជាតំណាងដើម្បីរាប់ និងចាត់ថ្នាក់ប្រភេទបាក់តេរីនៅក្នុងការវិភាគទិន្នន័យសេនេទិច ដោយមិនចាំបាច់ស្គាល់ឈ្មោះផ្លូវការរបស់វាទាំងអស់នោះទេ។ | ដូចជាការចាត់ថ្នាក់មនុស្សជាក្រុមៗតាមរយៈទម្រង់មុខស្រដៀងគ្នា មុននឹងស្វែងរកឈ្មោះពិតរបស់ពួកគេម្នាក់ៗឃើញ។ |
| Short Chain Fatty Acids (SCFAs) (អាស៊ីតខ្លាញ់ច្រវាក់ខ្លី) | សារធាតុចិញ្ចឹមដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលដែលបាក់តេរីល្អក្នុងពោះវៀនធ្វើការបំបែកកាកសរសៃ (Fiber) ពីចំណីអាហារ។ វាដើរតួជាប្រភពថាមពលដ៏សំខាន់សម្រាប់កោសិកាពោះវៀន និងជួយការពារការរលាក។ | ដូចជាជីកំប៉ុសដែលទទួលបានពីការរលួយនៃកាកសំណល់រុក្ខជាតិ ដែលផ្តល់ជីវជាតិត្រលប់ទៅចិញ្ចឹមដី និងដើមឈើវិញយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ |
| Bacillus subtilis C-3102 (បាក់តេរី បាស៊ីលូស ស៊ូបទីលីស ស៊ី-៣១០២) | ជាប្រភេទបាក់តេរីប្រូបាយអូទិចពាណិជ្ជកម្មមួយប្រភេទដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយជាសារធាតុបន្ថែមក្នុងចំណីសត្វ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការរំលាយអាហារ កាត់បន្ថយកម្រិត pH ក្នុងលាមក និងទប់ស្កាត់ការលូតលាស់នៃបាក់តេរីបង្កជំងឺ។ | ដូចជាកងកម្លាំងពិសេសដែលត្រូវបានលាយបញ្ចូលក្នុងចំណី ដើម្បីជួយរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ បោសសម្អាតមេរោគ និងធ្វើឱ្យពោះវៀនជ្រូកមានសុខភាពល្អ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
