បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះខាតពូជផ្កាគ្រីសង់តែម (Chrysanthemum) ដែលមានគុណភាពនិងទំហំធំសម្រាប់ការដាំដុះនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការសាកល្បងប្រៀបធៀបពូជថ្មីៗចំនួន ៣៨ ប្រភេទដែលនាំចូលពីបរទេស ដើម្បីស្វែងរកពូជដែលស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ដាំដុះក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុក្នុងស្រុក។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រដាំសាកល្បងជាក់ស្តែងលើកូនរុក្ខជាតិដែលបាននាំចូល ដោយធ្វើការវាយតម្លៃលើការលូតលាស់ ទម្រង់ផ្កា និងភាពធន់នឹងជំងឺ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Spray Type Chrysanthemum ប្រភេទបែកមែក (Spray Type) |
មានការលូតលាស់ល្អ និងផ្តល់ផ្កាដែលមានទម្រង់ទាក់ទាញស្អាត។ | មិនមានបញ្ជាក់ពីចំណុចខ្សោយធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងការសាកល្បងនេះទេ។ | ពូជភាគច្រើនទទួលបានជោគជ័យ និងស័ក្តិសមសម្រាប់ការដាំដុះ។ |
| Pompon Type Chrysanthemum ប្រភេទប៉ុមប៉ុន (Pompon Type) |
ទម្រង់ដើមនិងផ្កាស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការដាំតាំងក្នុងផើង (Potted plant)។ | ពណ៌នៃពូជផ្កាពណ៌ផ្កាឈូក ឬស្វាយ ងាយនឹងស្លេកពណ៌លឿនបន្ទាប់ពីរីក ដោយសារសីតុណ្ហភាពខ្ពស់។ | ពូជ 'Bronz dot' ផ្តល់លទ្ធផលល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់ការដាំក្នុងផើង។ |
| Standard Type Chrysanthemum ប្រភេទស្តង់ដារ (Standard Type) |
ពូជមួយចំនួនអាចលូតលាស់និងផ្តល់ផ្កាធំល្អ ប្រសិនបើថែទាំបានត្រឹមត្រូវ។ | ពូជខ្លះមិនអាចផ្តល់ផ្កាល្អ ផ្កាមិនរីកពេញលេញ និងងាយរងគ្រោះដោយជំងឺ (Blight និង Wilt)។ | ផ្តល់លទ្ធផលចម្រុះ ពូជមួយចំនួនធំទទួលបរាជ័យ ឬមានគុណភាពផ្កាអន់។ |
| Spider Type Chrysanthemum ប្រភេទពីងពាង (Spider Type) |
មានទម្រង់ផ្កាប្លែកទាក់ទាញ (ផ្អែកតាមទ្រឹស្តីទូទៅ ទោះបីសាកល្បងបរាជ័យ)។ | ផ្កាមិនអាចលូតលាស់ពេញលេញ និងងាយរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងពីសត្វល្អិតទិចជញ្ជក់ (Mites)។ | ទទួលបរាជ័យទាំងស្រុងក្នុងការដាំដុះក្នុងលក្ខខណ្ឌសាកល្បងនេះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការដាំដុះទាមទារការរៀបចំល្បាយដីជាក់លាក់ កូនរុក្ខជាតិដែលមានគុណភាព និងការថែទាំយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ប្រចាំថ្ងៃ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ១៩៦១ ដោយប្រើប្រាស់ពូជផ្កានាំចូលពីរដ្ឋហាវ៉ៃ។ អាកាសធាតុនៅទីក្រុងបាងកកមានភាពស្រដៀងគ្នាច្រើនទៅនឹងតំបន់ទំនាបនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលនេះមានតម្លៃជាឯកសារយោងដ៏ល្អ ប៉ុន្តែលក្ខខណ្ឌដី និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនាពេលបច្ចុប្បន្នអាចទាមទារការធ្វើតេស្តសាកល្បងសារជាថ្មី។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យសាកវប្បកម្ម និងការដាំផ្កាលម្អ (Floriculture) នៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការផ្តោតលើពូជដែលធន់ទ្រាំ (ដូចជា Spray និង Pompon) អាចជួយកសិករកម្ពុជាកាត់បន្ថយហានិភ័យពីសត្វល្អិត និងទទួលបានទិន្នផលផ្កាដែលមានគុណភាពសម្រាប់ទីផ្សារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Pinching (ការកាត់ត្រួយ) | គឺជាបច្ចេកទេសកសិកម្មមួយដែលគេកាត់ឬផ្តាច់យកផ្នែកចុងសរសៃលូតលាស់ (ត្រួយ) របស់រុក្ខជាតិចេញ ដើម្បីជំរុញឱ្យដើមបញ្ចេញខ្នែង ឬមែកចំហៀងឱ្យបានច្រើន ដែលជួយឱ្យរុក្ខជាតិមានរាងគូថធំ និងមានផ្កាច្រើន។ | ដូចជាការបិទផ្លូវធំមួយចោល ដើម្បីបង្ខំឱ្យចរាចរណ៍បំបែកចេញទៅតាមផ្លូវតូចៗជាច្រើនជុំវិញនោះអញ្ចឹង។ |
| Standard type (ប្រភេទស្តង់ដារ) | ជាប្រភេទផ្កាគ្រីសង់តែមដែលគេដាំដោយទុកឱ្យមានផ្កាតែមួយគត់ដែលមានទំហំធំនៅលើមែកនីមួយៗ ដោយគេតែងតែបេះពន្លកផ្កាចំហៀងចោលទាំងអស់។ វាត្រូវបានគេនិយមប្រើជាផ្កាកាត់ទង។ | ដូចជាការប្រមូលផ្ដុំធនធានទាំងអស់ទៅផ្គត់ផ្គង់កូនតែមួយ ដើម្បីឱ្យកូននោះធំធាត់និងលេចធ្លោជាងគេបំផុត។ |
| Pompon type (ប្រភេទប៉ុមប៉ុន) | ជាប្រភេទផ្កាគ្រីសង់តែមដែលមានទម្រង់ផ្កាតូចៗ មូលៗ ស្រដៀងនឹងឡេវអាវ ហើយដុះចេញជាកញ្ចុំក្រាស់។ វាស័ក្តិសមខ្លាំងណាស់សម្រាប់ការដាំជាឈើលម្អនៅក្នុងផើង។ | ដូចជាដុំសំឡីតូចៗរាងមូល ដែលគេយកមកចងផ្ដុំគ្នាបង្កើតបានជារាងស្វ៊ែរដ៏ស្រស់ស្អាត។ |
| Spider type (ប្រភេទពីងពាង) | ជាប្រភេទផ្កាគ្រីសង់តែមដែលមានស្រទាប់ផ្កាវែងៗ កោងរមួល និងមានរាងជាបំពង់ ដែលមើលទៅស្រដៀងនឹងជើងសត្វពីងពាង។ ពូជនេះច្រើនតែទាមទារការថែទាំខ្ពស់ និងងាយរងគ្រោះពីសត្វល្អិត។ | ដូចជាកាំជ្រួចដែលកំពុងផ្ទុះបែកជាសរសៃវែងៗទម្លាក់ចុះក្រោម ឬដូចជាជើងសត្វពីងពាងដែលលាតសន្ធឹងចេញក្រៅ។ |
| Blight (ជំងឺរលាក ឬជំងឺខ្លោច) | ជាជំងឺរុក្ខជាតិម្យ៉ាងដែលបង្កឡើងដោយផ្សិត ឬបាក់តេរី ដែលធ្វើឱ្យកោសិការុក្ខជាតិ (ដូចជាស្លឹក និងផ្កា) ផ្លាស់ប្តូរពណ៌ ស្ងួតខ្លោច និងងាប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស។ | ដូចជាភ្លើងឆេះរាលដាលយ៉ាងលឿនលើស្លឹកឈើស្ងួត ធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិស្រពោននិងខ្លោចងាប់ក្នុងពេលដ៏ខ្លី។ |
| Wilt (ជំងឺស្រពោន) | ជាអាការៈនៃជំងឺរុក្ខជាតិដែលធ្វើឱ្យស្លឹក និងដើមបាត់បង់ភាពតឹងណែន ហើយបាក់ធ្លាក់ចុះ ដោយសារមេរោគបានចូលទៅបំផ្លាញប្រព័ន្ធសរសៃដឹកនាំទឹករបស់រុក្ខជាតិ។ | ដូចជាទុយោទឹកដែលត្រូវគេ அடை (ស្ទះ) ធ្វើឱ្យទឹកមិនអាចបូមឡើងទៅស្រោចស្រពផ្នែកខាងលើបាន ទើបធ្វើឱ្យដើមទន់រលួយ។ |
| Mites (សត្វពីងពាងក្រហម ឬមមាច) | ជាសត្វល្អិតល្អិតៗម្យ៉ាង (អំបូរពីងពាង) ដែលរស់នៅដោយការទិចជញ្ជក់យករុក្ខរស (ទឹករុក្ខជាតិ) ពីស្លឹក និងផ្កា ដែលបណ្តាលឱ្យរុក្ខជាតិប្រែពណ៌ ក្រិន និងមិនអាចលូតលាស់ពេញលេញ។ | ដូចជាសត្វមូសតូចៗរាប់ពាន់ក្បាលដែលទិចជញ្ជក់ឈាមរុក្ខជាតិរហូតដល់វាស្លេកស្លាំងនិងឈប់លូតលាស់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
