បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការបាត់បង់ទម្ងន់ និងការថយចុះគុណភាពសាច់បង្គាស (Penaeus vannamei) ក្នុងអំឡុងពេលចម្អិន ដោយស្វែងរកកំហាប់សមស្របបំផុតនៃសារធាតុផូស្វាត និងអំបិលដើម្បីរក្សាទិន្នផល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តការសាកល្បងត្រាំបង្គាក្នុងសូលុយស្យុងផូស្វាត និងអំបិលក្នុងកំហាប់ផ្សេងៗគ្នា រួចវាស់វែងទម្ងន់ និងវាយតម្លៃគុណភាពតាមរយៈលក្ខណៈរូបវិទ្យា និងអារម្មណ៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| TSPP (2%) + Salt (2%) ការត្រាំក្នុងសូលុយស្យុង TSPP ២% និងអំបិល ២% រយៈពេល ៨ ម៉ោង |
មានអត្រាស្រូបយកទឹកលឿនជាងគេ (ត្រឹមតែ ៨ ម៉ោង) និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការកាត់បន្ថយការបាត់បង់ទម្ងន់ពេលចម្អិន។ | ប្រសិនបើប្រើកំហាប់អំបិលលើសពី ២% វានឹងធ្វើឱ្យសាច់រឹងពេក (Shear force កើនឡើង) និងធ្លាក់ចុះការពេញចិត្តលើរសជាតិ។ | ទម្ងន់កើនឡើងមុនចម្អិន ១០.២០% និងបាត់បង់ទម្ងន់ពេលចម្អិនត្រឹមតែ ៣.៩៩% ប៉ុណ្ណោះ។ |
| STPP (2%) + Salt (2%) ការត្រាំក្នុងសូលុយស្យុង STPP ២% និងអំបិល ២% រយៈពេល ១០ ម៉ោង |
មានប្រសិទ្ធភាពរួមបញ្ចូលគ្នា (Synergistic effect) ជាមួយអំបិលបានយ៉ាងល្អ ដែលជួយរក្សាទឹកក្នុងសាច់ និងផ្តល់គុណភាពសាច់ស្រួយទន់គួរឱ្យចង់បរិភោគ។ | ត្រូវការពេលវេលាត្រាំយូរជាង TSPP (១០ ម៉ោង) ទើបទទួលបានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុត។ | ទម្ងន់កើនឡើងមុនចម្អិន ១២.៣០% និងបាត់បង់ទម្ងន់ពេលចម្អិន ៤.៥១%។ |
| SHMP (3%) + Salt (2%) ការត្រាំក្នុងសូលុយស្យុង SHMP ៣% និងអំបិល ២% រយៈពេល ១០ ម៉ោង |
អាចជួយបង្កើនទម្ងន់បង្គាឆៅបានខ្លះនៅពេលប្រើប្រាស់រួមផ្សំជាមួយអំបិល។ | មានប្រសិទ្ធភាពទាបជាងគេបំផុតក្នុងការទប់ស្កាត់ការបាត់បង់ទម្ងន់ពេលចម្អិន ទោះបីជាប្រើក្នុងកំហាប់ខ្ពស់ដល់ ៣% ក៏ដោយ។ | ទម្ងន់កើនឡើងត្រឹមតែ ៨.៦២% តែបាត់បង់ទម្ងន់ពេលចម្អិនខ្ពស់រហូតដល់ ១២.៩១%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ចំណីអាហារជាមូលដ្ឋាន និងសារធាតុគីមីកម្រិតអាហារ (Food grade) ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពនិងភាពត្រឹមត្រូវ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់បង្គាស (Penaeus vannamei) ដែលទិញពីទីផ្សារក្នុងស្រុក និងប្រើប្រាស់ក្រុមអ្នកភ្លក់រសជាតិជនជាតិថៃ។ នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ពូជបង្គាដែលកសិករនិយមចិញ្ចឹម និងចំណូលចិត្តរសជាតិរបស់អ្នកបរិភោគនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យយើងអាចយកលទ្ធផលនេះមកអនុវត្តផ្ទាល់បាន។
វិធីសាស្រ្តនេះមានភាពជាក់ស្តែង និងមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃគ្រឿងសមុទ្រនៅកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនទិន្នផល និងគុណភាពផលិតផល។
សរុបមក ការប្រើប្រាស់កំហាប់ផូស្វាត និងអំបិលដែលត្រឹមត្រូវ គឺជាដំណោះស្រាយចំណាយតិច តែផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់សម្រាប់ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ជលផលនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Myofibrillar proteins (ប្រូតេអ៊ីនសាច់ដុំ) | ជាប្រភេទប្រូតេអ៊ីនសំខាន់បំផុតនៅក្នុងសាច់ដុំសត្វ (រួមទាំងបង្គា) ដែលទទួលខុសត្រូវលើការកន្ត្រាក់សាច់ដុំ។ នៅក្នុងការកែច្នៃម្ហូបអាហារ វាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចាប់យកនិងរក្សាជាតិទឹក (Water holding capacity) ក៏ដូចជាជួយឱ្យសាច់មានភាពស្វិតនិងតឹងណែនល្អបន្ទាប់ពីចម្អិន។ | វាប្រៀបដូចជាអេប៉ុងរាប់លានតូចៗដែលបង្កប់នៅក្នុងសាច់ ដែលមានតួនាទីស្រូប និងរក្សាទឹកទុកមិនឱ្យហូរចេញពេលយើងចម្អិន។ |
| Water holding capacity (សមត្ថភាពរក្សាជាតិទឹក) | គឺជាសមត្ថភាពនៃសាច់ (ឬប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងសាច់) ក្នុងការទប់ ឬរក្សាជាតិទឹកនៅក្នុងកោសិការបស់វា ទោះបីជាមានកម្លាំងសង្កត់ ការកាត់ ឬការឱ្យកម្ដៅ (ដូចជាការចម្អិន) ក៏ដោយ។ សមត្ថភាពនេះជួយឱ្យផលិតផលសាច់រក្សាបាននូវទម្ងន់ ភាពទន់ និងមានជាតិទឹកគួរឱ្យចង់បរិភោគ។ | ប្រៀបដូចជាការច្របាច់អេប៉ុងដែលសើម បើអេប៉ុងនោះមានគុណភាពល្អ វានឹងមិនងាយស្រក់ទឹកចេញអស់នោះទេ ទោះបីជារងសម្ពាធក៏ដោយ។ |
| Ionic strength (កម្លាំងអ៊ីយ៉ុង) | ជារង្វាស់នៃកំហាប់អ៊ីយ៉ុង (បន្ទុកអគ្គិសនី) ដែលមាននៅក្នុងសូលុយស្យុង (ឧទាហរណ៍ ទឹកអំបិល)។ ការកើនឡើងនូវកម្លាំងអ៊ីយ៉ុងនេះ ជួយកាត់ផ្តាច់ចំណងប្រូតេអ៊ីន និងរុញច្រានសរសៃប្រូតេអ៊ីនឱ្យញែកចេញពីគ្នា ដែលបង្កើតជាចន្លោះប្រហោងសម្រាប់ផ្ទុកទឹកបានកាន់តែច្រើននៅក្នុងសាច់។ | វាដំណើរការដូចជាកម្លាំងដែកឆក់ដែលមានប៉ូលដូចគ្នា (ដក និងដក) នៅពេលនៅជិតគ្នា វានឹងរុញច្រានគ្នាទៅវិញទៅមក បង្កើតបានជាចន្លោះប្រហោងធំជាងមុន។ |
| Synergistic effect (ឥទ្ធិពលរួមបញ្ចូលគ្នា) | គឺជាបាតុភូតដែលការប្រើប្រាស់សារធាតុពីរឬច្រើនបញ្ចូលគ្នា (នៅក្នុងការសិក្សានេះគឺ ផូស្វាត និង អំបិល) បង្កើតបានប្រសិទ្ធភាពសរុបមួយដែលធំជាង ឬខ្លាំងជាងការបូកបញ្ចូលគ្នានូវប្រសិទ្ធភាពនៃសារធាតុនីមួយៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ | ប្រៀបដូចជាមនុស្សពីរនាក់ដែលម្នាក់អាចលើករបស់បាន ១០គីឡូ តែពេលរួមដៃគ្នា ពួកគេអាចលើករបស់បានរហូតដល់ ៣០គីឡូ (១+១=៣)។ |
| Shear force (កម្លាំងកាត់) | ជារង្វាស់ដែលទទួលបានពីការធ្វើតេស្តវាយតម្លៃវាយនភាព (Texture) របស់សាច់ ដោយវាប្រើម៉ាស៊ីនដើម្បីវាស់ពីទំហំកម្លាំងដែលចាំបាច់ត្រូវប្រើដើម្បីកាត់ផ្តាច់សាច់នោះ។ កម្លាំងកាត់ (Shear force) កាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាសាច់នោះកាន់តែស្វិត ឬរឹង។ | ប្រៀបដូចជាការប្រឹងប្រែងប្រើកម្លាំងធ្មេញរបស់យើងដើម្បីទំពារកាត់សាច់ បើសាច់នោះស្វិត ម៉ាស៊ីន (ឬធ្មេញ) ត្រូវប្រើកម្លាំងសង្កត់ខ្លាំងជាងមុនដើម្បីផ្តាច់វា។ |
| Electrostatic repulsion (ការរុញច្រានដោយកម្លាំងអេឡិចត្រូស្តាត) | ជាកម្លាំងរុញច្រានរវាងម៉ូលេគុលដែលមានបន្ទុកអគ្គិសនីដូចគ្នា។ នៅក្នុងដំណើរការត្រាំសាច់ ម៉ូលេគុលផូស្វាតបានបន្ថែមបន្ទុកអវិជ្ជមានទៅលើប្រូតេអ៊ីនសាច់ដុំ ធ្វើឱ្យខ្សែសង្វាក់ប្រូតេអ៊ីនមានបន្ទុកអវិជ្ជមានដូចគ្នា ហើយរុញច្រានគ្នាឱ្យរីកធំ ដែលជួយឱ្យសាច់អាចស្រូបទឹកបានច្រើនជាងមុន។ | ប្រៀបដូចជាការយកប៉ូលអវិជ្ជមាននៃមេដែកពីរមកដាក់ទល់មុខគ្នា វានឹងរុញគ្នាចេញមិនឱ្យនៅស្អិតជាប់គ្នាឡើយ។ |
| Sodium tripolyphosphate / STPP (សូដ្យូមទ្រីប៉ូលីផូស្វាត) | ជាប្រភេទសារធាតុបន្ថែមក្នុងម្ហូបអាហារ (Food Additive) ដែលមានផ្ទុកផូស្វ័រ ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងឧស្សាហកម្មកែច្នៃគ្រឿងសមុទ្រ ដើម្បីកែលម្អគុណភាពសាច់ដោយជួយបង្កើនសមត្ថភាពរក្សាជាតិទឹក កាត់បន្ថយការបាត់បង់ទម្ងន់ពេលចម្អិន និងរក្សារសជាតិ។ | វាប្រៀបដូចជាថ្នាំប៉ូវសម្រាប់សាច់ ដែលជួយឱ្យសាច់បង្គានៅតែតឹងណែន មានទម្ងន់ធ្ងន់ និងមិនងាយស្វិតរួញពេលយកទៅចម្អិនឬបង្កក។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
