Original Title: การศึกษากระบวนการนวัตกรรมของการเลี้ยงกุ้งทะเล กรณีศึกษาผู้ประกอบการสมาชิกสหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งลุ่มน้ำปากพนัง เพื่อความพร้อมในการต่อยอดทางธุรกิจ
Source: www.repository.rmutsv.ac.th
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការសិក្សាអំពីដំណើរការនវានុវត្តន៍នៃកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមបង្គាសមុទ្រ៖ សិក្សាស្រាវជ្រាវករណីសមាជិកសហករណ៍សហគ្រិនចិញ្ចឹមបង្គាសមុទ្រនៅតំបន់ជលាទីរងទឹកភ្លៀង Pak Phanang ដើម្បីរៀបចំអាជីវកម្ម

ចំណងជើងដើម៖ การศึกษากระบวนการนวัตกรรมของการเลี้ยงกุ้งทะเล กรณีศึกษาผู้ประกอบการสมาชิกสหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งลุ่มน้ำปากพนัง เพื่อความพร้อมในการต่อยอดทางธุรกิจ

អ្នកនិពន្ធ៖ Mallika Inprom (Faculty of Management Technology, Rajamangala University of Technology Srivijaya), Buppachat Taengkliang

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2020

វិស័យសិក្សា៖ Innovation Management / Aquaculture

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយពីតម្រូវការក្នុងការស្វែងយល់ពីកត្តាអង្គការ និងដំណើរការនវានុវត្តន៍នៃអាជីវកម្មចិញ្ចឹមបង្គាសមុទ្រនៅក្នុងអាងទន្លេ Pak Phanang ដើម្បីរៀបចំ និងពង្រីកសក្តានុពលអាជីវកម្មនាពេលអនាគត។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណ និងគុណភាព ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិ ៥ រូប និងសមាជិកសហករណ៍ចំនួន ២៦៥ នាក់ តាមរយៈកម្រងសំណួរ និងបទសម្ភាសន៍។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Independent Sample t-test
ការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម t-test សម្រាប់គំរូឯករាជ្យពីរ
មានភាពសាមញ្ញ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមឯករាជ្យពីរផ្សេងគ្នា ដើម្បីរកមើលភាពខុសគ្នាដែលមានអត្ថន័យស្ថិតិ។ មានដែនកំណត់ ដោយអាចប្រៀបធៀបទិន្នន័យបានត្រឹមតែពីរកម្រិត ឬពីរក្រុមប៉ុណ្ណោះ (ឧទាហរណ៍៖ ការប្រៀបធៀបរវាងកសិដ្ឋានមានបុគ្គលិក ១-៥ នាក់ និង ៥-១០ នាក់)។ រកឃើញថាមិនមានភាពខុសគ្នានៃកម្រិតនវានុវត្តន៍រវាងកសិដ្ឋានដែលមានចំនួនបុគ្គលិកខុសគ្នានោះទេ (p > 0.05)។
One-way ANOVA (F-test) with LSD Post-Hoc
ការវិភាគវ៉ារ្យង់ (ANOVA) ជាមួយនឹងការធ្វើតេស្ត LSD Post-Hoc
អាចធ្វើការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមចាប់ពីបីឡើងទៅក្នុងពេលតែមួយ និងអាចកំណត់ទីតាំងជាក់លាក់នៃភាពខុសគ្នារវាងគូនីមួយៗដោយប្រើការធ្វើតេស្ត LSD។ ទាមទារការធ្វើតេស្តបន្ថែមជាចាំបាច់ (Post-Hoc) បន្ទាប់ពីទទួលបានលទ្ធផលរួម ដើម្បីដឹងឱ្យប្រាកដថាភាពខុសគ្នាកើតមានរវាងគូណាមួយ។ រកឃើញថាទំហំផ្ទៃដីស្រះសរុបមានឥទ្ធិពលយ៉ាងពិតប្រាកដទៅលើដំណើរការនវានុវត្តន៍របស់កសិដ្ឋាន (p < 0.05) ជាពិសេសរវាងកសិដ្ឋានទំហំតូច និងកសិដ្ឋានទំហំធំ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការប្រមូលទិន្នន័យពីសមាជិកសហករណ៍នៅទីវាល និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិសម្រាប់ការវិភាគកម្រិតខ្ពស់។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះផ្តោតសំខាន់តែលើសមាជិកសហករណ៍ចិញ្ចឹមបង្គាស (White shrimp) នៅក្នុងតំបន់អាងទន្លេ Pak Phanang ភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនបានរាប់បញ្ចូលកសិករឯករាជ្យដែលមិនមែនជាសមាជិកសហករណ៍ ឬអ្នកចិញ្ចឹមបង្គាប្រភេទផ្សេងនោះទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការចិញ្ចឹមបង្គាមានលក្ខណៈខុសប្លែកគ្នាផ្នែកបរិស្ថាន ការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល និងរចនាសម្ព័ន្ធសហគមន៍ ដែលទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលបរិបទមុននឹងយកលទ្ធផលនេះទៅអនុវត្តទាំងស្រុង។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញទាក់ទងនឹងការគ្រប់គ្រងនវានុវត្តន៍ក្នុងសហករណ៍នេះ គឺពិតជាមានតម្លៃសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យវារីវប្បកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា។

ការអនុវត្តការយល់ដឹងពីការសិក្សានេះ អាចជួយពង្រឹងសហគមន៍កសិកម្មវារីវប្បកម្មកម្ពុជា ឱ្យមានភាពរៀបរយ ធន់នឹងវិបត្តិ និងមានស្មារតីនវានុវត្តន៍ខ្ពស់ជាងមុន។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាអំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃនវានុវត្តន៍អង្គការ: និស្សិតគប្បីអាន និងស្រាវជ្រាវទ្រឹស្តីនៃការគ្រប់គ្រងនវានុវត្តន៍ (Innovation Management) ដូចជា Schumpeter’s theory និងការគ្រប់គ្រងចំណេះដឹង (Knowledge Management) ដើម្បីយល់ពីរបៀបដែលស្ថាប័នមួយអាចទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាថ្មី។
  2. រៀនរៀបចំកម្រងសំណួរសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ: ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដូចជា Google Forms ឬ KoboToolbox ដើម្បីបង្កើតកម្រងសំណួរ (Questionnaires) វាយតម្លៃកម្រិតនវានុវត្តន៍របស់កសិករ ដោយផ្អែកលើមាត្រដ្ឋានវាស់វែង (Likert Scale) និងអថេរដូចជាទំហំដី ឬបទពិសោធន៍។
  3. ស្ទាត់ជំនាញកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ: អនុវត្តការប្រើប្រាស់កម្មវិធី SPSS ឬភាសា R សម្រាប់ធ្វើការវិភាគទិន្នន័យ (Data Analysis) ជាពិសេសការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម t-test និង One-way ANOVA ដើម្បីស្វែងរកទំនាក់ទំនងរវាងអថេរឯករាជ្យ និងអថេរតាម។
  4. ចុះធ្វើការសិក្សាសាកល្បងនៅមូលដ្ឋាន: ជ្រើសរើសសហគមន៍នេសាទ ឬកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមបង្គាក្នុងស្រុក (ឧទាហរណ៍៖ នៅខេត្តកំពត) ដើម្បីចុះប្រមូលទិន្នន័យជាក់ស្តែង (Field Data Collection) វិភាគលទ្ធផល និងសរសេររបាយការណ៍ប្រៀបធៀបជាមួយការសិក្សានៅប្រទេសថៃនេះ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Process Innovation ការកែលម្អ ឬផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រប្រតិបត្តិការ និងខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្មឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព កាត់បន្ថយការចំណាយ ឬបង្កើនទិន្នផល។ ដូចជាការប្តូរពីការដាំស្រូវដោយដៃ មកប្រើម៉ាស៊ីនស្ទូងដើម្បីចំណេញពេល និងកម្លាំងពលកម្ម។
Knowledge Management ការប្រមូល ចងក្រង ចាត់ថ្នាក់ និងចែករំលែកបទពិសោធន៍ ឬបច្ចេកទេសល្អៗនៅក្នុងស្ថាប័ន ដើម្បីឱ្យបុគ្គលិកគ្រប់រូបអាចរៀនសូត្រ និងយកទៅអនុវត្តបន្តបានដោយងាយស្រួល។ ដូចជាការសរសេរសៀវភៅរូបមន្តធ្វើម្ហូបប្រចាំគ្រួសារចែកដល់កូនចៅ ដើម្បីកុំឱ្យបាត់បង់រសជាតិដើម។
Tacit Knowledge ចំណេះដឹងដែលកើតចេញពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ពិបាកនឹងពន្យល់ ឬសរសេរជាឯកសារ ដូចជាជំនាញសង្កេត ការប៉ាន់ស្មាន ឬការវាយតម្លៃស្ថានភាពជាក់ស្តែង។ ដូចជាសភាវគតិក្នុងការដឹងថាសម្លរនេះឆ្ងាញ់ដោយមិនបាច់វាស់រង្វាស់គ្រឿងទេស គឺពឹងផ្អែកលើបទពិសោធន៍ជាក់ស្តែងរបស់អ្នកធ្វើម្ហូប។
Explicit Knowledge ចំណេះដឹងដែលត្រូវបានចងក្រងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ឯកសារ វីដេអូ ឬសៀវភៅណែនាំ ដែលងាយស្រួលក្នុងការផ្ទេរនិងចែករំលែកទៅកាន់អ្នកដទៃ។ ដូចជាសៀវភៅមគ្គុទ្ទេសក៍ណែនាំពីរបៀបប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃ ដែលអ្នកណាក៏អាចអាននិងអនុវត្តតាមបាន។
One-way ANOVA វិធីសាស្ត្រស្ថិតិប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមទិន្នន័យឯករាជ្យចាប់ពីបីឡើងទៅ ដើម្បីរកមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ (មានអត្ថន័យស្ថិតិ) ឬយ៉ាងណា។ ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុសិស្សថ្នាក់ទី១០ ទី១១ និងទី១២ ក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីមើលថាថ្នាក់ណាពូកែជាងគេ។
Least Significant Difference (LSD) ការធ្វើតេស្តស្ថិតិបន្ថែមដែលធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលទ្ធផល ANOVA បង្ហាញថាមានភាពខុសគ្នា ដើម្បីកំណត់ឱ្យច្បាស់ថាគូណាមួយ (ឧទាហរណ៍ ក្រុម A និង C) ដែលពិតជាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ។ បន្ទាប់ពីដឹងថាមានសិស្សម្នាក់លួចចម្លងវិញ្ញាសាក្នុងចំណោមសិស្ស៣នាក់ នេះគឺជាការសួរចម្លើយម្តងមួយៗ (ប្រៀបធៀបជាគូ) ដើម្បីចាប់ខ្លួនអ្នកលួចចម្លងពិតប្រាកដ។
Independent Sample t-test ការសាកល្បងស្ថិតិដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមពីរដែលមិនមានទំនាក់ទំនងនឹងគ្នា ដើម្បីកំណត់ថាតើភាពខុសគ្នារបស់វាជារឿងចៃដន្យ ឬពិតប្រាកដ។ ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ផ្លែស្វាយពីរប្រភេទផ្សេងគ្នា (ស្វាយកែវ និង ស្វាយពងមាន់) ដើម្បីចង់ដឹងថាពូជមួយណាធ្ងន់ជាងពូជមួយទៀតយ៉ាងច្បាស់លាស់។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖